Kastelholm
.png)
Кастелҳолм (швед. Кастелҳолм, фин: Кастелҳолма) — Аланд архипелагидаги Сунд муниципалитетидаги ўрта аср қал’аси.
Кастелҳолм қал’аси Аланддаги ягона ўрта аср қал’аси бўлиб, 1388-йилда йилномаларда биринчи марта эслатиб ўтилган. „Cастелҳомс ҳус“ („Кастелҳолм уйи“) сифатида. Бироқ қасрнинг аниқ санаси номаълум. Ўзининг ҳозирги кўринишида қал’а ХИВ аср охиридан ХВИИ асрнинг ўрталаригача қурилган ва кенгайтирилган мураккаб меъморий мажмуадир.
Тарихи
Қал’анинг гуллаган даври ХВ-ХВИ асрларга тўғри келади. ХВИ асрнинг иккинчи ярмида қал’а Швеция қироли Эрик ХИВ га қарама-қарши бўлган Стенбоcк оиласига тегишли эди. 1599-йилда Швеция тахти учун ўзаро уруш пайтида қал’а қирол Карл ИХ қўшинлари томонидан катта даражада вайрон қилинган.
Кастелҳолм қасрига аниқ асос солинган сана номаълум. У биринчи марта 1388-йил март ойида тузилган шартномада қайд этилган бўлиб, унга кўра у қиролича Маргарет И томонидан Бо Жонссон Грипдан мерос бўлиб қолган. Олти ой ўтгач Або қал’аси коменданти Якоб Абрамссон Кастелҳолм комендантига хат ёзиб, Готланд оролидаги савдогарлардан мусодара қилган мол-мулкини унга топширишни талаб қилади.
1631-йилда қал’а қайта тикланди. 1634-йилда Аланд оролларининг Або провинсиясига қўшилиши билан у ўзининг маъмурий аҳамиятини йўқотди ва ХВИИ-ХВИИИ асрларда асосан қамоқхона сифатида фойдаланилди. 1745-йилда қал’а оловда вайрон бўлди. 1770 -йилларда янги қамоқхона қуриш учун ёниб кетган қал’адан қолган тошлар ва қурилиш материаллари ишлатилган. Фақат ХХ асрда қал’а қайта тикланди ва оммага очилди.