Katta Tehron
Катта Теҳрон метрополитен ҳудуди Теҳрон устонининг марказий қисмини ва Албурз устонинининг шарқий қисмини қамраб олган шаҳар агломерациясидир. Бу ҳудуд Теҳрон, Рай, Шемиранат ва бошқа ёндош шаҳарларни ўз ичига олади.
Катта Теҳрон метрополитен ҳудуди ва унинг атрофлари
کلانشهر تهران بزرگ و حومه | |
|---|---|
{{{тйпе}}} | |
|
Теҳран-Караж-Эсламшаҳр Метрополитан ҳудуди ناحیهی کلانشهری تهران-کرج-اسلامشهر | |
 | |
  | |
| Координаталари: 35°41′46″Н 51°25′23″Э / 35.69611°Н 51.42306°Э | |
| Давлат |
 Эрон |
| Устон | Теҳрон |
| Асосий шаҳар | Теҳрон |
| Йўлдош шаҳар | |
| Ҳудуд | |
| • Урбанизация | 730 км2 (280 сқ ми) |
| • Метро | 9 500 км2 (3 700 сқ ми) |
| Баландлиги | 1 200 то 1 980 м (3 900 то 6 470 фт) |
| Аҳолиси (2016)[2] | |
| • Зичлиги | 1 600/км2 (4 000/сқ ми) |
| • Урбанизация | 8 846 782 |
| • Метро | 15 000 000 |
| • Эронда аҳоли сони рейтинги | 1-ўринда |
| Вақт минтақаси | УТC+03:30 (ИРСТ) |
| Ҳудуд коди | 021 |
| Веб-сайт | Теҳран.ир |
2012-йил ҳолатига кўра, Катта Теҳронда 14 миллионга яқин аҳоли истиқомат қилган[3]. 2016-йилги аҳолини рўйхатга олиш натижаларига кўра, Теҳрон вилоятида 13,3 миллион киши (уларнинг атиги 200 минг нафари Теҳрон ва унинг атрофидаги туманлардан ташқарида) ҳамда Караж ва Фардисда жами 2,2 миллион киши яшаган. Шундай қилиб, 2016-йилда шаҳар агломерациясининг аҳолиси тахминан 15 миллион кишини ташкил этгани тахмин қилинади. Бунда шаҳар тезкор аҳоли оқими ва табиий ресурслардан ҳаддан ташқари фойдаланиш оқибатида йилига 25 см тезликда чўкмоқда[4].
1960-йиллардан бошлаб Катта Теҳроннинг ўсишининг асосий қисми шаҳар камбағалларининг шаҳар чеккасидаги норасмий аҳоли манзилгоҳларига кўчиб келиши билан боғлиқ бўлган[5].
Ўхшаш боғлиқ номлар
Катта Теҳронни қуйидагилар билан адаштириб юбормаслик лозим:
Теҳрон вилояти (майдони 18 814 км², аҳолиси 13,27 миллион – 2016-йил). Вилоятнинг бир қисми Теҳрондан анча узоқда жойлашган ва аҳоли зичлиги жуда паст бўлгани сабабли, уни агломерациянинг бир қисми деб ҳисоблаб бўлмайди.
Теҳрон шаҳристони (майдони 1300 км², аҳолиси 8,85 миллион (2016), аҳолисининг 97,5 фоизи Теҳрон шаҳрининг ўзида истиқомат қилади)
Теҳрон шаҳри 22 та туманни ўз ичига олади, улардан иккитаси бутунлай ва биттаси қисман Теҳрон туманидан ташқарида жойлашган. Шаҳар майдони тахминан 730 км²ни ташкил этади. Шаҳарнинг бошқа туманларга кенгайиши 1973-йилда бошланган бўлиб, Тажриш шаҳри атрофидаги қишлоқларни (Эвин, Даракеҳ, Нияваран, Ростан Обод, Ғулҳак, Заргандеҳ, Илоҳия, Довудия ва Зарробхона) ҳамда 1956—1966-йиллар давомида „Кўйи Симан“ қўшиб олинган Ванак ва Рай шаҳарларини ўз ичига олган.
Аэропортлар
Теҳронда учта халқаро аэропорт бор: Меҳробод аэропорти, Имом Хумайний аэропорти ва Паям аэропорти. Меҳробод аэропорти ички рейслар учун, Имом Ҳумайний аэропорти халқаро рейслар учун ва Паям аэропорти ҳаво юклари учун ишлатилади[6].
География
Абад
Теҳрон агломерацияси чегаралари ва таркибига аниқ таъриф йўқ. Теҳрон округидан ташқари, Теҳрон вилоятидаги Шемиранат округи, Рай округи, Эсламшаҳр округи, Пакдашт округи, Робат-Карим округи, Варамин округи, Шаҳриар округи, Қодс округи, Малард округи, Пишва округи ва Баҳаристон округи, шунингдек Караж округи ва эҳтимол, Алборз вилоятидаги Назаробод округи ва Савожболаг округи ҳам агломерациянинг бир қисми сифатида қаралиши мумкин.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Аппрохимате эстимате. Инcлудес ~40% оф Теҳран Провинcе ареа анд ~2000 км2 оф Алборз Провинcе
- ↑ Урбан популатион: Дата фор Теҳран Cоунтй. ~97.5% оф cоунтй популатион ливе ин Теҳран cитй
Метро популатион: Эстимате он басе оф cенсус дата, инcлудес cентрал парт оф Теҳран провинcе анд Караж Cоунтй анд Фардис фром Алборз провинcе - ↑ „ПопулатионДата.нет – Иран“. 2013-йил 21-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 21-ноябр.
- ↑ „Тҳис Cитй оф 15 Миллион Пеопле ис Синкинг Рапидлй, анд Ит Cоулд бе Ирреверсибле“.
- ↑ Зебардаст, Э. (2006). Маргинализатион оф тҳе урбан поор анд тҳе эхпансион оф тҳе спонтанеоус сеттлеменц он тҳе Теҳран метрополитан фринге. Cитиэс, 23(6), 439-454.
- ↑ نام فرودگاههای تهران