Katta Xuroson
Катта Хуросон[2] (паҳлавийча: 𐬒𐬊𐬭𐬀𐬯𐬀𐬥; форсча: خراسان, фа) - Ғарбий ва Марказий Осиёдаги Эрон платосида жойлашган тарихий шарқий минтақа. Минтақа ғарбий ва шимолий Афғонистон, шимоли-шарқий Эрон, Туркманистон ва Ўзбекистоннинг шарқий қисмлари, ғарбий Тожикистон, шунингдек Қирғизистон ва Қозоғистоннинг айрим ҳудудларини ўз ичига олган.
Катта Хуросон خراسان بزرگ | |
|---|---|
| Минтақа | |
 Катта Хуросон ва тарихий қўшни минтақалар харитаси | |
| Хуросондаги замонавий давлатлар | Афғонистон, Эрон ва Туркманистон[1]. Тожикистон, Ўзбекистон, Қирғизистон ва Қозоғистоннинг турли минтақалари ҳам турли манбаларда кўрсатилган. |
Хуросон ҳудудининг чегаралари вақт ўтиши билан ўзгариб турган. Қат’ий тарихий ма’нода, Хуросон ҳозирги Эроннинг шимоли-шарқий ҳудудлари, Афғонистоннинг бир қисми ва Марказий Осиёнинг жанубий қисмларини ўз ичига оларди. Бу ҳудуд чегаралари Амударёгача етиб борган. Бироқ, бу ном кўпинча кенг ма’нода ишлатилиб, Мовароуннаҳр ҳудудининг катта қисмини (ҳозирги Ўзбекистондаги Бухоро ва Самарқанд) қамраб олган[3]. Бу ҳудуд ғарбда Каспий денгизи соҳили[4] ва Дашти Кавиргача[5], жанубда Сейистонгача[6][5], шарқда эса Помир тоғларигача чўзилган кенг минтақани ўз ичига олган[5][4]. Бугунги кунда Катта Хуросон атамаси ба’зан кенг тарихий ҳудудни Эроннинг собиқ Хуросон вилоятидан (1906—2004) ажратиб кўрсатиш учун қўлланади. Мазкур вилоят тахминан тарихий Катта Хуросоннинг ғарбий қисмини ўз ичига олган эди[2].
Манбалар
- ↑ Систан анд Кҳорасан Травелогуэ Паге 48
- ↑ 2,0 2,1 Дабеэрсиагҳи, Cомментарй он Сафарнâма-э Нâсир Кҳусраw, 6тҳ Эд. Теҳран, Заввâр: 1375 (Солар Ҳижри Cалендар) 235–236
- ↑ Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; но техт wас провидед фор рефс намедМинорскй - ↑ 4,0 4,1 "Кҳорасан". Энcйcлопæдиа Британниcа Онлине. ҳттпс://www.британниcа.cом/ЭБчеcкед/топиc/316850/Кҳорасан. "ҳисториcал регион анд реалм cомприсинг а васт территорй ноw лйинг ин нортҳеастерн Иран, соутҳерн Туркменистан, анд нортҳерн Афгҳанистан. Тҳе ҳисториcал регион эхтендед, алонг тҳе нортҳ, фром тҳе Аму Даря wестwард то тҳе Cаспиан Сеа анд, алонг тҳе соутҳ, фром тҳе фрингес оф тҳе cентрал Ираниан десерц эастwард то тҳе моунтаинс оф cентрал Афгҳанистан. Араб геограпҳерс эвен споке оф иц эхтендинг то тҳе боундариэс оф Индиа."<!--->
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Ламбтон, Анн К.С.. Cонтинуитй анд Чанге ин Медиэвал Персиа: Аспеcц оф Административе, Эcономиc анд Соcиал Ҳисторй, 11тҳ–14тҳ Cентурй, Cолумбиа Леcтурес он Ираниан Студиэс. Неw Ёрк, НЙ: Библиотҳеcа Персиcа, 1988 — 404-бет. „Ин тҳе эарлй cентуриэс оф Ислам, Кҳурасан генераллй инcлудед алл тҳе Муслим провинcес эаст оф тҳе Греат Десерт. Ин тҳис ларгер сенсе, ит инcлудед Трансохиана, Сижистан анд Қуҳистан. Иц Cентрал Асиан боундарй wас тҳе Чинесе десерт анд тҳе Памирс, wҳиле иц Индиан боундарй лай алонг тҳе Ҳинду Куш тоwард Индиа.“
- ↑ Босwортҳ, C.Э.. Энcйcлопедиа оф Ислам, Вол. 5, Кҳе – Маҳи, Неw, Леиден [у.а.]: Брилл [у.а.], 1986 — 55–59-бет. ИСБН 90-04-07819-3.
Адабиётлар
- Бланкиншип, Кҳалид Яҳя. Тҳе Энд оф тҳе Жиҳâд Стате: Тҳе Реигн оф Ҳишāм ибн ʻАбд ал-Малик анд тҳе Cоллапсе оф тҳе Умайядс. Албанй, Неw Ёрк: Стате Университй оф Неw Ёрк Пресс, 1994. ИСБН 978-0-7914-1827-7.
- Cроне, Патриcиа. Славес он Ҳорсес: Тҳе Эволутион оф тҳе Исламиc Политй. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1980. ИСБН 0-521-52940-9.
- Гибб, Ҳ. А. Р.. Тҳе Араб Cонқуэсц ин Cентрал Асиа. Лондон: Тҳе Роял Асиатиc Соcиэтй, 1923. ОCЛC 499987512.
- Гибб, Ҳ. А. Р. (1960). "Асад б. ʿАбд Аллāҳ". ин Гибб, Ҳ. А. Р.. Энcйcлопаэдиа оф Ислам. Волуме И: А–Б (2нд нашри). Леиден: Э. Ж. Брилл. 684–685 б. ОCЛC 495469456. ҳттп://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-2/асад-б-абд-аллаҳ-СИМ_0757.
- Ҳаwтинг, Гералд Р.. Тҳе Фирст Дйнастй оф Ислам: Тҳе Умайяд Cалипҳате АД 661–750, Сеcонд, Лондон анд Неw Ёрк: Роутледге, 2000. ИСБН 0-415-24072-7.
- Поуршариати, Парванеҳ. Деcлине анд Фалл оф тҳе Сасаниан Эмпире: Тҳе Сасаниан-Партҳиан Cонфедераcй анд тҳе Араб Cонқуэст оф Иран. Лондон анд Неw Ёрк: И.Б. Таурис, 2008. ИСБН 978-1-84511-645-3.
- Шабан, М. А.. Тҳе ʿАббāсид Револутион. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1979. ИСБН 0-521-29534-3.
- Шарон, Моше. Револт: Тҳе Соcиал анд Милитарй Аспеcц оф тҳе ʿАббāсид револутион. Жерусалем: Грапҳ Пресс Лтд., 1990. ИСБН 965-223-388-9.
 | Географияга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |