Kayxusrav III
Кайхусрав ИИИ (كَیخُسرو سوم, туркча: Гıйâседдин Кейҳüсрев) ёки Ғиёсиддин Кайхусрав ибн Қилич Арслон (форсча: غياث الدين كيخسرو بن قلج ارسلان; тах. 1259-1263 – 1284) 1265-йилда Рум салжуқий султони этиб тайинланганида икки ёшдан олти ёшгача эди. У Қилич Арслон ИВнинг ўғли бўлиб, Салжуқийлар сулоласи заиф вакили саналарди ва у Парвона Муъиниддин Сулаймон томонидан бошқарилган.
| Кайхусрав ИИИ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Рум султони | |||||
| Салтанат | 1266–1284 | ||||
| Ўтмишдоши | Килиж Арслон ИВ | ||||
| Давомчиси | Масъуд ИИ | ||||
| Туғилиши | тах. 1259–1263 | ||||
| Вафоти | (ёши) | ||||
| Фарзандлари |
Ғиёсиддин Масъуд ИИИ Фотима Хотун | ||||
| |||||
| Уй | Салжуқийлар сулоласи | ||||
| Отаси | Қилич Арслон ИВ | ||||
Ҳукмронлиги (1265–1284)
Мўғул хони Абақа томонидан қувватланган Муъиниддин Сулаймон 1266-йилда Қилич Арслон ИВни қатл қилдирган. Ёш Кайхусрав фақатгина рамзий ҳукмдорга айлантирилди ва унинг ҳукмронлиги давридаги воқеаларда ҳеч қандай рол ўйнамади; бу давр аввал Парвона, сўнгра эса Румнинг мўғул вазири ва арбоби Фахриддин Али томонидан тўлиқ назорат қилинди.
1277-йилда Байбарс бошчилигидаги Мамлук султони қўшинларининг бостириб кириши ва уларнинг Элбистон жангида мўғулларни тор-мор этишидан сўнг, мўғуллар ҳукмронлигидаги Анатолиядаги тартибсизликлар давомида Караманлар сулоласи вакили Шамсиддин Меҳмед Коняни эгаллашга муваффақ бўлди ва қисқа муддатга Жимрини Рум султонлигининг қўғирчоқ ҳукмдори сифатида ўрнатди.
1283-йилда Кайхусрав мўғул қўмондони Кангиртай томонидан Илхония ҳукмдори Аҳмадга қарши қўзғолонга жалб этилди. Кайхусрав исёнчиликда қатнашгани учун 1284-йил март ойида қатл этилган.
Кайхусрав ИИИ сулоланинг сўнгги салжуқий султони бўлиб, у Конядаги Аловуддин масжидидаги сулолавий мақбарага дафн этилган.
Кайхусрав ИИИ тахти
_01.jpg)
_03.jpg)
Салжуқийларнинг ёғоч ўймакорлигининг ажойиб намунаси бўлган унинг тахти ҳозирда Анқара этнография музейида сақланади. Бунгача у Анқарадаги Қизил Бей масжидида сақланган эди[2].
Қўлёзмалар
Насириддин Муҳ ибн Иброҳим томонидан ёзилган, Ғиёсиддин Кайхусрав ИИИ саройида яшаган даврга оид бир қўлёзма маълум. Қўлёзма 1272–1273-йилларга тегишли. Унда насрий ва шеърий асарлар, шунингдек, миниатюралар тўплами жамланган[3].
-
Дақāъиқ ал-Ҳақāъиқ; Китоб-и Муънис ал-Авориф, 83р варақ -
Дақāъиқ ал-Ҳақāъиқ; Китоб-и Муънис ал-Авориф, 67р варақ -
Дақāъиқ ал-Ҳақāъиқ; Китоб-и Муънис ал-Авориф, 69р варақ
Манбалар
- ↑ Спингоу, Фотеини. Соурcес фор Бйзантине Арт Ҳисторй: Волуме 3, Тҳе Висуал Cултуре оф Латер Бйзантиум (1081–c.1350) (эн). Cамбридге Университй Пресс, 21 Април 2022 — 652-бет. ИСБН 978-1-108-64390-0.
- ↑ Спингоу, Фотеини. Соурcес фор Бйзантине Арт Ҳисторй: Волуме 3, Тҳе Висуал Cултуре оф Латер Бйзантиум (1081–c.1350) (эн). Cамбридге Университй Пресс, 21 Април 2022 — 651, ноте 13-бет. ИСБН 978-1-108-64390-0.
- ↑ „Cонсултатион БНФ Персан 174“. арчивесетманусcриц.бнф.фр.
Адабиётлар
- Cлауде Cаҳен, Усмонлилар давригача бўлган Туркия: моддий ва маънавий маданият ҳамда тарих бўйича умумий шарҳ, Ж. Жонес-Wиллиамс таржимаси, (Ню-Ёрк: Таплингер, 1968) 284 ва бошқ.
- Блуэ Гуиде: Туркей (Лондон: А&C Блаcк, 1995) 602-бет.
Ҳаволалар
- Проф. Др. Меҳмет Эти. „Анадолу тангалари > Рум салжуқлари > Кайхусрав ИИИ 1-бет“. 2008-йил 1-февралда асл нусхадан архивланган.
| Ўтмишдоши: Қилич Арслон ИВ |
Рум султони 1266–1284 |
Вориси: Масъуд ИИ |