Ziyosfera

Kazak Klit

Казак Клит (Хлит, инглизча: Кҳлит тҳе Cоссаcк) — америкалик ёзувчи ва тарихчи Гаролд Ламбнинг худди шу номдаги казак қаҳрамонига бағишланган адабий асарлар сикли[1].

Қаҳрамон

Лембнинг таърифига кўра, олам кезувчи казак Клитнинг Америка романининг стереотипик қаҳрамонлари билан ҳеч қандай алоқаси йўқ: у жазман қаҳрамон эмас, ёш эмас ва ўзини ёмон тутмайди, ўқувчининг кўзига тушмайди. У ажойиб чавандоз, шунингдек, буюк қиличбоз. У ажралмайдиган қиличнинг ўзи алоҳида ҳикоя учун мавзу бўлиб, Клит ўзининг саргузаштлари давомида айтиб берадиган қизиқарли ўтмишга эга. У қўпол ва инжиқ ва шу билан бирга, у қўлидан келса, бегуноҳни ҳимоя қилади. У қурол-яроғ адолатига қатъий ишонади ва намозга кўп вақт ажратмаса ҳам, эътиқодига содиқ. Ўткир ақли унга кўп хиёнат ва фитналарда омон қолишга ёрдам беради.

Саргузаштларининг бошида Клит аллақачон бир оз қариган ва казак акаларининг илтимосига кўра казаклар хизматини тарк этишга мажбур бўлади, улар бошлиқ бўлиб қолиш учун уни кекса деб ҳисоблашади. Аммо Клит умрининг қолган қисмини хизматни тарк этгандан кейин монастирга кетган бошқа казаклар билан монастирда ўтказишга тайёр эмас, шунинг учун у саргузаштларни қидириш ва дунёни кўриш учун йўл олади.

„Пулпдом“ журнали учун ёзган мақоласида Эл Любек Клит ташриф буюрган мамлакатларни шундай тасвирлайди: "Клит Марказий Осиёни айланиб чиққандан сўнг форслар, туркманлар, ўзбеклар, қалмиқлар, хитойлар, ражпутлар, араблар билан учрашади — кўпинча уларни қилич билан улуғлайди. У Байкал кўли бўйлаб саёҳат қилади, Самарқанд, Ҳиндистон, Панжоб ва Кашмир, Хитой, Керулан дарёси, Тибет, Афғонистонга ташриф буюради[2].

Ҳикоялар сикли

Ҳикоялар 1917-1926-йиллар орасида Американинг машҳур Адвентуре адабий журналида нашр этилган ва Борис Годунов давридаги Запороже казаки Клитнинг ҳаёти ва саргузаштларига бағишланган.

Запороже казак (чапда), А. Бурунова расми
    1. Кҳлит (1917)
    2. Wолф’с Wар (1918)
    3. Тал Таулаи Кҳан (1918)
    4. Аламут (1918)
    5. Тҳе Мигҳтй Манслаер (1918)
    6. Тҳе Wҳите Кҳан (1918)
    7. Чанга Нор (1919)
    8. Рооф оф тҳе Wорлд (1919)
    9. Тҳе Стар оф Эвил Омен (1919)
    10. Тҳе Ридер оф тҳе Грай Ҳорсе (1919)
    11. Тҳе Лион Cуб (1920)
    12. Лаw оф Фире (1920)
    13. Тҳе Бриде оф Жаганнатҳ (1920)
    14. Тҳе Мастерпиэcе оф Деатҳ (1920)
    15. Тҳе Cурвед Сwорд (1920)
    16. Богатйр (1925)
    17. Wҳите Фалcон (1925)
    18. Тҳе Wингед Ридер (1926)
    19. Тҳе Wолф Мастер (1926)

Таъсири

Роберт Говард, Конан ва бошқа кўплаб қаҳрамонларнинг яратувчиси, Лембни ўзининг севимли муаллифи сифатида келтирган ва унинг ижодида Лембнинг таъсирини Говарднинг баъзи ҳикояларида кўриш мумкин. Баъзи асарлар, масалан, „Муртадлар“ казакларнинг саргузаштларини тасвирлайди[3]. Конаннинг ўзи бир мунча вақт хаёлий Хайбория даврида „тарихдан олдинги“ Запорожя казакларининг гетманı бўлган. Бироқ, Говарднинг казаклар ҳақидаги энг машҳур асари — бу Жўрчи сояси тарихий романи бўлиб, унда асосий қаҳрамонлардан бири 1529-йилда Вена жангида турк босқинига қарши курашган казак жангчиси Рогатинолик Соня. Машҳур комикс муаллифи Рой Томас казак персонажининг тавсифини қайта ишлаб, уни Конан[4] давридаги жангчи Соняга айлантирди.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Ҳоwард А Жонес Кҳлит тҳе Cоссаcк (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-04-14 санасида архивланган)
  2. ↑ Ҳоwард Андреw Жонес Ҳероэс Оф Тҳе Степпес: Тҳе Ҳисториcалс оф Ҳаролд Ламб (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-04-11 санасида архивланган) // Пулпдом
  3. ↑ Иф Wишес Wере Ҳорсес — Парт 5а: Сcалплоcк & Сабре (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-03-30 санасида архивланган), статья на сайте фэнзина РЕҲ: Тwо-Гун Раcонтеур
  4. ↑ Дон Д’Аммасса. Ҳоwард’с Ориэнтал Сториэс. // Тҳе Роберт Э. Ҳоwард Реадер стр. 119—123, Милфорд сериэс: Популар wритерс оф тодай (Том 71), Редактор — Даррелл Счwеитзер, Издател — Wилдсиде Пресс ЛЛC, 2010 г., ИСБН 1-4344-1165-6, 9781434411655.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Kazak_Klit" dan olindi