Керак телор (индон: керак телор) – Индонезия миллий ошхонасининг таоми ҳисобланади. Овқат таркиби асосан тухум , копра , пиёз ва бошқа баъзи ингредиэнтлар билан қовурилган глютинли гуручни ўз ичига олади. Жакартада у асосан кўчаларда турли байрамлар ва тадбирлар пайтида савдогарлар томонидан сотилади.

Керак Телор

Керак Телор
Миллий ошхона Индонезия миилий ошхонаси
Асл номи Керак телор
Келиб чиқиши Индонезия
Асосий компонентлари Ёпишқоқ гуруч, тухум, копра, пиёз
Бошқа компонентлари Қисқичбақа, пиёз, зираворлар
Ўхшашлари омлет

Келиб чиқиши

Керак телор – Жакарта миллий ошхонасининг узоқ вақтдан бери миллий таомларидан бири бўлиб келган. Маълумки, овқат Индонезиянинг бўлажак пойтахти Батавия аҳолиси ўртасида мустамлака даврида жуда оммавий бўлган. Батавия шаҳри эса бу пайтда Нидерландия Шарқий Ҳиндистонининг маъмурий маркази ҳисобланган[1]. Тахминларга кўра, бу таомнинг келиб чиқиши асосан ҳамёнбоплигиги туфайли бу таом тури тез тарқалиб оммавийлашган. Жакарта аҳолисининг ўша пайтдаги камбағаллик ҳолатида бу таом учун асосан копра ишлатилган[1]. Мустамлака даврида ҳам керак телор машҳур кўча таомига айланди – уни кўплаб шаҳар бозорларида, одамлар гавжум бўладиган жойларда савдогарлар тайёрлаб сотардилар. Гуручнинг ёпишқоқ бўлмаган навларини кенг қўллаш туфайли у аста-секин пойтахт аҳолисининг оддий уй ошхонасининг асосий таомларидан бири бўлмай қолди[2]. Хозирги пайтда Керак телор кўча таоми сифатида асосан замонавий Жакарта шаҳрида сақланиб қолган. Кўпинча турли оммавий тадбирлар пайтида кўчаларда тайёрлаб сотилади. Хусусан, ҳар йили ўтказиладиган Жакарта ярмаркасида савдогарлар ушбу таомни сотишнинг кучли анъанаси мавжуд бўлиб, у одатда минглаб ташриф буюрувчиларни жалб қилади. Тадбирлар учун Керак телор таоми кўплаб жакартанликлар томонидан ярмарка рамзларидан бири сифатида ишлатиш учун қабул қилинган[2][3][4]. Жакартадан ташқарида бу таом жуда кам тарқалган. Баъзида у Яванинг баъзи шаҳарларида, хусусан , Марказий Ява провинсиясининг пойтахти Семарангда кўча савдогарлари томонидан тайёрлаб[5]. Жакартанинг ўзида Керак телор тайёрлаш ва уни сотиш камайиб бормоқда. Бу асосан Индонезия пойтахтининг юқори иммиграция жозибадорлиги билан боғлиқ : бу ердаги кўча савдогарларининг тобора кўпроқ қисми Яванинг бошқа қисмларидан келган ва маҳаллий ошпазлик анъаналарини яхши билмайдиган одамлардир. Натижада, ҳатто маҳаллий жакартанликлар орасида ҳам бу таом қадимий ва нодир, ўзига хос „тарихий ёдгорлик“ сифатида қабул қилинган[3][6].

Тайёрланиши

Керак-телор

Ошпазлик нуқтаи назаридан қараганда Керак телор омлетнинг кўпроқ масаллиқлар билан тўлдирилгани ҳисобланади. Ушбу тўлдиришнинг асоси қайнатилган глютинли гуруч бўлиб, у қизитилган идишда ўсимлик ёғи билан пиширилади. Олинган гуруч-тухум аралашмаси қовуришда давом этирилади ва вақти-вақти билан аралаштирилади. Қовуриш жараёнида унга турли хил маҳсулотлар қўшилади. Асосий ингредиэнт серунданг каби машҳур ява зираворидир. Қовурилган пиёзнинг бир қисми қовуриш вақтида Керак телорга қўшилади, баъзилари эса тайёр ёки деярли тайёр идишга сепилади[4][7]. Бундан ташқари, Керак телорга одатда майдаланган қуритилган қисқичбақалар, туз, шакар, кокос сути, шунингдек, турли хил зираворлар қўшилади: қора қалампир, майдаланган қизил қалампир, занжабил ва галангал илдизи. Баъзан пишириш пайтида идиш оз миқдорда буғдой ёки маккажўхори уни билан янада қуюқлаштирилади[4][7]. Барча асосий ингредиэнтларни қўшгандан сўнг, ҳосил бўлган аралаш қизитилган идиш ёки тованинг пастки қисмига текисланади ва яна бир муддат қовурилади. Қовуришнинг охирги пфтбосқичида керак телорни Индонезия ошхонасининг бошқа таомларидан ажратиб турадиган махсус ошпазлик техникаси амалга оширилади: идиш ағдарилади ва идишнинг юқори қатламини таъминлаш учун оловда бир муддат тескари ушлаб турилади. идиш қовурилади. Бундай ҳолда, Керак-телор қовурилган идишдан тушмайди, чунки қовуриш пайтида – ёғсиз ёки ёғсиз – у пастки қисмига маҳкам ёпишади

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Мариа Эндаҳ Ҳулупи. „Бетаwи cуисине, а cулинарй жоурней тҳроугҳ ҳисторй“ (эн) (деадлинк). Тҳе Жакарта Пост (2003-йил 22-июн). — Электронная версия газеты «Джакарта пост». 2015-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-феврал.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 П. Ж. Лео. „Роwс оф `керак телор' ат фаир“ (эн). Тҳе Жакарта Пост (2008-йил 3-июл). — Электронная версия газеты «Джакарта пост». 2015-йил 16-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 10-феврал.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Лео Wаҳюди. „'Керак телор', а традитионал Жакарта снаcк триэс то сурвиве“ (эн). Тҳе Жакарта Пост (2002-йил 1-июл). — Электронная версия газеты «Джакарта пост». 2012-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-феврал.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 „Гуриҳ дан Легитня Керак Телор“ (эн). Индонесиа Кая (2014-йил 3-феврал). — Информационный портал «Индонесиа Кая». 2015-йил 16-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 10-феврал.
  5. ↑ 5,0 5,1 „Керак Телор, Омлетня Бетаwи Заман Беланда“ (эн). Сепутар Семаранг (2014-йил 3-феврал). — Электронная версия газеты «Сепутар Семаранг». 2015-йил 16-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 10-феврал.
  6. ↑ 6,0 6,1 Диан Деwи Пурнамасари. „Кулинер Бетаwи, Кекаяан Кота янг Киан Терпинггиркан“ (ид). Компас (2014-йил 8-декабр). — Электронная версия газеты «Компас». 2015-йил 1-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 17-феврал.
  7. ↑ 7,0 7,1 668 Ресеп 2008, с. 132.

Адабиётлар

  • Юллиа Т. & Астути Утомо. 668 Ресеп Масакан Кҳас Нусантара дари 33 Провинси. Cиганжур: Агромедиа Пустака, 2008 — 131—132-бет. ИСБН 978-979-0062-009.