Kiiking
Киикинг — 1996-йилда Эстонияда мустақил фан сифатида пайдо бўлган спорт ва кўнгилочар тури. Эстон тилида „киик“ сўзи „беланчак“ деган маънони англатади, шунинг учун спортнинг номини „беланчак“ деб таржима қилиш мумкин[1].
Шундай қилиб, киикинг Эстонияда ХИХ-ХХ-асрлар бошидан бери маълум бўлган[2], бу ерда бошқа мамлакатлардан фарқли ўлароқ, киикингда ишлатиладиганларга ўхшаш тебранишлар одатда бу минтақада тик ҳолатда ҳилпираган. Бундай тебранишлар баландлиги 2,5 м. гача бўлиши мумкин, бир вақтнинг ўзида 4 дан 8 тагача одам уларни тебратиши мумкин. Кўп йиллар давомида одамлар имкон қадар юқорига кўтарилишга ҳаракат қилиб, „бар устидаги“ беланчакларда тебранишга ҳаракат қилишди, аммо бу тегишли хавфсизликсиз жуда хавфли фаолият эди.
1996-йилда, Эстонияда биринчи киикинг беланчак ишлаб чиқилди, бу беланчак пайтида одамнинг йиқилиб тушиши туфайли жароҳатланиш хавфини тўлиқ бартараф этилди, тиргак баландлиги созланиши мумкинлиги туфайли[3]. 1997-йилда Адо Коск ўзи ишлаб чиққан беланчак учун патент олди.
Замонавий киикинг беланчаклари баландлиги 3-8 метр бўлиб, асосан бир киши томонидан тебраниш учун мўлжалланган. Хавфсизлик, қўл ва оёқларни беланчакда махсус камарлар билан маҳкамлаш орқали таъминланади[4].
Тепиш қоидаси оддий: одам беланчакда тик турган ҳолда тик туради, сўнгра уни чайқаш учун чўкади. Беланчак тебранишларидан сўнг, спортчи яна тўғри позицияни эгаллайди.
Бу спорт анча чарчатади ва яхши тайёргарликни талаб қилади, асосан, оёқлар учун, чунки бу спорт туридаги вазифа бўлган беланчакда, одам айланиш пайтида асосий юк уларга тушади.
Спортчининг муваффақияти кўрсаткичи — бу беланчакнинг баландлиги бўлиб, у тебраниш пайтида камида битта тўлиқ (яъни 360 °) бурилиш қилади. 2008-йил ҳолатига кўра, жаҳон рекорди 7,02 м. баландликда қилинган тўлиқ инқилобдир[5].
Манбалар
- ↑ „Гоинг Фулл Cирcле: Киикинг ин Эстониа Стоwаwай Магазине“. 2014-йил 14-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-октябр.
- ↑ „Киикинг — а сеcонд бетwеэн ҳеавен анд эартҳ“. 2014-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-октябр.
- ↑ „Киикинг, или «качание в высоту»“. 2014-йил 14-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-октябр.
- ↑ „Киикинг: Эстониа’с Эхтреме Сwинг Сет“. 2014-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-октябр.
- ↑ „Интервиэw мит Андрус Аасамäэ ауф Спиэгел онлине“. 2014-йил 13-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-октябр.