Киловатт-соат (кВт⋅соат) — асосан кундалик ҳаётда ва халқ хўжалигида электр энергияси истеъмолини ўлчаш, шунингдек, электр энергияси саноатида ишлаб чиқарилаётган электр энергиясини ўлчаш учун ишлатиладиган энергия миқдорининг тизимдан ташқари бирлиги[1][2].

Таъриф

1 киловатт-соат бу 1 киловатт қувватга эга электр қурилма томонидан 1 соатда истеъмол қилинган (ишлаб чиқарилган[3]) энергия миқдори.

1 кВт ⋅ соат= 10³ Вт × 3600 с = 3,6 МЖ.

Мисол:

2 кВт қувватга эга электр печка 15 дақиқада тармоқдан 2 кВт × 0,25 соат = 0,5 кВт⋅соат га тенг энергия истеъмол қилади. (иссиқлик энергиясига айлантиради)

Ёзилиши „кВт⋅соат“ (қувватни вақтга кўпайтмаси) ёки „киловат-соат“.

Кундалик нутқда ишлаб чиқарилган ёки фойдаланилган электр энергиясини баҳолашда „киловат-соат“ ўрнига „киловат“ атамасидан фойдаланиш расмий равишда нотўғри, чунки қувват энергия билан бир хил эмас. Агар биз механик миқдорлар билан ўхшашлик қилсак, „кВт“ ва „кВт⋅соат“ ўлчов бирликлари орасидаги фарқ тезлик ва масофа ўртасидаги фарқ билан бир хил бўлади.

Шунингдек, мақолалар ва оммавий ахборот воситалари хабарларида, ҳатто баъзан расмий ҳужжатларда ҳам учрайдиган „кВт/соат“ (соатига киловатт) имлоси нотўғри. „КВт/соат“ ўлчов бирлигининг физик маъноси қувватнинг ўзгариш тезлиги: „қурилма томонидан истеъмол қилинадиган ёки ишлаб чиқарилган электр қуввати 1 соат ичида қанча киловаттга ўзгариши“. Агар биз механик миқдорлар билан таққосланадиган бўлсак, „кВт⋅соат“ ва „кВт/соат“ ўлчов бирликлари орасидаги фарқ масофа ва тезлашув ўртасидаги фарқ билан бир хил бўлади. Гарчи бундай параметр амалий қўлланишларга эга бўлиши мумкин бўлса-да, (масалан, электр станциясининг юкнинг ўзгаришига тезда мослашиш қобилиятини тавсифловчи)

бу, таърифига кўра, энергия миқдорини ўлчаш бирлиги бўлиб хизмат қила олмайди.

Бошқа энергия бирликларига айлантириш

Энергия бирлигини конвертация қилиш жадвали
жаул ватт-соат электрон-волт калория
1 кг⋅(м/с)² = 1 Вт⋅с 1 2,78 ×10−4 6,241 ×1018 0,239
1 кВт⋅соат 3,6 ×106 1000 ×1025 8,60 ×105
1 эВ 1,6 ×10−19 4,45 ×10−23 1 3,827×10−20
1 кал 4.1868 1,163×10−3 2,613×1019 1

Бошқа нисбатлар:

  • 1 МВт⋅соат (мегаватт-соат) = 1000 кВт⋅соат = 859,8452 Мкал = 0,86 Гкал = 3,6 ГЖ
  • 1 ккал = 1,163 Вт⋅соат

Бир нечта бирликлар:

  • 1 ГВт⋅соат (гигаватт-соат) = 1000 МВт⋅соат = 1 миллион кВт⋅соат
  • 1 ТВт⋅соат (тераватт-соат) = 1000 ГВт⋅соат = 1 миллион МВт⋅соат = 1 миллиард кВт⋅соат

Манбалар

Адабиётлар

  • ГОСТ 8.417-2002. „Государственная система обеспечения эдинства измерений. Единици величин“. — Москва: Стандартинформ, 2002. — С. 12-13. — 39 с.
  • Орир Дж. Физика, полний курс = Пҳйсиcс бй Жай Ореар, Cорнелл Университй / пер. с англ. и научная редактура Ю. Г. Рудого и А. В. Беркова. — 2-э. — Москва: "Издателство „КДУ“, 2010. — С. 100. — 752 с. — ИСБН 978-5-98227-366-6.