Kim Dong-in
Ким Донг-ин (корейсча: 김동인; 2-октябр 1900-йил — 5-январ 1951-йил) — жанубий кореялик ёзувчи, адабиёцҳунос, шоир ва журналист.
| Ким Донг-ин | |
|---|---|
| Таваллуди |
1900-йил 2-октябр КХДР, Пхенян |
| Вафоти |
5-январ 1951-йил (50 ёшда) Жанубий Корея, Сеул |
| Фуқаролиги |
 Корея Республикаси |
| Йўналиш | реализм ва натурализм |
| Фаолият тури | Ёзувчи, адабиёцҳунос, шоир ва журналист |
Ҳаёти
Ким Донг-ин 1900-йил 2-октабрда Пхенян (КХДР) шаҳрида туғилган. Замонавий корейс адабиётида реализм ва натурализмнинг асосчиларидан бири ҳисобланади. Унинг отаси зодагон ер эгаларидан бўлган. Ким Донг-ин 1907-йилдан 1912-йилгача протестантлик мактаби бўлган — Сунгдок (숭덕소학교) бошланғич мактабида ўқиган. 1912-йилда ўқишини Сунгсил (숭실학교) мактабига кўчиради. Кейинги йили у ўқишни ташлаб, 1914-йилда бошқа кўплаб ёш корейс зиёлилари сингари Японияда таҳсил олишга жўнайди ва Токио ўрта мактаби (도쿄학원) га ўқишга киради. 1915-йилда мактаб ёпилганидан кейин у Меижи (메이지 학원) ўрта мактабининг иккинчи курсига ўтади. 1917-йилда отасининг вафотидан сўнг вақтинча Кореяга қайтиб келади. Шу йилнинг ўзида у Меидзи мактабини ташлайди ва сентябр ойида яна Японияга ўқишга жўнайди. Ким Донг-ин Япониянинг Токио шаҳридаги Кавабата Хвасук номли санъат мактабига ўқишга киради ва у ерда ғарб рассоми Такедзи Фужишимага шогирд тушади. Токиода ўқиб юрган чоғларида у Ли Гванг Су (이광수), Ан Чже Хонг (안재홍) ва Шин Ик Хе (신익희)лар билан дўстлашади. Ким ёзувчилик билан шуғулланишга қарор қилганидан сўнг ўқишни ташлайди. 1919-йил феврал ойида у Токио шаҳрида „Ижод — ижод учун“ ғояси остида Кореянинг илк соф адабий журнали бўлган „Чанжо — ижод“ (창조) журналини нашр эта бошлайди. 1938-йилда Япония императорини ҳақорат қилгани учун қамоққа ташланган. Ёзувчи 1951-йил 5-январда Сеулда, ўз уйида вафот этади. Ёзувчи номини абадийлаштириш мақсадида 1955-йилда Сасангке (사상계) ташкилоти томонидан Ким Донг-ин номидаги „Донгин“ адабий мукофотини таъсис этилган ва мукофот 1956-йилдан бери адабиётда ютуқларга эришаётган ижодкорларга бериб келинади.
Ижоди
Ким Донг-иннинг адабиётдаги илк дебюти „Заифларнинг қайғулари“(약한 자의 슬픔) қиссаси ҳисобланади. 1925-йилда Ким ўзининг энг машҳур асарларидан бири — „Картошка“ (감자[1]- ўзбек тилига „Бир сават батат“ тарзида таржима қилинган.) асарини нашр этди, асар корейс „реалистик“ фантастикасида ютуқ сифатида эътироф этилади[2]. У биринчилардан бўлиб корейс тилидаги асарларида учинчи шахс олмошларини ишлата бошлаган. Ким Донг-ин кўпинча ўз ижодий изланишларини адиб Ли Гвансу дидактикасига қарама-қарши тарзда олиб борган[3]. 1938-йилда унинг „Гён Хвон“ (견훤) романини нашр этади. Романда Пекже қиролларидан бўлган Гён Хвон бош қаҳрамон сифатида гавдалантирилган. Кейинги йилларда Ким „Хоин“ (1946) ва „Миллациз одам“ (1947) каби ҳикояларини нашр этди. Ким Донг-иннинг кўплаб ҳикоялари асосида бир қанча филмлар ҳам суратга олинган. 1968-йилда Кореялик ёзувчи Ким Сенгок „Картошка“ ҳикояси асосида сеннарий ёзади ва бу филмга ўзи режиссорлик қилади[4]. Ҳикоя 1987-йилда режиссор Бюн Жанг Хо томонидан яна қайта экранлаштирилган. Шунингдек, ёзувчининг „Ёшлар“ асари Ко Сеонг-Ви режиссорлигида (1985-йил), „Бир хил оёқ бармоқлари“ асари Ким Су-Ёнг режиссорлигида (1976-йил), „Оловли соната“ асари Ко Ёунг-нам режиссорлигида филм сифатида ишланган.
Асарлари
배따라기 (Беттараги)
감자 (Картошка)
광화사 (Гванхваса ибодатхонаси)
붉은 산 (Қизил тоғ)
운현궁의 봄 (Унхёнгуннинг баҳори)
광염 소나타 (Оловли соната)
Мустақиллик ҳаракатидаги иштироки
1918-йилнинг декабрида Ким Донг-ин Ли Кванг Су, Чой Пал Ёнг ва Шин Ик Хи билан биргаликда Мустақиллик Декларациясини тайёрлаш лойиҳасида иштирок этади. 1919-йил феврал ойида Токиодаги Хибия боғида у Япониядаги Токио корейс чет эллик талабалар уюшмасининг Мустақиллик декларацияси йиғинида қатнашганлиги учун ҳибсга олинади ва бир кундан кейин қўйиб юборилади. 1919-йил 5-мартда у Кореяга қайтиб келади, мустақиллик ҳаракатида иштироки учун адиб яна ҳибсга олинади. Ким Донг-ин кўплаб маърифатпарвар олимлар каби халқ орасида илм, маърифат адабиёт ва фан соҳаларини кенг тарғиб қилишга ҳаракат қилган.
Манбалар
- ↑ Ким, Донг-ин „ʻСWЕЭТ ПОТАТО’ БЙ КИМ ТОНГИН (РЕВИЭW)“. ҳттпс://тонйсреадинглист.wордпресс.cом/. ҳттпс://тонйсреадинглист.wордпресс.cом/.
- ↑ Ким, Донг-ин „Модерн Кореан Фиcтион: Ан Антҳологй“. ҳттпс://сеарч.либрарй.уқ.эду.ау/.
- ↑ Донг-ин, Ким „Натуралистиc Сенсибилитй анд Модерн Кореан Литературе: Ким Тонгин“. ҳттпс://дигиноле.либ.фсу.эду/. ҳттпс://дигиноле.либ.фсу.эду/.
- ↑ Ким, Донг-ин „Камжа“. ҳттпс://мовиэ.навер.cом/.