Ким Ки-Дук (корейсча: 김기덕; 1960-йил 20-декабр – 2020-йил 11-декабр Корея Республикаси) кинорежиссор ва ссенарий муаллифи бўлиб, ўзига хос арт-ҳаус кинематик асарлари билан танилган. Унинг филмлари дунё кинофестивалларда кўплаб мукофотларга сазовор бўлган. Ким Ки-Дук Осиёнинг энг таниқли замонавий режиссорларидан бирига айланган.

Ким Ки-Дук
корейсча: 김기덕
Таваллуди 20-декабр 1960-йил
Вафоти 11-декабр 2020-йил(2020-12-11)
(59 ёшда)
Латвия

Ким Ки-Дук „Пиэта“ филми учун 69-Венеция Халқаро Кинофестивалида „Олтин шер“ мукофотини, шунингдек „3-ирон“ филми учун 61-Венеция халқаро кинофестивалида „Энг яхши режиссор учун кумуш шер“, 54- Берлин халқаро кинофестивалида „Самариялик қиз“ учун „Энг яхши режиссор учун Кумуш Айиқ“, шунингдек ва „Ариранг“ филми учун 2011-йил Канн кинофестивалида ноодатий ва ноан'анавий ҳикоялар ёритилган филмлар учун бериладиган "Ун Cертаин Регард" мукофотларини қўлга киритган. Унинг энг машҳур асари – „Баҳор, Ёз, Куз, Қиш… ва яна Баҳор“ (2003), филм танқидчиси Рожер Эбертнинг „Буюк филмлар“ рўйҳатига киритилган. Унинг иккита филми „Энг Яхши Халқаро Бадиий Филм учун Академия Мукофоти“га Жанубий Кореядан номзод сифатида кўрсатилган. У ўзининг бир нечта собиқ режиссёр ёрдамчиларига жумладан, Жуҳн Жаи-ҳонгга(Гўзал ва Пуонгсан) ва Жанг Ҳоонга (Роугҳ Cут) ссенарийларини берган.

Ёшлиги

Ким Ки Дук 1960-йил 20-декабрда Корея Республикаси Шимолий Кёнсан провинсиясининг Бонхва шаҳрида туғилган. 1990-йилда у тасвирий санъатни ўрганиш учун Парижга борди, лекин бунинг ўрнига у ерда икки йил портрет рассоми сифатида кўчаларда ишлади[1][2].

Фаолияти

Жанубий Кореяга қайтгач, Ким ўз фаолиятини ссенарий муаллифи сифатида бошлади ва 1995-йилда Корея кино кенгаши томонидан ўтказилган ссенарий танловида бош совринни қўлга киритди[3]. Кейинги йили Ким режиссор сифатида дебютини кам бюджетли „Тимсоҳ“ (1996) филмида қилди. Филм Жанубий Кореядаги кинотанқидчилардан шов-шувли баҳоларни олди. Кимнинг сўзларига кўра, унинг халқаро ютуғи Торонто халқаро филм фестивалидаги „Орол“ филми билан содир бўлган[4]. Унинг 2000-йилда суратга олинган „Ҳақиқий фантастика“ филми 23-Москва халқаро кинофестивалига киритилган[5].

2003-йилда Ки-дук „Баҳор, ёз, куз, қиш ва яна баҳор“ ни чиқарди. Филм кўплаб танқидчилар, жумладан танқидчи Питер Бредшоу томонидан мақтовга сазовор бўлди, у филмни ўзининг энг яхши асари ва замонавий Корея киносининг буюк асарларидан бири деб ҳисоблади. „Бир вақтнинг ўзида тинч ва ўзига жалб этувчи кучли ва сирли масал. Бу энг ноёб нарсалар сирасига киради – чинакам руҳий филм“[6]. Филм иши танқидчи Рогер Эбертнинг „Буюк филмлар“ига киритилган[7].

2004-йилда у икки хил филм учун иккита турли кинофестивалларда „энг яхши режиссор“ мукофотини олди. Берлин халқаро кинофестивалида у Самариялик қиз (2004) учун мукофотланган[8] ва Венеция кинофестивалида у 3-ирон (2004) учун ғолиб бўлган[9]. 2011-йилда унинг "Ариранг " ҳужжатли филми Cаннес филм фестивалининг „Ун Cертаин Регард“ номинациясида „Энг яхши филм учун“ мукофотини олди. 2012-йилда унинг „Пиэта“ филми Венеция кинофестивалида „Олтин шер“ мукофотига сазовор бўлди. 2015-йилда Пекинда бўлиб ўтадиган Берлин халқаро кинофестивалининг „Осиё ёрқин юлдузлари“ бўлимида, Ким Лиу Йи-Фейни ролга жалб қилиш музокараларида ўзининг энг катта бюджетини „Худо ким?“ филмига йўналтириши эълон қилинди. „Худо ким?“ филмини Голливуд продусерлари Стивен Кастор ва Жим Рйгиэл (3 марта Академия мукофоти совриндори) ўзларининг „Иц Жуст Ус Продуcтионс“ продусерлик компанияси байроғи остида Хитойнинг Филм Cарнивал (Ханчжоу) продусерлик компанияси билан бирга суратга олишди. Филм CИТИC Гуоан, Ҳуафенг Инвестмент Cонсултатион ва Иц Жуст Ус Продуcтионс томонидан молиялаштирилади (Чина Даилй Неwс). 2016-йилда Ким Шимолий Кореялик балиқчи ҳақида бўлган „Тъор“ номли филмни чиқарди. Унинг сўнгги филми „Эритиш“ деб номланган ва у Қозоғистонда суратга олинган.

Зўрлаш ва зўрлаш айбловлари

2017-йил август ойида прокуратура томонидан „А“ актрисаси деб аталган актриса Сеул марказий округи прокуратураси орқали Ким Ки Дукка қарши шикоят аризаси билан мурожаат қилган. Шикоятда актриса Кимни юзига урганликда ва "Моэбиус" филми тўпламида ёзилмаган жинсий алоқа саҳнасини қилишга мажбурлаганликда айблади. 2017-йил декабр ойида Сеул марказий округи прокуратураси Ким Ки Дукни жисмоний тажовуз учун 4450 доллар (5 миллион корея вони) миқдорида жаримага тортди, лекин ашёвий далил йўқлиги сабабли уни бошқа айбламади[10].

2018-йил 6-март куни Корея телеканали МБCнинг „ПД Нотебоок“ тадқиқот ҳисоботи кўрсатувида „Режиссор Ким Ки Дук, Устанинг яланғоч юзи“ деб номланган эпизод намойиш этилди, унда актриса „А“ ва яна икки нафар (актриса Б ва C) томонидан кўпроқ айбловлар қўйилди. Актрисалар Ким ва унинг тез-тез ҳамкорлик қиладиган актёри Чо Чже Хённи оғзаки ва жисмоний жинсий зўравонлик ва зўрлашда айблашди[11][12]. Бунга жавобан Ким айбловчилар ва „ПД Нотебоок“ га қарши ёлғон айблов ва туҳмат бўйича даъволар қўйди[13].

Шундан сўнг, 2018-йил 7-август куни МБC „ПД Нотебоок“ кўрсатувининг „Устанинг яланғоч юзи. Натижада“ номли иккинчи қисмини эфирга узатди ва кўрсатувда актрисалар билан бирга энди бошқа ходимлар ҳам Ким ва Чога қарши кўпроқ айбловлар қўйишди. Ўша эпизодда журналистлар Сеул шаҳар полицияси агентлигининг жинсий зўравонлик бўйича махсус тергов бўлими ходимидан ушбу ҳолатлар юзасидан интервю олишди. Расмийнинг тушунтиришича, полиция омон қолганларга мурожаат қилиб, айбловлар ортидаги фактларни аниқлаган, бироқ актёр Чо ва режиссор Кимни даъво муддати ўтгани учун айблай олмаган[14].

2019-йил январ ойида Сеул марказий округи прокуратураси Ким Ки Дукнинг актрисалар ва „ПД Нотебоок“ га қарши қўзғатган жиноий даъволарини тўхтатишга қарор қилди, чунки „актрисанинг дастлабки айблови ёлғон эканлигига далил ҳам йўқ эди, шунингдек, янгиликлар шоуси ҳам ўз айбини исботлаган эди. Кўрсатувнинг туҳмат қилиш мақсадида дастурлаштирилганлиги ўз исботини топмади“[15].

2019-йил март ойида Ким Ки-дук фуқаролик судига актриса „А“ ва „ПД Нотебоок“ га қарши яна бир даъво аризаси билан мурожаат қилиб, зарарни қоплаш учун 885 740 доллар (1 миллиард вона) талаб қилди. Даъво суд томонидан 2020-йил 28-октабрда айбланувчилар фойдасига ҳал қилинган. Суд, шунингдек, Кимга судланувчилар учун юридик тўловларни тўлашга мажбур қилди[16].

Ўлими

2020-йил 11-декабрда Ким Латвияда CОВИД-19 пандемияси пайтида CОВИД-19 коронавирус инфексияси сабаб бўлган асоратлардан 59 ёшида, 60 ёшга тўлишидан тўққиз кун олдин вафот этди[17][18][19].

Манбалар

  1. ↑ ҳттпс://www.кореанфилм.cо.ук/индех.пҳп?п=диреcторс/ким-ки-дук
  2. ↑ Райнс, Тонй (Новембер 2004). „Сехуал Террорисм: Странге Cасе оф Ким Ки-дук“. Филм Cоммент. № 40. 50-бет.
  3. ↑ ҳттп://www.cине21.cом/Мовиэс/Мов_Персон/персон_инфо.пҳп?ид=532
  4. ↑ ҳттп://www.мовиэҳабит.cом/эссай.пҳп?сторй=ким_ки-дук01
  5. ↑ архив нусхаси, 2013-03-28да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-05-05
  6. ↑ ҳттп://www.тҳегуардиан.cом/филм/2020/деc/11/ким-ки-дук-шоcк-виоленcе-беаутй-соутҳ-кореа-диреcтор
  7. ↑ ҳттпс://www.рогереберт.cом/ревиэwс/спринг-суммер-фалл-wинтер_анд-спринг-2003
  8. ↑ архив нусхаси, 2013-10-15да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-05-05
  9. ↑ архив нусхаси, 2004-09-15да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-05-05
  10. ↑ ҳттпс://вариэтй.cом/2017/филм/асиа/ким-ки-дук-финед-ин-аcтресс-ассаулт-cасе-1202632737/
  11. ↑ ҳттпс://www.ёутубе.cом/wатч?в=г3у1ЮқcсГЙ
  12. ↑ ҳттпс://www.ҳоллйwоодрепортер.cом/неwс/соутҳ-кореан-филммакер-ким-ки-дук-аccусед-рапе-1092225
  13. ↑ ҳттп://www.кореаҳералд.cом/виэw.пҳп?уд=20180613000190
  14. ↑ ҳттпс://неwс.сбс.cо.кр/неwс/эндПаге.до?неwс_ид=Н1004881668
  15. ↑ ҳттпс://вариэтй.cом/2019/филм/асиа/cоурт-дисмиссес-ким-ки-дук-cасе-агаинст-аcтресс-тв-1203100013/
  16. ↑ ҳттпс://эн.йна.cо.кр/виэw/АЭН20201028008300315
  17. ↑ ҳттп://неwс.жтбc.жоинс.cом/артиcле/артиcле.аспх?неwс_ид=НБ11983465
  18. ↑ ҳттп://www.кореаҳералд.cом/виэw.пҳп?уд=20201211000759
  19. ↑ ҳттпс://www.нйтимес.cом/2020/12/17/мовиэс/ким-ки-дук-деад.ҳтмл