Кирк Доуглас (талаффузи: Кирк Дуглас; асл исми: Иссур Даниэловитч талаффузи: Иссур Даниэлович; 1916-йил 9-декабр — 2020-йил 5-феврал) америкалик актёр ва кинорежиссёр. Қашшоқ болалигидан сўнг у Барбара Станwйcк билан „Тҳе Странге Лове оф Мартҳа Иверс“ (1946) филмида дебют қилди. Доуглас тез орада 1950-йилларда жиддий драмалар, жумладан, ғарбий ва уруш филмлари билан машҳур бўлган етакчи юлдузга айланди. Фаолияти давомида у 90 дан ортиқ филмларда суратга тушган ва „портловчи актёрлик“ услуби билан танилган. У Америка Кино Институти томонидан Классик Голливуд киносининг 17-энг буюк эркак юлдузи деб топилди ва рўйхатдаги энг юқори ўринни эгаллаган тирик одам эди.

Кирк Доуглас
Таваллуди
Иссур Даниэловитч

1916-йил 9-декабр
Вафоти 2020-йил 5-феврал
Беверлй Ҳиллс, Cалифорниа, АҚШ
Касби
  • Актёр
  • режиссёр
  • продюсер
  • ссенарий муаллифи
  • хайриячи
Фаолият йиллари 1944-йилдан 2008-йилгача
Партияси Демократик партия
Турмуш ўртоғи

Диана Доуглас (турм.1943 — ажр.1951)

Анне Буйденс (1954)
Болалари 4 та
Имзоси

Доуглас „Чампион“ (1949) филмидаги виждонсиз бокс қаҳрамони роли учун халқаро юлдузга айланди, бу эса унга „Энг яхши актёр“ номинациясида Оскар мукофотига биринчи номинациясини келтирди. Унинг бошқа илк филмлари орасида "Оур оф тҳе Паст" (1947), "Ёунг Ман wитҳ а Ҳорм" (1950), Лаурен Баcалл ва Дорис Дай билан ўйнаган, „Аcе ин тҳе Ҳоле“ (1951) ва "Детеcтиве Сторй" (1951) киради. У „Тҳе Бад анд тҳе Беутифул“ (1952) филмидаги драматик роли учун Лана Турнер билан биргаликда иккинчи Оскар номинациясини олди ва „Олтин глобус“ мукофотини қўлга киритган „Луст фор Лифе“ филмида (1956) Винcент ван Гогҳ роли учун „драмадаги энг яхши актёр“ номинациясида учинчи мукофотни олди. У, шунингдек, Жамес Масон билан „20,000 Леагуэс Ундер тҳе Сеа“ (1954) саргузашт филмида рол ўйнаган.

Ёшлиги ва таълими

Доуглас Иссур Даниэлович (беларусча: Іссур Даніелавіч, русча: Иссур Даниелович)[1], 1916-йил 9-декабр Ню-Ёркда Брйна „Бертҳа“ ва Ҳерсчел „Ҳаррй“ Даниэловитчнинг ўғли бўлиб дунёга келган[2][3][4]. Унинг ота-онаси Россия империясидаги (ҳозирги Беларусия) Могилев губернаторлигининг Чавуси шаҳридан муҳожирлар бўлган[5][6][7] ва оила уйда яҳудий тилида гаплашарди[8][9][10]. Доуглас етти фарзанднинг тўртинчи фарзанди ва ягона ўғил эди[11][12]. Унинг олтита опа-сингиллари бор[13], учта катта ва учта кичик: Пеша „Бессиэ“, Калеҳ „Катҳерине“, Тамара „Марй“, Сиффра „Фриэда“[14], Ҳаска „Ида“ ва Рачел „Рутҳ“[15][16][17].

Илгари кўчиб келган отасининг акаси Демскй фамилиясидан фойдаланган, Доугласнинг оиласи Қўшма Штатларда уни қабул қилган[18]. Доуглас Иззй Демскй сифатида ўсган ва Иккинчи Жаҳон уруши пайтида Америка Қўшма Штатлари денгиз флотига киришдан олдин ўз исмини қонуний равишда Кирк Доугласга ўзгартирган[19].

1988-йилги автобиографиясида „Тҳе Рагманъс Сон“ Доуглас ота-онаси ва олти опа-сингиллари билан Амстердамда яшаган дастлабки йилларида бошдан кечирган қийинчиликларни қайд этади:

Доугласнинг коллеж битирув фотосурати, 1939-йил

Россияда от савдоси билан шуғулланган отам ўзига от ва кичик арава олиб, эски латталар, металл парчалар, никел, кераксиз нарсаларни, тийинга сотиб олиб, камбағал бўлиб қолди... Ҳатто Бургут кўчасида ҳам, шаҳарнинг энг камбағал қисмида, барча оилалар курашаётган жойда, камбағалликнинг энг паст поғонасида эди. Мен эса камбағалнинг ўғли эдим.

Шахсий ҳаёти

Анне Буйденс ва Доуглас 2003-йилда давлат хизмати учун Жефферсон мукофотларини топшириш маросимида

"Тҳе Рагманъс Сон" филмида Дуглас ўзини „Сон“ деб таърифлаб, „Мен Голливуддаги энг ёқтирмайдиган актёрман. Ва мен буни жуда яхши ҳис қиляпман. Чунки бу менман… Мен тажовузкор бўлиб туғилганман ва мен тажовузкор бўлиб ўламан“ деган. Бурт Ланcастер бир марта шундай деган эди: „Кирк биринчи бўлиб сизга у жуда қийин одам эканлигини айтади. Мен эса иккинчи бўлардим[20].“ Доугласнинг шафқациз шахси унинг қашшоқликда яшаган қийин тарбияси ва ёшлигида Киркга бепарво бўлган тажовузкор ичувчи отаси билан боғлиқ[21]. Доугласнинг сўзларига кўра, „ичимда жуда кўп ғазаб бор эди, мен ошкор этишдан қўрқдим, чунки отамда бу жуда кўп ва кучлироқ эди“[21]. Доугласнинг интизоми, зукколиги ва ҳазил туйғуси ҳам тез-тез эътироф этилган.

Филмографияси

2014-йилги мақоласида Доуглас актёрлик фаолияти давомида энг ғурурланган филмлар сифатида: „Тҳе Странге Лове оф Мартҳа“, „Чампион“, „Аcе ин Ҳоле“, „Тҳе Бад анд тҳа Беаутифул“, „Аcт оф Лове“, „20,000 Леагуэс Ундер тҳе Сеа“, „Тҳе Индиан Фигҳтер“, „Луст фор Лифе“, „Патҳс оф Глорй“, „Спартаcус“, „Лонелй Аре тҳе Браве“ ва „Севен Дайс ин Май“ филмларини келтирди[22].

Радио чиқишлари

Йил Дастур Эпизод/манба
1947 Суспенсе "Cоммунитй Пропертй"[23]
1950 Сcреэн Диреcторс Плайҳоусе Чампион[24]
1950 Суспенсе Тҳе Бутчер’с Wифе[24]
1952 Лух Радио Тҳеатре Ёунг Ман wитҳ а Ҳорн[25]
1954 Лух Радио Тҳеатре Детеcтиве Сторй[24]

Манбалар

  1. ↑ „Кирк Доуглас ҳоноуред бй Wорлд Жеwиш Cонгресс“. ББC (2016-йил 10-ноябр). Қаралди: 2018-йил 10-май.
  2. ↑ Кирк Доуглас профиле, Филмреференcе.cом; аccессед Жулй 25, 2016.
  3. ↑ Кирк Доуглас. Тҳе Рагман'с Сон: Ан Аутобиограпҳй, 1988 — 16-бет. ИСБН 978-0671637170. Қаралди: 2020-йил 15-феврал. 
  4. ↑ „Кирк анд Мичаэл Доуглас“. Ланд Оф Анcесторс – Беларус (2012-йил 17-ноябр). 2014-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 6-декабр.
  5. ↑ Паскин. „Ҳоллйwоод гладиатор Кирк Доуглас ҳас ҳис эес сет он а тҳирд бармитзваҳ“. Тҳе Жеwиш Чрониcле (2012-йил 20-сентябр). Қаралди: 2018-йил 25-май.
  6. ↑ Плессел. „5 реасонс то cелебрате аcтор Кирк Доуглас он ҳис 100тҳ биртҳдай“. Лос Ангелес Даилй Неwс (2016-йил 8-декабр). Қаралди: 2018-йил 10-май.
  7. ↑ Даррач. „Кирк Доуглас“. Пеопле (1988-йил 3-октябр). Қаралди: 2018-йил 10-май.
  8. ↑ Спенcе. „А Легенд Лоокс Баcк: А Висит Wитҳ Кирк Доуглас“. Тҳе Жеwиш Даилй Форwард (2007-йил 18-июл). Қаралди: 2014-йил 6-декабр.
  9. ↑ Фарндале, Нигел. „Кирк Доуглас: ин 'преттй гоод шапе' ат 94“. Тҳе Телеграпҳ (2011-йил 23-июл). 2022-йил 10-январда асл нусхадан архивланган.
  10. ↑ „Отҳер Cелебритй Ҳоусес оф Wоршип“. сеэинг-старс.cом. Қаралди: 2012-йил 4-декабр.
  11. ↑ Берквист, Роберт. „Кирк Доуглас, а Стар оф Ҳоллйwоод'с Голден Аге, Диэс ат 103“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (2020-йил 5-феврал). 2020-йил 6-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
  12. ↑ Фреэман. „Кирк Доуглас: 'И невер тҳоугҳт И'д ливе то 100. Тҳат'с шоcкед ме'“. Тҳе Гуардиан (2017-йил 12-феврал). Қаралди: 2018-йил 10-май.
  13. ↑ Wалш. „Кирк Доуглас Кидс & Фамилй: 5 Фаст Фаcц Ёу Неэд то Кноw“ (эн-УС). Ҳеавй.cом (2020-йил 6-феврал). Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
  14. ↑ Грондаҳл, Паул „Фунерал фор Кирк Доуглас' систер ин Албанй“ (эн-УС). Тимес Унион (2015-йил 23-сентябр). Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
  15. ↑ „Гуидепосц Ремемберс: Кирк Доуглас“ (эн). Гуидепосц (2016-йил 8-декабр). Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
  16. ↑ „Кирк Доуглас“. www.жеwишвиртуаллибрарй.орг. Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
  17. ↑ Тугенд. „Кирк Доуглас, ан иcониc стар wҳо реcоннеcтед то Жудаисм афтер неар-фатал cраш“. Тҳе Тимес оф Исраэл.
  18. ↑ Доуглас, Кирк. Летъс Фаcе Ит, Жоҳн Wилей & Сонс (2007); ИСБН 0470084693.
  19. ↑ Доуглас, Кирк. Лет'с фаcе ит: 90 еарс оф ливинг, ловинг, анд леарнинг. Жоҳн Wилей анд Сонс, 2007 — 3-бет. ИСБН 978-0470084694. 
  20. ↑ Даррач. „Кирк Доуглас“. Пеопле (1988-йил 3-октябр). Қаралди: 2019-йил 20-май.
  21. ↑ 21,0 21,1 Туран, Кеннетҳ. „Тҳе Wратҳ оф Иссур: Тҳе Рагман'с Сон бй Кирк Доуглас“. Лос Ангелес Тимес (1988-йил 14-август). Қаралди: 2019-йил 20-май.
  22. ↑ Доуглас, Кирк. „И'ве Маде Абоут 90 Феатуре Филмс, бут Тҳесе Аре тҳе Онес И'м Проудест Оф“. Тҳе Ҳуффингтон Пост (2014-йил 9-декабр). Қаралди: 2015-йил 12-июл.
  23. ↑ „Суспенсе – Cоммунитй Пропертй“. Эсcапе анд Суспенсе!. 2018-йил 16-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 5-феврал.
  24. ↑ 24,0 24,1 24,2 „Тҳосе Wере тҳе Дайс“. Носталгиа Дигест. 42-жилд, № 4. Аутумн 2016. 35-бет.
  25. ↑ Кирбй, Wалтер. „Беттер Радио Програмс фор тҳе Wеэк“. Тҳе Деcатур Даилй Ревиэw (1952-йил 2-март), с. 42. Қаралди: 2015-йил 28-май. Open access icon