Kirov haykali
Киров ҳайкали — Мурманск шаҳридаги Воровский ва Пушкинская кўчалари кесишмасидаги боғда Мурманск вилоят думаси биноси яқинида жойлашган монументал ҳайкалтарошлик асари.
Тарихи
Мурманскда Совет ҳокимиятининг йиллиги муносабати билан 1934-йилда Ленинградда ўлдирилган Кировни абадийлаштириш ғояси пайдо бўлади. Бунинг учун шаҳар марказида тахминан 5 м баландликдаги бетон асос қурилган. Кировнинг ҳайкали Москвада таниқли ҳайкалтарош Зиновий Виленскийнинг лойиҳаси бўйича ишланган. 1940-йил 21-февралда у пойдеворга кўтарилади, шундан сўнг у тувал парда билан ўралди[1].
1940-йил 21-февралда Киров ҳайкали очилиши Кола ярим ороли интервенциячилар ва оқ гвардиячилардан озод қилинганининг йигирма йиллигига тўғри келади. Шу куни шаҳар аҳолиси етакчиларнинг суратлари билан митингга чиқади[1].
Киров ҳайкали Мурманскнинг биринчи ҳайкалтарош ижоди бўлиб, у „многопудя бронза“ дан ясалган[2].
1958-йилда реставрация ишлари давомида пойдевор гранит билан қопланган, 1980-йилларнинг ўрталарида эса ёдгорлик ёнидаги хиёбонга асфалт ётқизилган.
ХХИ-аср бошларида ёриқлар пайдо бўлиши сабабли ёдгорлик фавқулодда ҳолат деб топилди ва 2009-йил 20-июлда реставрация қилиш учун олти ойга олиб ташланган[3].
Тавсиф
Ҳайкалнинг баландлиги 3,2 м. Унда Киров ўнг қўлини ишончли имо-ишора билан кўтарган ҳолда тасвирланган, унинг кўйлаги армия белбоғи билан боғланган, шими эса баланд этикларга тиқилган. Устига палто кийилган, очиқ ва шамол ургандек таралаб турган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Памятник С.М. Кирову“. мурҳист.ру. 2018-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 24-март.
- ↑ „Памятник С.М. Кирову: описание, фото“. вотпуск.ру. Қаралди: 2018-йил 24-март.
- ↑ „В Мурманске сняли памятник Кирова“. вмурманске.ру (2009-йил 21-июл). Қаралди: 2018-йил 23-март.[сайт ишламайди]