Kish Air sahifasining manbasini koʻrish

{{Infobox airline
| airline = Kish Airlines
| logo = Kish Island Air Show, 2014 (30).jpg
| image = 
| caption = 2014-yilgi Kish aviashousida MD-80 oilasiga mansub Kish Air samolyoti
| image_size = 250
| IATA = Y9
| ICAO = KIS
| callsign = KISH AIR
| founded = {{Start date and age|1989|12|16|br=y}}
| commenced = {{Start date and age|1990}}
| aoc = 
| hubs = * [[Kish xalqaro aeroporti]]
* [[Mashhad Shahid Hoshiminajod xalqaro aeroporti]]
* {{nowrap|[[Mehrobod xalqaro aeroporti|Tehron Mehrobod xalqaro aeroporti]]}}
| frequent_flyer = 
| lounge = 
| alliance = 
| subsidiaries = 
| fleet_size = 9
| destinations = 27
| parent = {{nowrap|[http://www.kish.ir Kish erkin iqtisodiy zonasi]}}
| num_employees = 
| headquarters = [[Kish oroli]], [[Fors koʻrfazi]], [[Eron]]
| key_people = Kapitan Ibrohim Siyahjoniy (CEO)
| website = [https://www.kishairlines.ir/ Kishairlines.ir]
}}
'''Kish Airlines''' ({{lang-fa|هواپیمایی کیش}}, ''Havâpeymâyi-ye Kiš'') — [[Eron]]ning [[Kish oroli]]da joylashgan aviakompaniya<ref>"Directory: World airlines." ''[[Flight International]]''. 23–29 March 2004. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2004/2004-09%20-%200216.html?search=%22Kish%20Air%22 94].</ref>. Muntazam reyslar asosda xalqaro, mahalliy va charter parvozlarini amalga oshiradi. Asosiy bazasi [[Kish xalqaro aeroporti]] hamda [[Tehron]]dagi [[Mehrobod xalqaro aeroporti]]da joylashgan<ref name="FI">{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 101 | date= 2007-04-03}}</ref>.

== Tarixi ==
Aviakompaniya 1989-yil 16-dekabrda tashkil etilgan boʻlib, oʻz faoliyatini 1990-yilda boshlagan. Kompaniya egalari: Kish erkin iqtisodiy zonasi tashkiloti (79%), Kish Investment and Development (11%) va Kish Development and Servicing (10%) kompaniyalaridir{{Manba kerak}}.

Yoʻlovchi tashish faoliyatini boshlash uchun vaqtinchalik ruxsatnoma olgach, aviakompaniya Bulgaria Airlinesdan hoʻl lizing asosida bir nechta samolyotlarni (uchta Tu-154 va toʻrtta McDonnell Douglas MD-82/MD-83) ijaraga oldi. Kish Air 1991-yilda aviaoperator sertifikatini qoʻlga kiritdi va shu tariqa Eron fuqarolik aviatsiyasi idorasidan bunday sertifikat olgan birinchi xususiy kompaniyaga aylandi. Shu davrda kompaniya Rossiya lizing kompaniyalaridan uchta Tu-154M samolyotini hoʻl lizing shartlari asosida ijaraga oldi hamda avvalroq Bolgariyadan olingan samolyotlarni qaytarib berdi. Shuningdek, kompaniya Rossiyadan ikkita Yak-42D samolyotini ham xuddi shu shartlar asosida ijaraga olgan edi.

1992-yil oxirlariga kelib, kompaniya [[bankrotlik]] yoqasiga kelib qoldi va asosiy rahbarlarning aksariyati almashtirildi. 1999-yilda yetarli moliyaviy quvvatga ega boʻlgan Kish Air hoʻl lizing asosidagi samolyotlarini quruq lizing yoki toʻgʻridan-toʻgʻri xarid qilingan havo kemalariga almashtirishga qaror qildi. Natijada kompaniya ikkita quruq lizing asosida olingan va ikkita sotib olingan Tu-154 samolyotini ekspluatatsiya qilishga, shuningdek, zarur parvoz ekipaji hamda texnik xizmat koʻrsatish xodimlarini ishga olib, ularni oʻqitishga muvaffaq boʻldi.

Bu davr oraligʻida kompaniyaning Tu-154 samolyotlari parki foydalanishdan chiqarildi.

2017-yil fevral oyida Kish Air aviakompaniyasi E195 rusumli samolyotlarni qabul qilib olishi kutilayotgan edi<ref>{{Cite web |title=Iran's Kish Air to add maiden E195 fleet |url=https://www.ch-aviation.com/news/53388-irans-kish-air-to-add-maiden-emb-195s}}</ref>. 2017-yil avgust oyida Kish Air 10 ta [[Boeing 737 MAX]] samolyotini xarid qilish boʻyicha kelishuvga erishgani xabar qilingan, biroq ushbu samolyotlar yetkazib berilmagan; shuningdek, kompaniya avvalgi egasidan musodara qilingan 6 ta A320 samolyotini qoʻlga kiritishni rejalashtirgan edi<ref>{{Cite web |url=https://www.bizjournals.com/seattle/news/2017/08/23/boeing-737-max-deal-kish-airlines-iran.html |access-date=2026-01-25 |website=www.bizjournals.com}}</ref>. 2017-yil iyul oyida Kish Air Yerevanga parvozlarni yoʻlga qoʻyishni rejalashtirgan<ref>{{Cite web |title=Armenia, Kish Airlines consider launching flights between Yerevan and Kish Island |url=https://en.armradio.am/2017/07/18/armenia-kish-airlines-consider-launching-flights-between-yerevan-and-kish-island/ |access-date=2026-01-25 |website=Public Radio of Armenia |language=en-US}}</ref>. 2018-yilda Kish Air [[Sheroz]] va [[Belgrad]] oʻrtasida mavsumiy parvozlarni amalga oshirishni rejalashtirgan edi<ref>{{Cite web |date=2018-05-30 |title=Kish Airlines to launch Belgrade operations |url=https://www.exyuaviation.com/2018/05/kish-airlines-to-launch-belgrade.html |access-date=2026-01-25 |website=exyuaviation.com}}</ref>. Oʻsha yili kompaniya yana Ummonning [[Maskat]] shahriga parvozlarni tikladi<ref>{{Cite web |title=Kish Airlines resumes flights to Muscat |url=https://www.tehrantimes.com/news/421858/Kish-Airlines-resumes-flights-to-Muscat}}</ref>. 2022-yilda aviakompaniya Afgʻonistonga qaytib, Kobul shahriga parvozlarni amalga oshira boshladi{{Manba kerak}}. Rasmiylar Kish Air 2023-yilning birinchi yarmida xususiylashtirilishini eʼlon qildi<ref>{{Cite web |title=Kish Air to be privatized in 1H of 2023 |url=https://www.ch-aviation.com/news/122755-irans-kish-air-to-be-privatised-in-1h23-official}}</ref>. 2024-yil mart oyida Kish Air Afgʻonistonning [[Kam Air]] aviakompaniyasidan MD-82 rusumli samolyotni sotib oldi<ref name=":0">{{cite web | url=https://www.iranintl.com/en/202403155319 | title=Iran Bought 29-Year-Old Airplane from Taliban | date=15 March 2024 }}</ref>. 2025-yil mart oyida Kish Air [[Dushanbe]] shahriga parvozlarni boshladi<ref name="TJ-IR_NW25" />. 2026-yil mart oyida aviakompaniya egasi kompaniyaning xususiylashtirilishiga qarshi norozilik bildirgani xabar qilindi<ref>{{Cite web |title=Current owner protests privatisation of Iran's Kish Air |url=https://www.ch-aviation.com/news/164311-current-owner-protests-privatisation-of-irans-kish-air}}</ref>.

== Parvoz yoʻnalishlari ==
2023-yil sentyabr holatiga koʻra, Kish Air quyidagi yoʻnalishlarda parvozlarni amalga oshiradi:

{|class="wikitable sortable"
|-
!Mamlakat
!Shahar
!Aeroport
!Eslatmalar
! class="unsortable" |Manbalar
|-
|[[Birlashgan Arab Amirliklari]]||[[Dubay]]||[[Dubay xalqaro aeroporti]]||<ref>{{cite web|url=https://www.irna.ir/news/85126627/%D8%AE%D8%B7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|title=Kish to Dubai flights has been launched|date=9 June 2023}}</ref>|
|-
|rowspan="19"|[[Eron]]||[[Ahvoz]]||[[Qosim Sulaymoniy xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Asaluya]]||[[Fors koʻrfazi aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Bandar-Abbos]]||Bandar Abbos xalqaro aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Goʻrgon (shahar)|Goʻrgon]]||Goʻrgon aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Isfahon]]||[[Isfahon Shahid Beheshti xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Keshm]]||Keshm xalqaro aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Kish oroli|Kish]]||[[Kish xalqaro aeroporti]]||Aviahab||align=center|
|-
|[[Lomird]]||Lomird xalqaro aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Mashhad]]||[[Mashhad Shahid Hoshiminajod xalqaro aeroporti]]||Aviahab||align=center|
|-
|[[Obodon]]||[[Obodon Oyatulloh Jomiy xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Rasht (Eron)|Rasht]]||Rasht aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Sori]]||Dashti Noz aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Tabriz]]||[[Tabriz xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|rowspan="2"|[[Tehron]]||[[Imom Xumayniy nomidagi Tehron xalqaro aeroporti]]||Aviahab||align=center|
|-
|[[Mehrobod xalqaro aeroporti]]||Aviahab||align=center|
|-
|[[Yazd]]||Shahid Sadugʻiy aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Zohidon]]||Zohidon aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Sheroz]]||[[Sheroz xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Chobahor]]||Chobahor Kanorak aeroporti|| ||align=center|
|-
|[[Iroq]]||[[Najaf]]||[[Al Najaf xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|rowspan="2"|[[Qozogʻiston]]||[[Aqtau (shahar)|Aqtau]]||[[Aqtau xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Olmaota]]||[[Olmaota xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Tojikiston]]||[[Dushanbe]]||[[Dushanbe xalqaro aeroporti]]|| align="center" |<ref name="TJ-IR_NW25">{{cite news |last1=Abakirov |first1=Umar |title=Tajikistan, Iran officials discuss increasing air connectivity |url=https://www.trend.az/business/4116313.html |access-date=13 November 2025 |work=Trend.Az |agency=Trend News Agency |date=12 November 2025 |language=en}}</ref>
|-
|[[Turkiya]]||[[Istanbul]]||[[Istanbul aeroporti]]|| ||align=center|
|-
|[[Ummon]]||[[Maskat]]||[[Maskat xalqaro aeroporti]]|| ||align=center|
|}

== Aviaparki ==
[[File:McDonnell Douglas MD-82 'EP-LCL' Kish Air (21897336905).jpg|thumb|right|Kish Air McDonnell Douglas MD-82 samolyoti [[Dubay xalqaro aeroporti]]da]]
[[File:Kish Air Airbus A320 in Mehrabad Airport 01.jpg|thumb|Kish Air Airbus A320 [[Mehrobod xalqaro aeroporti]]da]]

=== Joriy holati ===
2026-yil iyul holatiga koʻra, Kish Air quyidagi samolyotlarni ekspluatatsiya qiladi<ref>{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2026 - Kish Air |magazine=Airliner World |date=October 2026 |page=15}}</ref>:

{| class="wikitable"
|+ Kish Air aviaparki
|-
! rowspan="2" | Samolyot turi
! rowspan="2" | Miqdori
! rowspan="2" | Buyurtma qilingani
! colspan="3" | Yoʻlovchi oʻrindiqlari soni
! rowspan="2" | Eslatmalar
|-
! style="width:25px;" |<abbr title=Biznes>C</abbr>
! style="width:25px;" |<abbr title=Ekonom>Y</abbr>
! style="width:25px;" |Jami
|-
|rowspan="2"|[[Airbus A321]]
|rowspan="2"|2
|rowspan="2"|—
|28
|142
|170
|
|-
|28
|142
|170
|
|-
|[[Fokker 100 samolyoti|Fokker 100]]
|1
|—
|—
|100
|100
|
|-
|McDonnell Douglas MD-82
|4
|—
|—
|161
|161
|
|-
|McDonnell Douglas MD-83
|2
|—

|—
|156
|156
|
|-
!Jami
!9
!—
|colspan="4"|
|}

=== Aviapark rivojlanishi ===
2017-yil aprel oyida aviakompaniya ATRdaan oltita samolyotga buyurtma berishni rejalashtirayotgani eʼlon qilindi. Bitim imzolangan taqdirda, samolyotlarning aniq rusumi va yetkazib berish muddatlari maʼlum qilinishi aytildi. Ushbu samolyotlardan Eron ichidagi parvozlar sonini koʻpaytirish uchun foydalanish rejalashtirilgan edi<ref>{{cite web|url=http://www.iran-daily.com/News/190886.html|title=Kish Air to buy six aircraft from ATR|website=www.iran-daily.com|access-date=2 June 2017}}</ref>.

=== Avvalgi holati ===
2025-yil avgust holatiga koʻra, Kish Air aviakompaniyasi 2 ta Airbus A321, 1 ta Fokker 100, 4 ta McDonnell Douglas MD-82 va 2 ta McDonnell Douglas MD-83 samolyotlarini ekspluatatsiya qilgan<ref>{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Kish Air |magazine=Airliner World |date=September 2025 |page=62}}</ref>.

Aviakompaniya avvalroq (2017-yil noyabr holatiga koʻra) quyidagi samolyotlardan ham <ref>{{cite web|url=https://www.flightradar24.com/data/aircraft/kish-air-y9-kis|title=Kish Air Fleet Details and History|website=www.flightradar24.com}}</ref>:
* 2 ta [[Airbus A320]] ([[Jordan Aviation]]dan lizingga olingan)
* 1 ta [[Boeing 737 Classic|Boeing 737-500]] (Bukovyna Airlinesdan lizingga olingan)
* 7 ta Fokker 50

== Baxtsiz hodisalar va falokatlar ==
* 1995-yil 19-sentyabrda Kish Air 707-reysi bort kuzatuvchisi Rizo Jabboriy tomonidan egallab olindi va [[Isroil]]ga qoʻndirildi; u yerda samolyotni egallab olgan shaxs hibsga olindi. Jabboriy siyosiy boshpana soʻradi va [[yahudiylik]] dinini qabul qilish niyatida ekanligini bildirdi<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/8a0915b58cb8e29b361a0d6a7f03a65a|access-date=2023-02-08|date=1995-09-27|first=Dafna|last=Linzer|title=Iranian Hijacker Wants To Stay In Israel|publisher=AP News}}</ref>. Sakkiz yillik qamoq jazosiga hukm qilingan Jabboriy jazoning toʻrt yilini oʻtadi, ammo unga boshpana berildi va u Isroilda qoldi<ref>{{cite web|url=https://jewishjournal.com/commentary/columnist/347527/one-israel-story-youve-probably-never-heard/|access-date=2023-02-08|date=2022-05-04|first=Tabby|last=Refeal|title=One Israel Story You've Probably Never Heard|publisher=Jewish Journal}}</ref>. Keyinchalik u Isroil fuqaroligini oldi va yahudiylik diniga oʻtdi<ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/235517/iranian-hijacker-converts-to-judaism|access-date=2023-02-08|date=2007-03-03|title=Iranian hijacker converts to judaism|publisher=The Dawn}}</ref>.
* 2004-yil 10-fevralda Fokker 50 Mk.050 rusumli samolyotda amalga oshirilayotgan Kish Air 7170-reysi [[Sharja xalqaro aeroporti]]da halokatga uchradi, oqibatda 43 kishi halok boʻldi. Uch kishi ogʻir jarohatlar bilan tirik qoldi. Halokatga samolyot parvoz vaqtida parraklarning teskari qadam rejimiga oʻtkazib yuborilgani sabab boʻlgan<ref name=Kish7170>{{cite web|url=http://www.skybrary.aero/bookshelf/books/677.pdf| title=AIRCRAFT ACCIDENT 01/04 |publisher=General Civil Aviation Authority of the UAE |access-date=21 August 2009}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category|Kish Air}}
* [http://fleet.myaviation.ir/kish.htm Kish Air fleet list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018045419/http://fleet.myaviation.ir/kish.htm |date=2012-10-18 }}
* [http://www.myaviation.ir/searchresult.aspx?lineid=7 Kish Air photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624223605/http://www.myaviation.ir/searchresult.aspx?lineid=7 |date=2012-06-24 }}

{{Eron aviakompaniyalari}}

[[Turkum:Eron aviakompaniyalari]]
[[Turkum:Eron brendlari]]