Kismayo

Кисмаё, Кишимаё, Кишимаю (сомал. Кисмааё; Араб. Кйсмاйw) - Сомалидаги порт шаҳри. Бу Сомалининг қуйи жубба провинсиясининг ма'мурий маркази ва тан олинмаган Жубаланд давлатининг пойтахти[1].

Мамлакат жанубида, Кения билан чегара яқинида жойлашган. Шаҳар Ҳинд океанининг қирг'ог'ида, жубба дарёсининг ог'зи яқинида жойлашган. Шаҳар яқинида, океанда бажуни ороллари жойлашган. Океан порти ва аэропорти.

Тарих

Кисмаё шаҳри суахили тилида со'злашадиган бажуни халқи томонидан қурилган. Кейинчалик Сомали қабилалари ушбу минтақага келишди. Ҳозирги вақтда шаҳар ва унинг атрофидаги аҳоли турли халқларнинг вакилларидан иборат.

ХВ-ХВИИ асрларда имомат Ажуран таркибига кирган.

1835 йилда Кисмаё ва унинг атрофи Занзибар султонига бо'йсунди. 1895 йилдан бошлаб Кисмаё жойлашган Жубаланд тумани Британиянинг Кения колониясига қо'шилди. 1925 йилда у Италияга топширилди ва 1926 йилда Италиянинг Сомали колониясига қо'шилди. Кисмаё Олтре жиба вилоятининг ма'мурий марказига айланади. Шаҳар бешта округга бо'линган, я'ни Фаржано, Фаанооле, Шақаалаҳа, Сиинаай ва Cаланлеэй. Шаҳар пойдеворининг бошланиши туман билан бошланган Каленли, бу то'ртта туманнинг энг қадимийидир. Этник сомалиликлардан ташқари, шаҳарда турли хил аҳоли яшайди, жумладан ҳиндулар, араблар, банту, браванесияликлар[эн], бажуни ва бошқалар.Сомалидаги фуқаролар уруши пайтида Кисмаёга эгалик қилиш учун қаттиқ жанглар бо'либ о'тди. Жубаланддаги можаро деярли барча Сомали кланларига та'сир ко'рсатди, чунки бу ҳудудларга у ёки бу тарзда да'во қилмоқда, чунки кланларнинг ҳар бири Кисмаё ёки қуйи Жубада қисман эгалик қилади[2]. Бошқача қилиб айтганда, жанубдаги вазиятнинг зиддиятлилиги то'лиқ ва то'лиқ ушбу ҳудудлар кимга тегишли эканлиги ҳақидаги асосий саволга бог'лиқ. Ҳар бир клан тарихий воқеаларни талқин қилиш асосида о'з талабларига эга. Курашнинг эпицентрида ко'мир экспорти ва бошқа товарларни импорт қилиш, айниқса Кениядан шакар контрабандаси учун даромад олиш учун фойдаланиладиган порт устидан назорат пайдо бо'лди. Кисмаёни бошқарадиган кланлар Жубаландда яшаш учун яхши шароитларга эга ва шаҳар улар томонидан тан олинмаган давлатнинг пойтахти сифатида қабул қилинади.Жубба ва тана дарёлари оралиг'ида ҳукмронлик қиладиган дарод кланлар оиласининг кенг тарқалишига қарамай, бошқа ко'плаб кланлар ва ижтимоий гуруҳлар умумий аҳолининг катта қисмини ташкил қилади ва портдан парча олишни зарур деб билади. Аммо бу ҳолда Кисмаё устидан назоратни қайта тақсимлаш ҳаракат аш-СҲабаба вакили бо'лган қуролли мухолифат учун даромад манбаи бо'лиши мумкин.

Жубаланддаги тинчлик келишуви ҳаракатлари қуйи жубба ва Кисмаё порти учун кураш натижаларига ижобий та'сир ко'рсатди. Бошқа минтақаларнинг то'далари ҳарбий ҳаракатларни давом эттирдилар, аммо шунга қарамай, 1993 йил август ойида Жубаланд пойтахтида келишувга эришилди, унда турли гуруҳларнинг 154 раҳбари қатнашди. Бироқ, можаро 1994 йил феврал ойида яна бошланди, оқсоқоллар икки милицияни тинчликка мажбурлай олмадилар.