Kitob al Kanuz
Китоб ал Кануз "Яширин марваридлар китоби" деб аталади. ХВ асрга оид о'рта аср араб қо'лёзмаси бо'либ, Зерзура ҳудудидаги овчисининг қо'лланмаси эди.. Қо'лёзманинг аниқ санаси нома'лум, аммо у биринчи марта 15асрда пайдо бо'лганлиги аниқ.
Таркиб
"Китоб ал Кануз" эртаклар то'плами бо'либ, Миср ҳудудидаги то'рт юздан ортиқ ҳазиналарни о'з ичига олади. Бу хазиналарни қо'риқлайдиган ёвуз руҳларни сеҳрларни батафсил баён қилади. [1] Йўлбошчи хазина изловчига дарвоза устидаги деворга ўйилган қушнинг оғзидан шаҳар калитини олиб, қулфини очишни, қирол ва маликанинг бойликларини уларга яқинлашмасдан олиб кетишни буюради. [2]
Қоҳира шаҳрида нашр этиладиган инглиз газетасида Эгйптиан Газетте 1904 йилда Гиза Сфенкси билан бог'лиқ қо'лёзма ҳазиналарини таржима қилиндии. Буларнинг ното'г'ри ёзиб, унинг о'рнига "Китоб ал Канур" деб аташган. Уларнинг таъкидлашича, қўлёзма Мағробий хазина изловчилар орасида жуда қадрланади, фақат бир нечта нусхалар мавжуд ва камида бир неча асрлар мавжуд. Таржима қуйидагича бо'лди:
"Сфенксга юзланинг ва унинг юзини жануби-шарқда о'лчанг, о'н икки тирсак, я'ни ҳар бири энг катта тирсакдан бир бо'либ ярим тирсак ҳисобланади. У ерда қидириб топишингиз мумкин я'ни, икки мастабани ва уларнинг атрофида сочилган тошларни. Икки мастабанинг орасига одам бо'йича қазиб ко'рсангиз, товоқ (? байроқ тош) топасиз. Қудуқни қумдан тозаланг ва уни ко'таринг ва Буюк Пирамиданинг эшиги ҳисобланган катта очиқлик томон о'тинг. Эшикнинг остонасидан о'тиб, о'нг ва чап томондаги қудуқлардан эҳтиёт бо'линг, улар ёпиқ қудуқлардир. То'г'ридан-то'г'ри о'тинг ва қудуқларга э'тибор берманг, шунда сиз деворнинг ко'крагида (олдида) катта тошни (? бурилиш) топасиз. Уни очинг ва о'тиб кетинг, шунда сиз о'нгда ва чапда ко'плаб ҳужайраларни ко'расиз ва сизнинг юзингизда Мисрнинг собиқ шоҳларининг (буюк) шоҳи ва у билан бирга шоҳлар ва унинг о'г'ли билан бирга катта бир ҳужайра бор. Уларнинг олтин ва кумуш билан безатилган шоҳ либослари ва уларнинг хазиналарини, зумрадларини, марваридларини ва олтин ва кумушдан ясалган безакларини ко'расиз учратасиз . " [3]
“Китоб ал Кануз” қо'лёзмасини Қироллик Географик Жамиятининг а'зоси ЭА Жонсон Паша 1930 йилда бу қо'лёзма "ко'п йиллар давомида" унингб қо'лида бо'лганини ва бу қо'лёзмани 1905 йилда антик асарлар бо'лимига қарзга берганлигини да'во қилди. [4] Венгриялик Лáсзло Алмаси бу қо'лёзмани о'қиб чиқди ва унинг Зерзура эртакигини ёқтирди.Бу унинг британиялик тадқиқотчиларга 1930-йилларда Зерзура воҳаси учун Саҳара чо'лига экспедиция қилишда ёрдам беришга илҳомлантирди. [5]
Манбалар
- ↑ Суссман, Паул. Тҳе ҳидден оасис. Неw Ёрк: Атлантиc Монтҳлй Пресс, 2009 — 483-бет. ИСБН 978-0-8021-1918-6. ОCЛC 301888023.
- ↑ „Зерзура“. 2011-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 15-сентябр.
- ↑ Тҳе Эгйптиан Газетте 1904 -ҳттпс://www.бритишнеwспаперарчиве.cо.ук/виэwер/бл/0001112/19040115/173/0012
- ↑ Паша, Э. А. Жоҳнсон (1930). "Зерзура". Тҳе Геограпҳиcал Жоурнал 75 (1): 59–61. дои:10.2307/1783755. ИССН 0016-7398. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/1783755.
- ↑ Келлй, Саул. Тҳе ҳунт фор Зерзура : тҳе лост оасис анд тҳе десерт wар. Лондон: Жоҳн Муррай, 2002 — 53-бет. ИСБН 0-7195-6162-0. ОCЛC 49238657.