Кийиклар (лот. Дама) — буғулар оиласининг асл буғулар остоиласига мансуб уруғ. Бу уруғ иккта замонавий турни ўз ичига олади, Европа кийиги ва Эрон кийиги.

Кийиклар
Европа эркак кийиги
Биологик классификация
Олам: Ҳайвонлар
Кенжа олам: Эуметазоа
Тип: Хордалилар
Кенжа тип: Умуртқалилар
Синф: Сутемизувчилар
Туркум: Артиодаcтйла
Кенжа туркум: Кавшовчилар
Инфратуркум: Пеcора
Оила: Буғулар
Кенжа оила: Асл буғулар
Уруғ: Кийиклар
Дама
Kiyiklar tarqalish hududi
Кийиклар тарқалиш ҳудуди

Ташқи кўриниши

Эрон кийиги ўртача вазни 70–140 килограмм[1], баландлиги 80–110 сантиметр атрофида бўлади. Европа кийиги эса ўртача 35–80 килограмм вазнга эга[1], узунлиги 130–160 сантиметр, баландлиги 75–95 сантиметр атрофида бўлади[2].

Юнгининг туси йил фаслига қараб ўзгаради. Ёзда тепа ва ён қисимлар юнги қизгиш-қўнғир тусга киради ва оч доғлар пайдо бўлади. Пастги қисми ва оёқлари оқ тусга киради. Қишда тепа ва ён қисимлар тўқ-қўнғир, деярли қора тусга киради, пастги қисми эса кулранг бўлади.

Тарқалиши

Европа кийиги — Анатолия, Болқон ярим ороли, Апеннин ярим оролида тарихан тарқалган деб тахмин қилинади. Кейинчалик Италя ҳудудидан бутун Европага тарқалиб кетган[3].

Эрон кийиги — Эрон ва Исроилда тарқалган. Қадимда бутун Месопотамия бойлаб учраган[4].

Классификацияси

Уруғ айрим муаллифлар фикрига кўра битта тур ва иккта осттурдан иборат[5]. Бошқалар эса иккта алоҳида турни ажратишади[6].

Ташқи кўриниши Номи Лотинча номи Осттурлари
Кийиклар уруғи (Дама)
Кийик Дама дама

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 ван дер Маде, Жан; Родрíгуэз-Алба, Жуан Жосé; Мартос, Жуан Антонио; Гамарра, Жесúс; Рубио-Жара, Сусана; Панера, Жоақуíн; Йраведра, Жосé (2023-03-14). „Тҳе фаллоw деэр Дама cелиаэ сп. нов. wитҳ тwо-поинтед антлерс фром тҳе Миддле Плеистоcене оф Мадрид, а cонтемпорарй оф ҳуманс wитҳ Ачеулеан течнологй“. Арчаэологиcал анд Антҳропологиcал Сcиэнcес (инглизча). 15-жилд, № 4. 41-бет. дои:10.1007/с12520-023-01734-3. ИССН 1866-9565.
  2. ↑ Бурниэ Д анд Wилсон ДЕ (Эдс.), Анимал: Тҳе Дефинитиве Висуал Гуиде то тҳе Wорлд'с Wилдлифе. ДК Адулт (2005), ИСБН 0789477645
  3. ↑ Бакер, К. Ҳ.; Грай, Ҳ. W. И.; Листер, А. М.; Спассов, Н.; Wелч, А. Ж.; Транталидоу, К.; Де Cупере, Б.; Бониллас, Э.; Де Жонг, М. (2024-02-12). „Анcиэнт анд модерн ДНА траcк темпорал анд спатиал популатион дйнамиcс ин тҳе Эуропеан фаллоw деэр синcе тҳе Ээмиан интерглаcиал“. Сcиэнтифиc Репорц. 14-жилд, № 1. 3015-бет. дои:10.1038/с41598-023-48112-6. ИССН 2045-2322. ПМC 10861457. ПМИД 38346983. {{cите магазине}}: Чеcк |пмc= валуэ (ёрдам); Чеcк |пмид= валуэ (ёрдам)
  4. ↑ Дон Э. Wилсон, ДеэАнн М. Реэдер Маммал Спеcиэс оф тҳе Wорлд: А Тахономиc анд Геограпҳиc Референcе, Том 1 Маммал Спеcиэс оф тҳе Wорлд Маммал Спеcиэс оф тҳе Wорлд: А Тахономиc анд Геограпҳиc Референcе, Дон Э. Wилсон, ИСБН 0801882214, 9780801882210
  5. ↑ Wилсон Д. Э. & Реэдер Д. М.. Маммал Спеcиэс оф тҳе Wорлд. ИСБН 0801882214.
  6. ↑ Даужат, Жулиэ; Рабиэи, Алиреза; Салтз, Давид; Бакер, Карис; Ноам Wернер (ИУCН ССC Деэр СГ / Генерал Cуратор ЭАЗА Деэр ТАГ Чаир, Тҳе Тисч Фамилй Зоологиcал Гарденс. ИУCН Ред Лист оф Тҳреатенед Спеcиэс: Дама месопотамиcа. ИУCН Ред Лист оф Тҳреатенед Спеcиэс