Kolbasa
Колбаса — бу одатда майдаланган гўштдан (кўпинча чўчқа, мол ёки парранда гўштидан) туз, зираворлар ва бошқа хушбўй қўшимчалар билан тайёрланадиган гўшт маҳсулоти тури ҳисобланади. Дон, нон увоқлари ва шунга ўхшаш бошқа таркибий қисмлар тўлдирувчи ёки ҳажм оширувчи сифатида қўшилиши мумкин.
Колбаса таркибида бир ёки бир неча турдаги гўшт, масалан, парранда гўшти, турли хил тўлдирувчилар бўлиши, ҳарорат билан ишлов берилиши (қайнатиш, ба’зан кўп марта қовуриш, дудлаш) ёки ферментация қилиниши мумкин[1].
Этимологияси
Славянча „колбаса“ сўзи ХИИ асрдан ма’лум. Ушбу сўз 842[2]-рақамли Новгород қайинпўстлоқ ёрлиғида учрайди. Унда колбаса юборилган озиқ-овқат маҳсулотлари рўйхатида қайд этилган.
Ба’зан „колбаса“ сўзи ибронийча: колбāśāр (гўшт, ҳар қандай эт, тирик мавжудот) сўзидан келиб чиққан, деган фикр ҳам учрайди, бироқ бу эҳтимолдан анча йироқ[3].
Тарихи
Колбаса жуда қадим замонлардан бери ма’лум: у ҳақидаги ёзувлар Қадимги Юнонистон, Бобил ва Хитой тарихи манбаларида учрайди. Хусусан, Ҳомернинг „Одиссея“ асарида қонли колбаса тилга олинади, Эпихармнинг колбаса ҳақидаги комедияси ма’лум, шунингдек, Аристофаннинг сайловларда ғалаба қозонган колбаса сотувчиси ҳақидаги песаси машҳурдир. Колбаса Қадимги Юнонистон ва Қадимги Римда машҳур маҳсулот бўлганлиги ҳақида далиллар мавжуд[4].
Киев русида „колбаса“ сўзи ҳозирги ма’носидан фарқли бўлган; колбаса деб ҳайвон қонидан тайёрланган таомга айтилган ва шу сабабли колбаса исте’мол қилиш тақиқланган эди. Масалан, бу ма’нода сўз 1282-йилдаги Новгород емакхонасида ишлатилган: „Ба’зи ҳайвонлар қонидан колбаса деб аталадиган таомлар тайёрланади“; ва 1551-йилдаги Юзбоши: „Қоида барча православ насронийларга тегишли бўлиб, ўлдирилган ва қонни, я’ни колбасаларни исте’мол қилишни тақиқлайди.“
Колбаса турлари
Колбасалар асосан тайёрлаш усулига кўра таснифланади.
Қайнатилган колбасалар тузланган қиймалардан тайёрланади. Ушбу маҳсулот тахминан 80 °C ҳароратда қайнатилади. Қайнатилган колбасалар таркибида кўп миқдорда соя бўлиши мумкин ёки гўшт ўрнига соя ёки Сеитан билан бирга вегетарианлар истемол қилишлари мумкин. Таркибида сув кўп бўлгани учун узоқ вақт сақланиш мумкин эмас. Қайнатилган колбаса таркибида 10-15% оқсил, 20-30% ёғ, энергия қиймати - 100 г учун 220-310 ккал ташкил этади. Қайнатилган колбасанинг энг машҳур навларидан бири Докторская колбасаси ҳисобланади.
Калбасага мисол бу масалан Асил калбасаси бўлади
ҳттпс://дриве.гоогле.cом/филе/д/1йЛхУфа1й_ПВвИо4ЛиэЙНиc8леЭМ7Б_жл/виэw?усп=дриве_линк
Манбалар
- ↑ Колбаса — маълумот Катта совет энсиклопедиясидан олинди..
- ↑ Андоза:Берестяная грамота
- ↑ Фасмер М. Этимологический словарь русского языка. Т. 2. С. 286.
- ↑ (Полякча) Элеонора Трожан, Жулиан Пиотроwски, Традйcйжне węдзениэ (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-09-29 санасида архивланган) АА Публишинг. 96 пагес. ИСБН 978-83-61060-30-7
Ҳаволалар
 |
Викиомборда „Колбаса“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |