Колетт Бургоне 2019-йилда Ордер оф Спорт мукофотини топшириш маросимида.

Колетт Бургоне (инглизча: Cолетте Боургонже; 1962-йил 17-январда туғилган) — канадалик Паралимпия чанғи пойгачиси ва енгил атлетика спортчиси. Бургоне метис ҳисобланади[1]. У Ёзги Паралимпия ўйинларида тўртта бронза медалини ҳамда Қишки Паралимпия ўйинларида чанғи пойгалари бўйича медалларни қўлга киритган[2]. Бургоненинг 2010-йилги Қишки Паралимпиада ўйинларида сит-скида учиш бўйича 10 км масофада олган кумуш медали Канаданинг ўз уйида ўтган ўйинлардаги биринчи медали бўлган[3][4].

У ўриндош жисмоний тарбия ўқитувчиси бўлиб ишлайди ва ҳозирда Принс-Алберт шаҳрида истиқомат қилади[5][6]. Колетт шарафига Саскатун шаҳридаги бошланғич мактабга унинг номи берилган[6][7]. 1997-йилда Поркупайн-Плейинда уни муваффақиятли паралимпиячи сифатидаги хизматларини эътироф этувчи ёдгорлик ўрнатилган[8]. 2019-йилда у „Ордер оф Спорт“ ордени билан мукофотланиб, Канада спорти шон-шараф залига киритилган, шунингдек, 2021-йилда Саскачеван спорти шон-шараф зали аъзосига айланган[9][10].

Ёшлик йиллари

Бургоне голландча фамилияга эга бўлса-да, у онаси томондан Канада туб халқларига мансуб Шимоли-ғарбий ҳудудлардаги Батошда метислар ҳукуматини тузган Габриэл Думонтга бориб тақалади[8][11].

Унинг отаси электрик бўлиб, ўз бизнесига эга бўлган, аммо алкоголизм сабабли уни сақлаб қололмаган. Қийин дамларда Колетт ва бошқа фарзандларга онаси Шеила ҳамда бувиси суянч бўлган.1984-йил Колетт бакалавриатда таҳсил олаётган даврда, отаси оилани ташлаб кетган[8].

Спортчи болалиги ва ўсмирлигида кўплаб спорт турлари билан шуғулланган ҳамда хоккей, футбол ва турли енгил атлетика мусобақаларида муваффақият қозонган[8].

Автомобил ҳалокати

1980-йилда, ўрта мактабни битиришига икки ой қолганда, Бургоне автомобил ҳалокатига учраб, фалажланиб қолган. У бунга қадар кросс югурувчиси бўлган ва кўплаб университетлардан спорт стипендияси таклифларини олган[8][12].

Акаси Гудзон қўлтиғига бориши керак бўлганлиги сабабли Колетт ва унинг ўша вақтдаги йигити уни акасининг янги машинасида олиб бориб қўйишган. Қайтиш йўлида у рулни йигитига топширган, йигити сирпанчиқ йўлда бошқарувни йўқотиши натижасида Колетт машинадан отилиб кетган. Ҳалокат натижасида унинг ўпкаси тешилган, тўш суяк ва орқа умуртқаси синган[13][14]. Умуртқа поғонасининг 98 фоизи узилган ва эгилишини сақлаб қолиш учун орқасига иккита Ҳаррингтон род ўрнатилган[8].

Саскачеван университети Жисмоний тарбия коллежи профессори Барбара Дорси касалхонада Бургонени ёқлаб келаган ва уни бахциз ҳодисага қарамай ўқишга кириш фикридан қайтмасликка ундаган. У Колетт ўн иккинчи синфни тугатган сўнг университет уни қабул қилишига ваъда берган[8]

Авариядан кўп ўтмай Саскачеван Ногиронлар Спорт Ассоциацияси уни паралимпиада спорти билан таништирган[15].

У 1980-йилнинг ёзини реабилитацияда ўтказган ва маҳаллий газетада ўз жамиятига доимий қўллаб-қувватлови учун ўз миннатдорчилигини билдирилган эълон чоп этган[8].

Спортдаги фаолияти

Бургоне дастлаб Саскачеван Ногиронлар Спорт Ассоциацияси томонидан пара спортга жалб қилинган ва 1987-йилда ассоциацияга аъзо бўлган[8][15]. Дастлаб у мустақил шуғулланишига тўғри келган, чунки имконияти чекланган спортчиларни тайёрлашни биладиган мураббийлар жуда кам бўлган. Спортчи ўз машғулотларида мактабда олган билимлари ва жароҳатдан олдинги тажрибасидан фойдаланган. Ҳамда ўзига ортиқча зўриқиш бермасликка ҳаракат қилган[8].

Медаллар Мусобақа Ўйинлар
Олтин 800м ногиронлар арабачасидаги пойга 1990-йилги Ҳамдўстлик ўйинлари
Бронза 100м ва 800м ногиронлар арабачасидаги пойга 1992-йилги Ёзги Паралимпиада ўйинлари ўйинлари]]
Бронза 100м ва 200м ногиронлар арабачасидаги пойга 1996-йилги Ёзги Паралимпиада ўйинлари
Кумуш 2.5 км ва 5 км пара-нордик ўтирган ҳолда чанғи учиш 1998-йилги Қишки Паралимпиада ўйинлари
Бронза 5 км эркин усул ва 10 км классик пара-нордик чанғи 2006-йилги Қишки Паралимпиада ўйинлари
Кумуш 5 км ва 10 км пара-нордик ўтирган ҳолда чанғи учиш 2010-йилги Қишки Паралимпия ўйинлари
Олтин 10 км ўтирган ҳолда чанғи учиш 2011-йилги ИПC Биатлон ва чанғи пойгалари бўйича жаҳон чемпионати

[14][16]

Бургоне ҳам Ёзги, ҳам Қишки Паралимпия ўйинларида медал қўлга киритган кам сонли канадалик спортчилардан биридир[11]. У сит-ски бўйича олтита Қишки Паралимпия ўйинларида ҳамда ногиронлар аравачасидаги пойгачи сифатида учта Ёзги Паралимпия ўйинларида иштирок этган[17].

У 1998-йилги Ўйинлардаги кумуш медалларидан бирини Пет Прокопчукка тақдим этган, чунки у Саскачеванда ўтириб училадиган чанғиларни такомиллаштириш ташаббусини илгари сурган[8].

2010-йилда Ванкувердаги Олимпиада ўйинларида қатнашиб, Канада тупроғида биринчи медални қўлга киритган. Шундан сўнг унинг ёши ҳақида савол берилганда, спортчи „ёш ҳеч нарса эмас, муносабат ҳаммасини ҳал қилади ва мен бугун шу қоида билан яшайман“ деб жавоб берган[18].

Бургоне шунингдек, 2010-йилда дунё бўйлаб 30 нафар индивидуал спортчининг Олимпия ва Паралимпия ўйинларига тайёргарлигини қўллаб-қувватловчи Теам Виса Инc. дастури аъзоси бўлган[19].

Манбалар

  1. ↑ Ҳалл, М. Анн. Тҳе Гирл анд тҳе Гаме: А Ҳисторй оф Wомен'с Спорт ин Cанада, Сеcонд Эдитион. Торонто: Университй оф Торонто Пресс, 2016 — 288-бет. ИСБН 978-1-4426-3412-1. 
  2. ↑ „Cолетте Боургонже“ (эн-УС). Индигеноус Спорт Ҳисторй. Қаралди: 2019-йил 16-май.
  3. ↑ Неwсwире
  4. ↑ Тодай ин Ҳисторй - Марч 14. Тҳе Cанадиан Пресс (2013-йил 1-март).
  5. ↑ „Ванcоувер 2010 Профиле“. 2010-йил 9-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 14-март.
  6. ↑ 6,0 6,1 „Абоут оур счоол“. Cолетте Боургонже Счоол.
  7. ↑ Адам, Беттй Анн. Постҳумоус аwард гоэс то лонг-тиме трустеэ. Стар - Пҳоэних (1999-йил 20-апрел).
  8. ↑ 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 Ҳарелкин Бишоп, Марй. Мовинг Форwард : Тҳе Жоурней оф Паралймпиан Cолетте Боургонже. Дриверwоркс Инc, 2010. ИСБН 978-0981039442. 
  9. ↑ „Саск. Паралймпиан Cолетте Боургонже амонг Cанада'с Спорц Ҳалл оф Фаме 2019 индуcтеэс“ (эн). Саскатоон СтарПҳоэних (2019-йил 27-май). Қаралди: 2019-йил 30-май.
  10. ↑ 2021 Саскатчеwан Спорц Ҳалл оф Фаме Индуcтион Анноунcемент (инглизча), 2021-12-15да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2021-05-20
  11. ↑ 11,0 11,1 Брамҳам, Д.. Cлосинг cеремониэс энд монтҳс оф эхcитемент. Даилй Тоwнсман (2010-йил 22-март).
  12. ↑ Пруден, Ж.Г.. "Тҳис ис ан амазинг wоман"; боок теллс сторй оф эндуринг, деcоратед Саск. атҳлете. Стар - Пҳоэних (2010-йил 22-феврал).
  13. ↑ Зарй, Д.. Боургонже мовес фром медаллист то ментор; Саск. стар Ҳудак ундер wинг. Стар - Пҳоэних (2014-йил 30-сентябр).
  14. ↑ 14,0 14,1 Шоэмакер, Неил. Cолетте Боургонже. Стар - Пҳоэних (1997-йил 8-феврал).
  15. ↑ 15,0 15,1 Дорнан, Чрис „Легендарй Паралймпиc Cросс-Cоунтрй Скиэр Cолетте Боургонже Cаллс ит а Cареэр —Дуал wинтер анд суммер атҳлете ретирес wитҳ 10 Паралймпиc медалс“. СИРC (2014-йил 13-июн).
  16. ↑ Анд тҳе аwардс го то.... Стар - Пҳоэних (1998-йил 24-июн).
  17. ↑ Гаме финишес 100 метрес ин Моосе Жаw. Принcе Алберт Даилй Ҳералд (2014-йил 10-июн).
  18. ↑ „Даниэлле Чартиэр - Спеэчес“. www.даниэллечартиэр.cа. Қаралди: 2018-йил 14-ноябр.
  19. ↑ Теам Виса атҳлетес Бриан МcКеэвер анд Cолетте Боургонже триумпҳ ат тҳе Ванcоувер 2010 Паралймпиc wинтер гамес. Cанада НеwсWире (2010-йил 16-март).