Kolombo universiteti
Cоломбо Университети—(норасмий равишда Коломбо университети ёки УоC деб ҳам аталади) асосан Шри-Ланканинг Коломбо шаҳрида жойлашган давлат тадқиқот университетидир. Бу Шри-Ланкадаги энг қадимги замонавий олий таълим муассасаси ҳисобланади. У ерда Табиий, ижтимоий ва амалий фанлар ҳамда математика, информатика ва ҳуқуқ соҳаларида ихтисослашган. Университет Жанубий Осиёдаги энг яхши 10 та университет қаторига киритилган.
| Факултетлар | 843[1] |
|---|
Коломбо университети 1921-йилда Лондон университетига қарашли Коломбо Университет коллежи сифатида ташкил этилган. 1923-йилдан бошлаб унинг талабаларига илмий даражалар берилган. Университет ўз илдизларини 1870-йилда Цейлон тиббиёт мактаби ташкил этилган пайтдан бошлаб кенгайтириб келади. УоC фан, ҳуқуқ, иқтисод, бизнес, адабиёт ва сиёсат соҳаларида бир қанча таниқли битирувчиларни етиштирган.
Умумий кўриниш
Университет давлат университети ҳисобланиб, уни молиялаштиришнинг деярли асосий қисми марказий ҳукумат томонидан Университет грантлари комиссияси (УГК) орқали амалга оширилиб келинади. Шунинг учун, Шри-Ланкадаги бошқа барча давлат университетларида бўлгани каби, УГК ўзининг проректорини Шри-Ланка Президенти томонидан тайинлаш учун тавсия қилади ва унинг маъмурий ходимларини тайинлайди. Тайинлов шиори „Буддҳиҳ Сарватра Бҳражате“, яъни санскрит тилида „Ҳикмат ҳамма жойда порлайди“ деган маънони англатади.
Талабалар сони 11 000 дан ортиқ бўлган университет 43 та академик бўлим ва саккизта бошқа муассасага эга бўлган етти факултетдан иборат. Аксарият факултетлар бакалавриат ва аспирантура даражаларини таклиф қилади, баъзилари эса ташқи талабалар учун курслар ва масофавий таълим дастурларини таклиф қилади.
Манзил
Университет Коломбо шаҳрининг марказида Cиннамон Гарденс деб номланувчи 50 акр (200 000 м2) майдонни эгаллайди. Университетнинг маъмурий маркази Коллеж уйи бўлиб, унда проректорнинг идораси жойлашган. Унинг даври архитектураси шаҳарнинг диққатга сазовор жойидир.
Коллеж уйи, Магистратура факултети (ФГС) ва Биокимё, молекуляр биология ва биотехнология институти (ИБМББ) Кумаратҳунга Мунидаса Маwатҳа (расмий равишда Турстан Роад) бўйлаб Қуээнс Роад ва Индиа Ҳоусе ўртасида жойлашган. Тҳурстан Роад ва Реэд Авенуэ ўртасида жойлашган эски қироллик коллежи биноси, Кинг Жорж Холл, Янги санъат театри, спорт майдончаси, педагогика факултети бинолари ва Коломбо Компютер мактаби (УCСC) биноларини ўз ичига олади. Рид авенюсининг нариги томонида университет кутубхонаси санъат ва ҳуқуқ факултети бинолари билан бирга гимназия билан ёнма-ён жойлашган.
Университет Cиннамон Гарденсдан ташқарисидаги бир нечта мулкни ўз ичига олади, масалан, Кйнсей Роадда Коломбо умумий касалхонаси рўпарасида, Норрис канал йўлида жойлашган аспирантура тиббиёт институтига яқин жойда жойлашган тиббиёт факултети. Маҳаллий тиббиёт институти Коломбо чеккасида Навала шаҳрида жойлашган. Бундан ташқари, Коломбодан ташқарида бир нечта мулк мавжуд, жумладан Wеwала, Ҳорана шаҳридаги Шри Палеэ кампуси ва Ҳамбантотадаги Агро Технология ва Қишлоқ фанлари институтилари шулар жумласидан.
Тарих
Сейлон тиббиёт коллежи
Коломбо университетининг келиб чиқиши 1870-йил июн ойида Сейлон тиббиёт мактабининг ташкил этилиши билан бошланади, у Жанубий Осиёда ташкил этилган иккинчи Европа тиббиёт мактаби ҳисобланган. 1880-йилда мактаб коллеж мақомига кўтарилган ва шу билан Цейлон тиббиёт коллежига айланган, бу унга 1940-йилларнинг охиригача давом этган Тиббиёт ва Жарроҳлик Лицензиясини (ЛМС) беришга рухсат берган. 1889-йилда коллеж лицензияси эгалари Буюк Британияда амалиёт ўташ ҳуқуқига эга бўлгач, Буюк Британия Бош Тиббиёт Кенгаши томонидан тан олинган.
Сейлон университети коллежи
Сейлон Университетлари Ассоциацияси (CУА) 1906-йилда сер Поннамбалам Аруначалам, сер Жеймс Пеирис ва сер Маркус Фернандо каби ғарбий маълумотли диққатга сазовор кишилар томонидан ташкил этилган[2][3]. CУАнинг қатъий талаблари туфайли ҳукумат 1913-йилда Университет коллежини ташкил этишга қарор қилган.
Сейлон университети 1942-йил 1-июлда Цейлон университетининг 1942-йилдаги 20- сон буйруғи билан ташкил этилган. Сейлон университети коллежи ва Цейлон тиббиёт коллежи бирлаштирилиб, Сейлон университети ташкил этилган, унинг маъмурияти Коллеж уйида жойлашган ва ўз даражаларини бериш имкониятига эга. Университет коллежининг иккита санъат ва фан бўлими факултетларга кўтарилган, тиббиёт коллежи тиббиёт факултетига айланган ва Cруден Ҳоуседа янги Шарқшунослик факултети ташкил этилган. Университет кутубхонаси Квинс-роуддаги Вилла Венезияда жойлашган. Унион Ҳостелда Гуилдфорд Cресcент ва Қуээнс Ҳалл (Қ Ҳалл ёки Аёллар ётоқхонаси)да жойлашган учта Жаятиллеке ва Аруначалам турар жойлари ва Броди ва Ақуинас номли бошқа иккита тўлиқ шароитларга эга ётоқхона билан таъминланган[4].
Цейлон университетининг Коломбо ва Перадения шаҳарларида фаолият юритган бўлимлари 1966-йилгача шу университетнинг кампуси сифатида фаолият юритган. Аммо 1966-йилда бу кампуслар иккига бўлинган. Коломбода жойлашган бўлим Коломбодаги Сейлон университети, Перадения шаҳрида жойлашган бўлим Перадения Сейлон университети номи билан танилган.
Сейлон университети, Коломбо кампуси
Коломбода алоҳида университет ташкил этилганлиги тўғрисидаги эълон 1967-йилдаги Тахт нутқида парламентда эълон қилинган. Бунинг учун зарур бўлган қонун ҳужжатлари Олий Таълим Миллий Кенгашининг тавсиясига биноан 1966 йилдаги 20-сонли Олий таълим тўғрисидаги қонуннинг 34-бўлимига биноан Таълим ва Маданият Вазири томонидан тайёрланган. 1967-йил 1-октабрда Коломбо кампуси ядроси бўлган янги муассасада санъат, ҳуқуқ, фан ва тиббиёт йўналишлари бўйича ўқиш учун 5000 га яқин талаба ва 300 га яқин профессор-ўқитувчилари бор эди.
Коломбо университети
1978-йил 16-сонли Университетлар тўғрисидаги қонунга биноан Шри-Ланка университети Коломбо университети, Перадения университети, Шри Жаеварденепура университети, Келания университети, Моратува университети ва Яффна университети каби олтита мустақил, автоном университетларга бўлинган[5]. Ушбу Қонун 1942-йилдаги Сейлон университети қарорининг Сенатлар, Кенгашлар ва Судлар каби марказий хусусиятларини қайтариб олган.
Коломбо университетида еттита ўқув факултети мавжуд. Ушбу факултетларда 41 та ўқув бўлимлари мавжуд бўлиб, факултетларга қўшимча равишда унинг кичик кампуси ва бешта ўқув бўлимини ўз ичига олган компютер мактаби ҳам мавжуд. Бундан ташқари, университетда олтита институт ва беш филиал марказлари фаолият юритади. Дастлаб, у ҳозирги факултетлардан фақат тўрттасига эга ҳисобланган, яъни; ҳуқуқшунослик факултети, тиббиёт факултети, таълим факултети ва педагогика факултетиларидир. Ўшандан бери яна учта факултет қўшилган. Энг сўнгги қўшилган 2002-йилда ташкил этилган Коломбо Компютер мактаби университети тўлиқ янги технологиялар билан таъминланган.
Бошқарув
УоC давлат университетидир ва Университет Грантлар Комиссияси (УГК) томонидан тақдим этиладиган йиллик грантнинг катта қисми ҳукуматга боғлиқ ҳисобланади. Шу сабабли, унинг бошқарувига УГК катта таъсир кўрсатади. Бакалавриат таълими мутлақо бепул. Университетни бошқариш 1978-йилдаги 16-сонли Университетлар тўғрисидаги қонун ва 1985-йилдаги 7-сонли Университетлар тўғрисидаги қонун (ўзгартириш) қоидалари ҳамда ўз низомлари асосида амалга оширилиб келинади.
Университет маъмурияти икки томонлама тузилмалардан иборат аввалги Цейлон университетига асосланган: кенгаш (расмий равишда бошқарув органи бўлган Университет суди деб номланадиган) ва Академик Сенат (ўқув ишлари) томонидан режали бошқарилади.
Офицерлар ва профессор-ўқитувчиларни тайинлашнинг аксарияти ушбу органлар томонидан, аммо УГК тавсияларига биноан амалга оширилади.
Университет ходимлари
- канслер
Канслер университет бошлиғи бўлиб, барча даражаларни беради, гарчи кўпчилик вазифаларни вице-канслер бажаради. Тайинлаш Шри-Ланка Президенти томонидан академиклар, руҳонийлар ёки фуқаролик жамиятидаги таниқли шахсга нисбатан амалга оширилади. Университет Канслери — Вен. Муруттҳеттуwе Ананда Тҳеро ҳисобланади[6].
- вице-канслер
Университетнинг кундалик бошқарувини Шри-Ланка Президенти томонидан тайинланадиган проректор ўз зиммасига олади. Проректор-катта профессор Чандрика Wижератнедир.
- Ректор
Ректор Шри Палеэ кампусининг раҳбари бўлиб, проректор томонидан тайинланадиган уни бошқаришни ўз зиммасига олади. Шри Палеэ кампуси ректори доктор Ранжан Хеттиараччи ҳисобланади.
Ташкилот
| Коломбо университети факултетлари ва мактабларининг ташкил этилиши | |
|---|---|
| Факултет | Ташкил этилган йили |
|
| |
| Тиббиёт факултети | 1870-йил |
| Фанлар факултети | 1942-йил |
| Ҳуқуқ факултети | 1947-йил |
| Таълим факултети | 1949-йил |
| Санъат факултети | 1963-йил |
| Менежмент ва молия факултети | 1979-йил |
| Магистратура факултети | 1987-йил |
| Шри Палеэ кампуси | 1996-йил |
| Ҳисоблаш мактаби | 2002-йил |
| Ҳамширалик иши факултети | 2017-йил |
| Технология факултети | 2017-йил |
Коломбо университетида еттита ўқув факултети мавжуд. Ушбу факултетларда 41 та ўқув бўлимлари мавжуд бўлиб, факултетларга қўшимча равишда унинг кичик кампуси ва бешта ўқув бўлимини ўз ичига олган компютер мактаби мавжуд. Бундан ташқари, университетда олтита институт ва беш филиал марказлари мавжуд. Дастлаб, у ҳозирги факултетлардан фақат тўрттасига эга эди, яъни; ҳуқуқ факултети, тиббиёт факултети, таълим факултети ва фан факултети. Ўшандан бери яна учта факултет қўшилди. Энг сўнгги қўшилган 2002-йилда ташкил этилган Коломбо Компютер мактаби университети
Университет кутубхонаси
Нашрлар
УоC мамлакатдаги баъзи асосий академик журналларни нашр этади.
- Коломбо университети шарҳи Цейлон тиббиёт фанлари журнали Шри-Ланка халқаро ҳуқуқ журнали Ривожланаётган минтақалар учун АКТ ютуқлари халқаро журнали Шри-Ланка био-тиббий информатика журнали Шри-Ланка танқидий ёрдам журнали.
Халқаро ҳамкорлик
УоC бутун дунёдаги университетлар билан халқаро алоқаларни ўрнатган. Бундай алоқалар 1921-йилда Коломбо Университет коллежи Лондон университети билан яқин алоқаларни ўрнатганида сўнг сезиларни тарзда ўсган. Замонавий алоқалар ўқитиш ва ўрганиш моделлари, ҳамкорликдаги тадқиқотлар, ўқув дастурларини ишлаб чиқиш ва талабалар алмашинуви билан алмашиш каби мақсадларга олиб келган бир қанча глобал ҳамкорликлар тузилган.
Глобал тармоқ
УоC бир нечта халқаро академик тармоқларнинг аъзоси ҳисобланади:
- Осиё Университетлари Алянси (АУА)
- Ҳамдўстлик Университетлари Ассоциацияси (АCУ)
- Жануби-Шарқий Осиё олий таълим муассасалари ассоциацияси (АСАИҲЛ)
- Халқаро университетлар ассоциацияси (ИАУ)
Халқаро ўқув ва тадқиқот ҳамкорлари
Ла Тробе Университети, Австралия- Wестерн Сйдней Университй, Австралия
- Монаш Университети, Австралия
Лондон Колумбия университети, Канада- Оттаwа Университети , Канада
Дармстадт Технология Университети, Германия
Гонконг шаҳар университети, Ганг Конг
Маҳатма Гандҳи Университети, Ҳиндистон
Рицумеикан Университети, Япония
Осло Университети, Норвегия
Сингапур миллий университети, Сингапур
Уппсала Университети, Свеция
Лондон Университети, Буюк Бритаия
Пеннсйлваниа Университети, Америка Қўшма Штатлари
Ҳукумат ҳамкорликлари
Европа молекуляр биология тармог'и- Швеция ҳукумати — тадқиқот бўйича ҳамкорлик: САРЕC лойиҳаси
- Швеция Халқаро тараққиёт ҳамкорлик агентлиги (СИДА)
Ўтган канслер ва проректорлар
|
Канслерлат
Президентлар
|
Проректорлар
|
Таниқли одамлар
| Академик ходимларни таққослаш [7] [г] | ||
|---|---|---|
| Туркум | Университет тизимида банд бўлганлар сони (2008) | Коломбо университетида ишлаганлар сони (2008) |
|
| ||
| Профессорлар | 386 | 70 |
| Доцентлар | 79 | 16 |
| Катта ўқитувчилар | 1929 | 232 |
| Маърузачилар | 1556 | 149 |
| Академик ёрдамчи ходимлари | 326 | 109 |
Манбалар
- ↑ Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; но техт wас провидед фор рефс намедУГC - ↑ Лифе оф Сир Жамес Пеирис, W. Т. Кебле анд Девар Суря Сена, п.76 (Университй оф Cалифорниа)
- ↑ Сир Жамес Пеирис (Публиc Лифе), бй Л.Ж.М. Cоорай (Оурcивилисатион Wеб), Ретриэвед он 28 Новембер 2014
- ↑ Тҳе Унион Ҳостел оф тҳе Университй оф Cейлон
- ↑ „Университиэс Аcт – Парт ХХ“. Университй Гранц Cоммиссион (Сри Ланка). 2013-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 21-октябр.
- ↑ „Вен. Мурутҳтҳеттуwе Ананда Тҳеро аппоинтед неw Чанcеллор оф Cоломбо Университй“ (эн). www.ададерана.лк. Қаралди: 2021-йил 7-декабр.
- ↑ „Дистрибутион оф Университй Теачинг Стафф бй Фаcултиэс 2008“. Университй Гранц Cоммиссион оф Сри Ланка (2009). 2010-йил 12-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 9-июн.