Kolostomiya

Колостомия – бу ё'г'он ичакдаги (йўғон ичак) очилиш (стома) ёки уни яратадиган жарроҳлик амалиёти. Тешик қорин олд деворидаги кесма орқали йўғон ичакнинг соғлом учини тортиб, жойига тикиш орқали ҳосил бўлади. Ушбу очилиш, кўпинча бириктирилган остома тизими билан биргаликда, нажаснинг танани тарк этиши учун муқобил канални таъминлайди. Шундай қилиб, агар табиий анус ушбу функсия учун мавжуд бўлмаса (масалан, йўғон ичак саратони ёки ярали колитга қарши курашда олиб ташланган ҳолларда), сунъий анус эгаллайди. Вазиятга қараб, қайтариладиган ёки қайтариб бўлмайдиган бўлиши мумкин^[1]^[2].

Турлари

Колостомия турларига қуйидагилар киради:

Лооп колостомияси: Ушбу турдаги колостома одатда фавқулотда вазиятларда қўлланади ва вақтинчалик ва катта стома ҳисобланади. Ичакнинг ҳалқаси қорин бўшлиғига чиқарилади ва ташқи қурилма билан ушлаб турилади. Кейин ичак қорин бўшлиғига тикилади ва битта стомада иккита тешик ҳосил бўлади: бири ахлат учун, иккинчиси шилимшиқ учун.
Охирги колостомия: Ичакнинг бир учидан стома ҳосил бўлади. Ичакнинг бошқа қисми олиб ташланади ёки тикилади (Ҳартман процедураси).
Икки баррелли колостома: Ичак кесилади ва иккала учи қорин бўшлиғига чиқарилади. Фақат проксимал стома ишлайди. Кўпинча, икки баррелли колостома йўғон ичакка иккита тешикка эга (дистал ва проксимал) вақтинчалик колостомадир. Йўқ қилиш проксимал стома орқали содир бўлади^[3].

Давомийлиги

Колостомия вақтинчалик ёки доимий бўлиши мумкин^[4].

Алтернативлар

То'г'ри ичак саратони учун колостомия ёки илеостомия камдан-кам ҳолларда амалга оширилади, жарроҳлар одатда бирламчи резекция ва ички анастомозни афзал кўришади, масалан: илео-анал халта. Ташқи асбоб ўрнига беморнинг пастки ичакларининг бир қисмидан фойдаланиб, олиб ташланган асл нусхани алмаштириш учун янги тўғри ичак вазифасини бажарадиган ички илео-анал сумкаси қурилади^[5].

Жараён

Қорин бўшлиғига стоманинг жойлашиши йўғон ичакнинг ҳар қандай жойида содир бўлиши мумкин, аммо энг кўп жойлашадиган жой сигмасимон ичакнинг пастки чап томонида жойлашган бўлиб, бу ерда йўғон ичак саратони кўп учрайди. Бошқа жойларга йўғон ичакнинг кўтарилувчи, кўндаланг ва тушувчи қисмлари киради^[6]^[7].

Ҳаволалар

Манбалар

[1] ҳттпс://www.нҳс.ук/cондитионс/cолостомй/

[2] ҳттпс://www.нҳсинформ.сcот/тесц-анд-треатменц/сургиcал-проcедурес/cолостомй/

[3] ҳттпс://медлинеплус.гов/энcй/артиcле/002942.ҳтм

[4] ҳттпс://www.маёcлиниc.орг/тесц-проcедурес/cолеcтомй/мултимедиа/cолостомй/имг-20007593

[5] ҳттпс://www.ҳеалтҳлине.cом/ҳеалтҳ/cолостомй

[6] ҳттпс://www.cанcер.орг/cанcер/манагинг-cанcер/треатмент-тйпес/сургерй/остомиэс/cолостомй/wҳат-ис-cолостомй.ҳтмл

[7] ҳттпс://www.остомй.орг/cолостомй/

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]