Kompaniivka
Компаниивка (украинча: Компаніївка) — Украинанинг марказий қисмидаги Кировоҳрад вилояти, Кропйвницкий туманида жойлашган шаҳар типидаги аҳоли пункти. У ерда Украинанинг ҳромадаларидан бири бўлган Хромада Компаниивка посёлкаси маъмурияти жойлашган[1]. Аҳолиси: 4,365 кишини ташкил этади.
Компаниивка Компаніївка | |
|---|---|
| Шаҳар типидаги аҳоли пункти | |
| Скйлине оф Компаниивка | |
| Асос солинган | ХВИИИ аср |
| Аҳолиси (01.06.2025) |
4 365 киши |
| Вақт минтақаси | УТCЕЭТ |
Тарихи
Компаниивка ХВИИИ асрнинг иккинчи ярмида Инхулнинг ирмоғи бўлган Сухоклея-Комишувата дарёсининг чап қирғоғида ташкил этилган. Кўчманчилар эса собиқ казак Компаниский полклари эди. Улар жанубий ва ғарбий чегараларни қўриқлаб, разведка хизматини таъминловчи Ҳетман отлиқлари эди. Эҳтимол, бу 1775-йил 24-октябрдаги ислоҳотдан кейин содир бўлганлик эҳтимоли бор.
Аскарлар бостириб келишидан олдин буғдой, жавдар, арпа ва сули экиб, чорвачилик билан шуғулланадиган деҳқонлар бор эди. 1782-йилда улар дворянлар қўлига ўтган[2].
Ҳарбий ислоҳот собиқ Компаниянни сезиларли даражада тинчлантиришга олиб келди. Пенсияга чиққандан сўнг, улар маълум бир ижтимоий мақомга, масалан, бургерлар, деҳқонлар ёки казаклар учун тайинланган.
1850-йилларда Компаниивка Элисаветград округидаги худди шу номдаги черковнинг марказига айланди. 1890-йилларда шаҳарда Компаниивка қоғоз заводи қурилди, унинг ишлаб чиқариш унумдорлиги минтақада биринчи, Украинада эса тўртинчи ўринни эгаллади.
1933-йил июл ойида, қишлоқ Одесса вилоятининг янги ташкил этилган туманининг марказига айланди[3]. 1965-йилда Компаниивка шаҳар типидаги посёлка мақомини олди.
2020-йил 18-июлгача Компаниивка Компаниивка туманининг маъмурий маркази бўлган. 2020-йил июл ойида, Украинанинг маъмурий ислоҳоти доирасида бу туман парчаланди, Кировоҳрад вилоятининг туманлари сони эса тўрттага қисқартирилди. Компаниивка тумани ҳудуди Кропивницкий туманига бирлаштирилди[4][5].
Инфратузилмаси
Иқтисодиёти
Компаниивка тумани саноат фаолиятининг асосий қисми Компаниивкада амалга оширилган. Қишлоқнинг ишлаб чиқариш корхоналари:
- Компаниивка озуқа заводи
- Компаниивка агрокимё
- „Кировоград“, газ компрессор станцияси
- Живанивка гранит карери
- Колбаса дўкони
- Нонвойхона
Таълим тизими
- Компаниивка техник коллежи ветеринария тиббиёти Била Церква миллий қишлоқ хўжалиги университети йиллар давомида 4 мингга яқин ветеринария мутахассисини тайёрлади. Англиядаги кетма-кет учинчи гуруҳ талабалари учун уч йиллик техник коллеж қишлоқ хўжалиги мактаблари талабалари ўртасида ўқув амалиётини ташкил этиш ва ўтказишда биринчи ўринни эгаллайди.
- Компаниивка мактаби
Иқтисодиёти
Қишлоқда туман марказий шифохонаси жойлашган.
Маданияти
Компаниивкада болалар мусиқа мактаби бор. Унда 5 та кафедра ва 119 нафар талаба таҳсил олади. Мактабнинг тўққиз нафар ўқитувчиси болаларга фортепиано, аккордеон, пуфлама чолғу асбоблари ва гитара чалишни ўргатмоқда, хореография ва тасвирий санъатдан сабоқлар ҳам бор. Мактабда миллий миқёсда рақобатлашадиган бир нечта жамоалар мавжуд[6].
Шаҳарда, шунингдек, туман маданият уйи музейи ва 26 мингга яқин китобга эга кутубхона (Киров кўчаси, 14-а) мавжуд[7].
Манбалар
- ↑ „Компанеевская громада“ (русча). Портал об'єднаних громад України.
- ↑ „Ҳисторй Компаниивка парт 1“ (2-сентябр 2008-йил). 2012-йил 29-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2012-йил.
- ↑ „Історія Компаніївского раёну.“. 6-ноябр 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-ноябр 2022-йил.
- ↑ „Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ.“ (украинча). Голос України (18-июл 2020-йил). Қаралди: 3-октябр 2020-йил.
- ↑ „Нові райони: карти + склад“ (украинча). Міністерство розвитку громад та територій України.
- ↑ „Култура Компаніївского раёну.“. 5-феврал 2005-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-ноябр 2022-йил.
- ↑ „Сайт Компаніївскої ЦБС“. 19-октябр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-ноябр 2022-йил.