Konseptual albom

Консептуал албом (мусиқа) дея — мусиқий албомдаги барча асарлар умумий бир ғоя йўлида: мусиқа, матн, композиция кетма-кетлиги, ижроси билан мувофиқлаштирилган албомга нисбатан таъкидланади[1][2]. Бундай албомнинг барча мусиқий ижод наъмуналари бир мавзунинг ёки ҳикоянинг ажралмас қисми сифатида кўрилади; бундай ҳикоя ёки мавзу консепсия дея номланади[3]. Юқоридаги сабабларга кўра консептуал албом одатий ҳар-хил турдаги композициялардан иборат мусиқий албомлардан фарқланади. Кўпинча консептуал дея таърифи аниқ бўлмаган, умумий мусиқий кайфият ҳукмрон бўлган албомларга айтилади, шу сабабли албомнинг консептуаллигини аниқлаш қийин ҳисобланади[2]. Ушбу форматдаги албомлар тарихи фолк ижрочи Wоодй Гутҳриэнинг 1940-йилдаги „Дуст Боwл Балладс“ албомидан бошланган бўлиб, кейинчалик жаз мусиқачи Франк Синатра томонидан 1940—1950-йилларда оммалаштирилган. Ушбу термин кўпинча Рок-мусиқа жанри билан боғланади.
Бунга саб қилиб Рок-операларни келтириш мумкин бўлиб: ушбу „опералар“ сюжетга эга ва мусиқачилар орасида ролларга бўлинган ҳолда ижро этилади. Рок-опералар давомийлиги узун бўлган мусиқий чиқишлар ва „меҳмон“ мусиқачилар билан бирга яратилган албом сифатида оммага эълон қилиниши мумкин. Консептуал албом сифатида яратилган рок операларга мисол қилиб — Айреон, Авантасиа ва Аина гуруҳ ва проектларининг барча мусиқий албомлари, рус пауэр метал гуруҳи Эпидемия томонидан яратилган Элфийская рукопис албоми, Греэн Дай гуруҳининг „Америcан Идиот“ ва „21ст Cентурй Бреакдоwн“ албомларини келтириш мумкин. 1960-йиллардан бошлаб ҳозирги кунгача кўплаб жанрларда машҳур консептуал албомлар яратилган.
Тавсифи
„Консептуал албом“ атамасининг аниқ тавсифи йўқ.[4]. Фиона Стургеснинг Тҳе Индепендент нашрига хабар қилишича, консептуал албомлар „аввалбошдан драматик ғоя асосидаги лонплей сифатида тавсифланган, лекин бундай номлаш субективдир“[5]. Ушбу турдаги ижод наъмуналарини ХИХ асрда ҳам яратишган бўлиб[6], ушбу наъмуналар ҳам тавсифланишда ҳудди юқоридаги муаммоларга учраган[7]. Ушбу турдаги албомларнинг кенг миқёсда тавсифланиши, консептуал албом деганда: соундтреклар, тўпламлар, машҳур хитлар албомлари, байрамона ва консерт албомларини ҳам бу турга янглиш киритилишига сабаб бўлиши мумкин[7].
АллМусиcнинг ёзишича: „Консептуал албом муаллифнинг айнан бирор-бир мавзудаги қўшиқлар тўплами бўлиши мумкин бўлиб, бундай пластинкалар 1950-йилларда оммалашганди… Ҳудди шундай тарзда Консептуал албом атамаси 1960-йиллардаги рокнроллчилар ўз истеъдодлари чегарасидан чиқаолган вақтлар билан ҳам чамбарчас боғлиқдир“"[8].
Манбалар
- ↑ Cуллен 2001, с. 98.
- ↑ 2,0 2,1 Элиcкер 2001, сс. 227–229.
- ↑ Жонес 2008, с. 49.
- ↑ Элиcкер 2001, с. 227.
- ↑ Стургес, Фиона „Тҳе ретурн оф cонcепт албум“. Тҳе Индепендент (1-октабр 2009-йил). Қаралди: 25-апрел 2016-йил.
- ↑ Cуcчиара, Ромина „Тҳе Cонcепт Албум Ас а Перформативе Генре“. ПопМаттерс (10-ноябр 2014-йил).
- ↑ 7,0 7,1 Элиcкер 2001, с. 228.
- ↑ АллМусиc стафф. „АллМусиc Ловес Cонcепт Албумс“. АллМусиc (10-феврал 2014-йил). Қаралди: 25-апрел 2016-йил.
Адабиётлар
- Cуллен, Жим. Рестлесс ин тҳе Промисед Ланд. Роwман & Литтлефиэлд, 2001. ИСБН 978-1-58051-093-6.
- Данеси, Марcел. Cонcисе Диcтионарй оф Популар Cултуре. Роwман & Литтлефиэлд, 2017. ИСБН 978-1-4422-5312-4.
- Элиcкер, Мартина „Cонcепт Албумс: Сонг Cйcлес ин Популар Мусиc“, . Wорд анд Мусиc Студиэс: Эссайс он тҳе Сонг Cйcле анд он Дефининг тҳе Фиэлд. Родопи, 2001. ИСБН 90-420-1565-9.
- Фриэдwалд, Wилл. Синатра! тҳе Сонг ис Ёу: А Сингер'с Арт. Симон анд Счустер, 1995. ИСБН 9780684193687.
- Жонес, Cарйс Wйн. Тҳе Роcк Cанон. Ашгате, 2008. ИСБН 978-0-7546-6244-0.
- Маcан, Эдwард. Роcкинг тҳе Cлассиcс: Энглиш Прогрессиве Роcк анд тҳе Cоунтерcултуре. Охфорд Университй Пресс, 1997. ИСБН 978-0-19-509887-7.
- Мартин, Билл. Листенинг то тҳе Футуре: Тҳе Тиме оф Прогрессиве Роcк, 1968-1978. Опен Cоурт Публишинг Cомпанй, 2015. ИСБН 978-0-8126-9944-9.
- МcКнигҳт-Тронтз, Женнифер. Эхотиқуариум: Албум Арт фром тҳе Спаcе Аге. Ст. Мартин'с Пресс, 1999. ИСБН 978-0-312-20133-3.
- Мооре, Аллан Ф.. Сонг Меанс: Аналйсинг анд Интерпретинг Реcордед Популар Сонг. Роутледге, 2016. ИСБН 978-1-317-05265-4.
- Тҳе 100 Греатест Бандс оф Алл Тиме: А Гуиде то тҳе Легендс Wҳо Роcкед тҳе Wорлд [2 волумес]: А Гуиде то тҳе Легендс Wҳо Роcкед тҳе Wорлд. АБC-CЛИО, 2015. ИСБН 978-1-4408-0340-6.
- Рилей, Тим. Телл Ме Wҳй: Тҳе Беатлес: Албум Бй Албум, Сонг Бй Сонг, Тҳе Сихтиэс Анд Афтер. Алфред А. Кнопф, 1988. ИСБН 978-0-394-55061-9.
- Рожек, Чрис. Франк Синатра. Политй, 2004. ИСБН 9780745630908.
- Шефф, Давид. Алл Wе Аре Сайинг: Тҳе Ласт Мажор Интервиэw wитҳ Жоҳн Леннон анд Ёко Оно, 2000, Ст Мартин'с Гриффин, 1981. ИСБН 978-0-312-25464-3.
- Шукер, Рой. Популар Мусиc Cултуре: Тҳе Кей Cонcепц. Роутледге, 2012. ИСБН 978-1-136-57771-0.
- Смитҳ, Чрис. 101 Албумс тҳат Чангед Популар Мусиc. Охфорд Университй Пресс, 2009. ИСБН 978-0-19-537371-4.
- Старр, Ларрй. Америcан Популар Мусиc: Фром Минстрелсй то МП3, 2нд, Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 2007. ИСБН 9780195300536.