Алоқа психиатрияси, шунингдек, консултатив психиатрия ёки маслаҳат-алоқа психиатрияси сифатида ҳам танилган, психиатриянинг умумий тиббиёт / педиатрия ва психиатрия о'ртасидаги интерфейсга ихтисослашган бо'лими бо'либ, одатда шифохонада ёки тиббий муассасада о'тказилади. Маслаҳат-алоқа бо'йича психиатрнинг роли даволовчи тиббий ёки жарроҳлик маслаҳатчиси ёки гуруҳининг илтимосига биноан коморбид касалликларга чалинган беморларни ко'ришдан иборат. Консултация-алоқа психиатрияси бошқа фанлар, жумладан психосоматик тиббиёт, саломатлик психологияси ва нейропсихиатрия билан о'хшаш соҳаларга эга.

Қо'ллаш доираси

Алоқа психиатрияси одатда умумий тиббий шифохонадаги беморларга, стационар беморларга, амбулаторияга ёки тез ёрдам бо'лимига ташриф буюрувчиларга хизмат ко'рсатади. Ё'лланмалар даволовчи тиббий гуруҳда беморнинг руҳий саломатлиги ёки беморнинг руҳий саломатлиги унинг парвариши ва даволанишига қандай та'сир қилиши ҳақида саволлар туг'илганда амалга оширилади. Одатдаги муаммоларга қуйидагилар киради:

  • Делирюм каби психиатрик ёки хулқ-атвор билан бог'лиқ муаммоларни келтириб чиқарадиган ёки кучайтирадиган тиббий шароитлари бўлган беморлар. 
  • Тиббий муаммоларни даволаш учун қабул қилинган руҳий касалликлари бўлган беморларни бошқаришни қо'ллаб-қувватлаш. 
  • Беморнинг даволанишга розилик бериш қобилиятини баҳолашга ёрдам бериш. 
  • Руҳий бузуқлик натижасида жисмоний аломатлар ҳақида хабар бериши мумкин бўлган беморлар ёки тиббий асосланмаган жисмоний аломатлари бўлган беморлар.
  • Психиатрик касалликка дучор бо'лмаган, аммо тиббий муаммолари билан бог'лиқ қийинчиликларни бошдан кечираётган беморлар.
  • О'з жонига қасд қилган ёки о'з жонига қасд қилишга уринган беморлар. 
  • Деманс билан ог'риган одамларни ташхислаш, даволаш ва функционал баҳолашда ёрдам бериш, шу жумладан бо'шатишни режалаштириш ёки узоқ муддатли парвариш зарурати бо'йича маслаҳатлар. 

Психиатрия гуруҳи бошқа ко'плаб хизматлар, жумладан даволовчи тиббий гуруҳ, бошқа руҳий саломатлик хизматлари, ижтимоий хизматлар ва жамоат хизматлари билан алоқа қилади. Қандли диабет каби узоқ муддатли тиббий шароитларни бошқариш учун бирламчи тиббий ёрдамга алоқадор психиатрияни кенгайтиришга қизиқиш ортиб бормоқда[1].

Алоқа психиатриясининг самарадорлиги

Консултация-алоқа психиатрияси беморларнинг енгиш механизмларини, даволанишга риоя қилишларини, мактаб ёки иш билан қайта интеграциялашувини ва ҳаёт сифатини яхшилашга ёрдам беради. Бирмингем шаҳридаги шаҳар касалхонасида ишлаган алоқа психиатриясининг Тез баҳолаш, интерфейс ва тушириш (РАИД) моделининг баҳоси шуни ко'рсатдики, хизмат қолиш муддатини қисқартириш ва қайта қабул қилишнинг олдини олиш орқали кунига 43 дан 64 гача о'ринларни тежайди[2]. 2011-йилда Руҳий саломатлик маркази хизматнинг иқтисодий баҳосини э'лон қилди ва тахминан 3,5 миллион фунт стерлингни тежашни тахмин қилди. Бунинг ортидан 2012-йилда ҳар бир НҲС шифохонасида стандарт сифатида алоқа психиатрия хизмати бо'лиши кераклиги ҳақида ҳисобот нашр этилди[3].

Тарихи

Алоқа психиатриясининг тарихи қисман психиатрия ва тиббиёт тарихига бориб тақалади. Гален тиббиётда 1500 йилдан ортиқ вақт давомида юқори та'сирга эга бўлган, айниқса билимларни ривожлантириш учун экспериментлардан фойдаланишни тарг'иб қилган. Полимат шифокор Авиценна тиббиётга оид ко'плаб тушунчаларни ишлаб чиқди, аммо Г'арб тиббиётида фақат Уилям Гарвининг қон айланиш тизимини тушунтириши Галеннинг ишини қайта баҳолашга мажбур бўлганида та'сир ко'рсатди. Франсуз файласуфи Рене Декарт онг ва тана о'ртасидаги бо'линиш бо'йича дуалистик мунозарани бошлади. Психосоматик касаллик атамасининг пайдо бо'лишига сабабчи шахс Иоган Кристиан Август Хайнрот ҳисобланади. 19-аср бошларида Иоган Кристиан Реил психиатрия атамасини яратган бўлса, полимат Бенжамин Руш “Ақл касалликлари” асарини ёзган. Файласуф Спинозанинг конатус консепсияси, Месмернинг гипнозни ишлаб чиқиш ва Чарконинг ушбу услубни такомиллаштириши Зигмунд Фрейдга та'сир қилди, унинг психоаналитик назарияси ривожланиши алоқа психиатриясининг ривожланишига катта та'сир ко'рсатиши керак эди. Алан Грегг раҳбарлигида психоанализ Франс Александр, Стенли Кобб ва Феликс Деуцч каби шахслар орқали шифохона тиббиётига та'сир ко'рсатди.

Эдвард Биллингс биринчи марта “алоқа психиатрияси” атамасини киритган. Биллингс томонидан "Бошланг'ич психобиология ва психиатрия қо'лланмаси" ва Эдвард Вайсс ва О. Спургеон Энглиш томонидан " Психосоматик тиббиёт " номли иккита матннинг нашр этилиши ривожланаётган соҳанинг назарий асосларини белгилаб берди. Жорж Л. Энгел алоқа психиатриясининг ривожланишида иштирок этди ва " Биопсихосоциал модел " атамасини киритди, у Картезиан ақл-тана дуализми томонидан яратилган бо'линишларни энгиб о'тди ва психиатрия амалиётига кенгроқ та'сир ко'рсатиши керак эди[4].

Бирлашган Қироллик

Алоқа психиатрия факултети 1997-йилда Қироллик психиатрлар коллежи таркибида ташкил этилган. Маслаҳатлашув Психиатрия ва Психосоматика бо'йича Европа Ассоциацияси, шунингдек, Алоқа Психиатриясида о'қитиш учун бир қатор ко'рсатмалар ишлаб чиқди[5]. Америка Психиатрия Ассоциацияси 2004-йилда CЛ психиатриясини о'зининг суб-ихтисослик кенгаши имтиҳонига эга бўлган кичик мутахассислик сифатида расман тан олди. Касб ушбу мутахассислик учун энг яхши атама ҳақида баҳслашди ва ниҳоят "Психосоматик тиббиёт" га қарор қилди.

2015-йилда Англияда НҲС учун со'ров натижаларига ко'ра, 179 та А&Э бо'лимидан 133 таси 24/7 алоқа психиатриясининг минимал асосий стандартини та'минлай олмайди. 11 касалхонада психиатрия билан бог'ланиш хизмати ё'қ эди ва фақат 35 таси минимал стандартларда ёки ундан юқори бўлган. Умуман олганда, 1270 нафар о'қитилган ҳамшира ва 230 нафар малакали маслаҳатчи етишмайди[6].

Манбалар

  1. ↑ Болтон. „Лиаисон псйчиатрй анд тҳе манагемент оф лонг-терм cондитионс анд медиcаллй унехплаинед сймптомс“. Роял Cоллеге оф Псйчиатрисц’ Фаcултй оф Лиаисон Псйчиатрй. Роял Cоллеге оф Псйчиатрисц (2012). 2013-йил 13-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-феврал.
  2. ↑ Тадрос, Георге; Салама, Рафик А; Кингстон, Паул; Мустафа, Нагеэн; Жоҳнсон, Элиза; Паннелл, Рачел; Ҳашми, Маҳназ (2013). „Импаcт оф ан интегратед рапид респонсе псйчиатриc лиаисон теам он қуалитй импровемент анд cост савингс: тҳе Бирмингҳам РАИД модел“. Псйчиатриc Буллетин. дои:10.1192/пб.бп.111.037366.
  3. ↑ „А лиаисон псйчиатрй сервиcе ин эверй ҳоспитал cан саве тҳе НҲС миллионс анд импрове ливес“. Cентре фор Ментал Ҳеалтҳ. 2013-йил 12-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-феврал.
  4. ↑ „Тҳе Биопсйчосоcиал Модел Аппроач“. Рочестер Университй. Рочестер Университй. 2022-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-сентябр.
  5. ↑ „ЭАCЛПП Траининг Гуиделинес“. ЭАCЛПП.орг. Қаралди: 2008-йил 5-июл.
  6. ↑ „Мажоритй оф А&Э департменц фаил лиаисон псйчиатрй стандардс“. Ҳеалтҳ Сервиcе Жоурнал (2015-йил 3-ноябр). Қаралди: 2015-йил 12-декабр.


Ҳаволалар