Konveyer

Конвеер (инг. cонвеер — ташувчи) — тўкма, донали, бўлак-бўлак юк ёки буюмларни, асосан, қисқа, баъзан узоқ, масофага узлуксиз ва бир хил маромда ташийдиган механизм. Вазифасига кўра, транспорт (юк ташийдиган) ва технологик (технологик операцияларни ўзаро боғлайдиган) хилларга бўлинади. Тортиш органи бўлган ва тортиш органи бўлмаган турлари бор. Электрик юритма билан ҳаракатланадиган механик конвеер кенг тарқалган. Бундай Конвеерларнинг тортиш органлари лента, занжир ва канатдан иборат бўлиб, улар ёрдамида буюм ёки юклар ташилади. Юк ташиш органларининг турига кўра, дастурли бошқариладиган лентали, кўрақли, пластинкали, осма, шунингдек, ковшли, аравачали ва бошқа турларга; тортиш органи бўлмаган винтли (шнекли), инерсион (чайқалувчи, тебранма), роликли (ролганг), одимловчи (қуймачилик, йиғувчи) ва бошқа турларга бўлинади. Лентали конвеер билан, асосан, донали юклар ташилади. Занжирга бириктириладиган мосламанинг тузилишига қараб, занжирли конвеерлар пластинкали, кўракчали ва аравачали бўлади. Пластинкали конвеерлар, асосан, бўлак-бўлак материалларга мўлжалланган бўлиб, юкни қия юналишда ташишга имкон беради, майда кўмир ва рудаларни суриш учун ишлатилади. Ковшли ва аравачали конвеерлар айрим корхоналарда (металлургия ва кимё комбинатларида), асосан, тўкма юкларни ташиш учун ишлатилади. Буғдой, ун, семент, шағал, қум, майда кўмир қабиларни яқин масофага ташиш учун винтли Конвеерлар қўлланади. Тўп қилиб йиғилган ёки яшикларга жойланган юкларни пастга тушириш учун роликли (гравитацион) конвеердан фойдаланилади. Бундай конвеерларда юк ўз оғирлиги билан пастга тўшади. Инерсион Конвеер тўкма кжни горизонтал ва қия йўналишда қисқа масофага ташиш учун мўлжалланади. Бундай Конвеерда юк инерсия кучи ҳисобига ҳаракатланади. Бўлардан ташқари, юклар суюқликлар билан бирга насослар ёрдамида қувур ёки новларда ҳаракатланадиган гидравлик, юклар ёки буюмлар вентиляторлар ёрдамида ҳосил қилинадиган босимлар фарқи ҳисобига қувурларда ҳаракатланадиган пневматик конвеерлар бор. Махсус ишларга мўлжалланган конвеерлар элеватор ва эскалатор деб аталади.[1]
Тасмали конвеернинг афзалликлари ва камчиликлари[1]
Тасмали конвеернинг асосий хусусияти фуселаге телескопик жуда осон бо'лиши мумкин, сақлаш омбори билан, думи чо'зилиш ёки қисқа энинни тарг'иб қилиш учун ко'мир қазиб олиш юзи билан бо'лиши мумкин.Раф енгил ва демонтаж қилиш осон.
Этказиш қуввати ва масофа каттароқ бо'лса, талабларни қондириш учун оралиқ ҳайдовчи билан жиҳозланган.Ташиш жараёнининг талабларига мувофиқ, у материални ташиш учун мустақил ёки ко'п бирликли синтетик даражадаги ёки мойил транспорт тизими билан ташилиши мумкин ва эр ости кони каби турли саноат корхоналарида фойдаланиш учун жуда қулай ва кенг қо'лланилади. автомобил ё'ллари ва конларни ер усти транспорти тизимлари, очиқ кон ва бойитиш фабрикаси.
Тасмали конвеер бошқа транспорт ускуналари (масалан, локомотивлар) билан солиштирганда ко'мир конлари учун энг самарали узлуксиз транспорт ускунаси бо'либ, у узоқ масофа, катта транспорт ҳажми ва узлуксиз ташиш афзалликларига эга.Ва у ишончли, бошқарувни автоматлаштириш ва марказлаштириш осон.Айниқса, юқори маҳсулдор ва самарали кон учун лентали конвеер ко'мир қазиб олишнинг механик ва электр интеграция технологияси ва ускуналари асосий ускунасига айланди.Ҳозирги вақтда маҳаллий тармоқли конвеер катта талабга эга бо'лган юқори тезликда ривожланиш босқичига о'тмоқда.Ба'зи ҳудудларда тасмали конвеерлар аста-секин локомотив ва автотранспорт о'рнини боса бошлади.Ҳозирги вақтда Хитойда тармоқли конвеер юқори тезликда ривожланиш босқичига о'тмоқда, бозор талаби катта.
Келажакдаги тармоқли конвеернинг асосий ё'налиши: 1.Энергияни тежаш учун энергия сарфини камайтириш."О'н иккинчи беш йиллик режа" талабларини амалга ошириш ва атроф-муҳит учун яшил муҳитга эришиш учун энергияни тежовчи эмиссияни қисқартириш машинасозлик саноатининг ҳозирги мақсадининг умумий мақсадига айланди.Ташиш технологияси соҳасида тадқиқот иш жойлари, 1 км энергия билан ташиладиган 1 тонна материал конвеерни танлашнинг муҳим ко'рсаткичи сифатида исте'мол қилинади.2. Кенг ко'ламли ривожланиш ё'налишига, жумладан, катта транспорт қуввати ва катта ягона узунлик ва шунга о'хшаш бир неча жиҳатлар.Тасмали конвеерлар, гарчи ажойиб бо'лса-да, тог'-кон ускуналарида тез-тез ишлатилади, аммо камчиликлар ҳам мавжуд.Конвеер келажаги атроф-муҳит юқори ҳарорат, паст ҳарорат шароитлари, коррозий, радиоактив, ёнувчан моддалар билан ишлайди, шунингдек, саноат томонидан ко'зда тутилган мақсадлардан биридир.Шу билан бирга, агар конвеернинг структураси битта машинанинг талаблари бо'йича материалларни қайта ишлаш тизимини автоматлаштириш назоратини қондира олса, балки конвеернинг самарадорлигини сезиларли даражада оширади.
Конвеер саноати Хитойнинг асосий машина ва ускуналар саноатининг муҳим қисми сифатида, дастлабки босқичдан бошлаб мамлакатнинг кучли қо'ллаб-қувватланиши.Кондан ташқари, лойиҳа қурилиши, завод қувурлари конвеер транспорт материалларидан ажралмас бо'либ, ишлаб чиқариш линияси режимига эришиш учун конвеер ускуналари Хитойнинг миллий иқтисодиётини ривожлантириш учун катта даражада ишчи кучини озод қилиш учун о'згармас ҳисса қо'шди.Айниқса, ислоҳот ва очилишдан со'нг, транспорт самарадорлигини ошириш, хусусий корхоналарнинг юксалиши билан бир қаторда, Хитойнинг конвеер саноатининг сакраш ва чегаралар билан ривожланиши техник ва саноат миқёсида катта муваффақиятга эришди.Ҳозирги вақтда хусусий корхоналар Хитойнинг конвеер саноатининг асосий таянчига айланди, бу эса конвеер саноатини ва бутун машина ва ускуналар саноатининг асосий кучини ривожлантиришдан иборат.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1.ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил 2. ҳттпс://срcйрл.оредрессингхкж.cом/cонвейинг-эқуипмент/белт-cонвеёрс.ҳтмл
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |