Kopi jawa
Ява кофси
(Жава кофеси) - Индонезиядаги Жава оролидан олинадиган кофе. Бу қаҳва шунчалик машҳурки, явача номи қаҳванинг о'зига хос номига айланди. Индонезия яваси қаҳваси Суматра ва Сулавеси даги қаҳва билан бир хил шаклга эга эмас, та'ми ҳам Суматра ёки Сулавесидаги қаҳва каби бой эмас, чунки Жава қаҳвасининг аксарияти нам (ҳо'л жараён) билан қайта ишланади. Шунга қарамай, ба'зи ява қаҳвалари зираворларнинг о'зига хос, нозик ҳидини беради. Жава кофеси тупроқ шароитлари, ҳаво ҳарорати, об-ҳаво ва ҳаво намлиги билан биргаликда паст кислоталикка эга.
Энг машҳур ява қаҳвалари Жампит ва Блаwан ҳисобланади. Қадимги ява қаҳва ловиялари (эски-жигарранг деб аталади) катта ва кислота даражаси паст.[1] Арабиcа Жава Cоффеэ ишлаб чиқариш маркази Ижен тог'ларида, Жава оролининг шарқий охирида жойлашган бо'либ, тог' баландлиги 1400 метрни ташкил қилади. Бу қаҳва биринчи марта 18-асрда Голланд мустамлакачилари томонидан катта плантацияларда етиштирилган.
Тарих
1696 йилда Амстердам мери Николас Вицен Малабар соҳилидаги ВОC қо'мондони Адриан ван Омменга Батавия га (ҳозирги Жакарта) қаҳва уруг'ини олиб келишни буюрди. Кофе уруг'лари биринчи марта Шарқий Жакартанинг Пондок Копи деб номланувчи ҳудудда ВОC генерал-губернатори Виллем ван Оутҳоорннинг шахсий эрида синовдан о'тказилди. Пондок Копидаги биринчи ҳосил то'г'ридан-то'г'ри Ҳортус Ботаниcус Амстердамга юборилади. Ҳортус Ботаниcус Амстердам биологлари Жава қаҳвасининг сифатига ҳайратда. Уларнинг со'зларига ко'ра, ява қаҳвасининг сифати ва та'ми улар билган қаҳвадан ошиб кетган. Олимлар зудлик билан Европадаги турли ботаника боғларига Жава кофеси намуналарини жўнатишди. Луи ХИВ Қироллик ботаника бог'и Жава кофеси намуналарини биринчилардан бо'либ олди. Тез орада франсузлар юкни ко'чириб олиб, уни о'з колонияларига, шу жумладан Марказий ва Жанубий Америкага этиштириш учун жо'натишди. Кофе савдоси ВОC учун жуда фойдали эди, лекин о'ша пайтда Индонезиядаги қаҳва деҳқонлари учун эмас, чунки этиштириш тизими амалга оширилди. Вақт о'тиши билан г'арбий дунёда "Жава кубоги" атамаси пайдо бо'лди, бу Индонезия қаҳваси Ява қаҳваси билан синоним бо'лган таассурот қолдирди, аммо ҳали ҳам Суматран қаҳваси ва Сулавеси қаҳваси каби бошқа мазали қаҳвалар мавжуд. Марказий Жавада етиштириладиган кофе одатда Арабиcа қаҳвасидир.
Марказий Жавадаги ява қаҳваларидан бири Таwангмангу дан келади, у ерда С чизиқли кофе Голландиядан келади. Ишлаб чиқилган Жава кофеси Голландияликлар томонидан Тавангмангуни яшаш жойи сифатида Лаву тог'ининг ёнбаг'ирларини танлаган, шунингдек, чой ва кофе плантацияси бизнесини ривожлантирганидан бери мавжуд бо'лган деб тахмин қилинади. Ҳозирги вақтда Таwангмангу Арабиcа кофе популяцияси ҳали ҳам 4 гектар атрофида қолмоқда ва Маҳадри Cоффеэ томонидан ишлаб чиқилган. Шарқий Жава да эса Каю Мас, Блеwан ва Жампит қаҳваларининг турлари одатда Робуста қаҳвасидир. Жембердан Банювангигача бо'лган тог'ли ҳудудда ко'плаб Арабиcа ва Робуста қаҳва плантациялари мавжуд. Жембер бутун дунёга сифатли ва мазали ява қаҳваси ишлаб чиқарадиган ҳудуд сифатида танилган. Дунёга машҳур Арабиcа кофе навидан ява қаҳвасининг ишлаб чиқарилиши кўплаб явалик тадбиркорларни қаҳва савдосида муваффақиятга эришди. Асосан Жавада ишлаб чиқариладиган Арабиcа қаҳваси Робуста қаҳвасидан қимматроқ. Дарҳақиқат, дунёнинг ко'плаб мамлакатлари, хусусан, Америка ва Европа , қаҳвани Жава тилининг синоними деб аташади. Индонезиядан кофе ишлаб чиқариш бўйича дунёда 3-ўринда туради.
Яна қаранг
1 "Пербандинган Копи Жаwа" 2 Салинан арсип" 3 "Салинан арсип