Kreatinin
Креатинин креатин фосфат реакциясининг якуний маҳсулотидир. Креатинин мушакларда ишлаб чиқарилади ва кейин қонга чиқарилади. Креатинин мушак ва бошқа тўқималарнинг энергия алмашинувида иштирок этади. Креатинин танадан буйраклар томонидан сийдик билан чиқарилади, шунинг учун креатинин (унинг қондаги миқдори) буйрак фаолиятининг муҳим кўрсаткичидир.

Қисқача маълумот
Қондаги креатинин миқдори мушак массаси ҳажмига боғлиқ, шунинг учун эркаклар учун креатинин даражаси одатда аёлларникидан юқори бўлади. Мушак тўқималарининг ҳажми тез ўзгармаслиги сабабли, қондаги креатинин даражаси жуда доимий қийматдир.
Қондаги креатинин нормаси:
- Аёллар: 44,0-80,0 мкмол/л;
- Эркаклар: 74,0-110,0 мкмол/л;
- 1 ёшгача бўлган болалар: 18-35 мкмол / л;
- 1 ёшдан 14 ёшгача бўлган болалар: 27-62 мкмол/л;
Сийдикда креатининнинг кунлик чиқарилиши:
- эркакларда: 8,8-17,7 ммол (1,0-2,0 г);
- аёлларда: 7,1-15,9 ммол (0,8-1,8 г).
Юқори креатинин — гўштга бой парҳезнинг кўрсаткичи (қон ва сийдикда кўтарилган бўлса), буйрак етишмовчилиги (агар фақат қонда кўтарилган бўлса). Креатинин даражаси сувсизланиш, мушакларнинг шикастланиши, жисмоний фаолият билан ортади. Ҳомиладорликнинг И ва ИИ триместрларида гўшт истеъмолининг камайиши, вегетариан диэтаси ва очлик билан паст даража кузатилади. Креатининнинг юқори даражаси рентгеноконтраст текширувларда контрастли нефропатия хавфи ортиши мумкинлигини кўрсатиши мумкин (Cоcкcрофт-Гаулт усули).
Буйрак функсиясининг кўрсаткичи сифатида креатинин камчиликлардан холи эмас: унинг даражаси жинси, ирқи, тана вазни, овқатланиш, яллиғланиш касалликлари мавжудлиги ва беморнинг ёшига таъсир қилади. Бундан ташқари, индикатор сифатида креатининнинг сезгирлиги кўп нарсани талаб қилади (унинг плазма даражаси гломеруляр филтрация тезлигининг 50 % га камайиши билан ҳам нормал диапазонда қолиши мумкин). Шу муносабат билан, гломеруляр филтрация тезлигини аниқлашнинг янги усули таклиф қилинди — систатин C даражаси бўйича, бу креатинин даражасини кузатишда сезгирликда муҳим афзалликларга эга (лекин қимматроқ).
Яна қаранг
- Креатин
- Систатин C буйрак функциясининг янги маркери.
- Клиренс (тиббиёт)
Манбалар
- Велков В. В. Диабетическая нефропатия в трёх измерениях: гиперфилтрация, албумин, креатинин // Лабораторна діагностика. — 2012. — № 4. — С. 50—72.
- Шестакова М. В. Современноэ понятиэ „хроническая болезн почек“: методи диагностики, клиническоэ значениэ // Сахарний диабет. — 2008. — № 2. — С. 4-7. — дои:10.14341/2072-0351-5750.
Ҳаволалар
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |