Ziyosfera

Kugama

Kugama (inglizcha: kugama) — Nigeriyaning sharqiy qismida, Benue daryosidan janubda, Apava qishlogʻidan sharqda va Yada qishlogʻidan shimolda (Adamava shtatining Fufore tumani) yashovchi Adamava-Ubangi xalqi[1][2][3]. Kugamaning etnik hududi Fulbe xalqining qishloqlari va shaharlari bilan oʻralgan. Qoʻgʻomning gʻarbida Mumuye, Yendang, Vaka, Teme, Kumba, Bali, Passam va Gengle kabi qarindosh xalqlar oʻrnashgan[4][5].

Joshua Project saytda taqdim etilgan maʼlumotlarga koʻra , Kugama aholisining soni taxminan 5600 kishini tashkil qiladi[6].

Kugama aholisi Niger-Kongo makrofamiliyasining adamawa- ubangi oilasining idiomasida gapirishadi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bu idioma mustaqil til — Kugama[7][8]. Boshqa manbalarga koʻra, Kugama-Gengl yoki Gengl-Kugama nomi bilan mashhur boʻlgan bu idioma Kugama va Gengle xalqlari uchun umumiy tildir („Kugama“ va „Gengl“ bir vaqtning oʻzida ikkita teng variantni bildiradi (tili va bir-biriga yaqin ikki lahja nomi)[9]. Etnolog dunyo tillari maʼlumotnomasida eʼlon qilingan maʼlumotlarga koʻra, Kugama tilida soʻzlashuvchilar soni taxminan 5000 kishini tashkil qiladi (1995). Kugama xalqi vakillari oʻz turar-joylarining maʼlum hududlarida oʻz ona tillaridan tashqari, bir-biriga yaqin boʻlgan Adamava-Ubangi tillari — Gengle, Kumba va Yendang tillarida, Djibaning jukunoid tilida va Gʻarbiy Chad tillarida soʻzlashadilar[10].

Kugama xalqining aksariyat vakillari anʼanaviy eʼtiqodlarga (80%) rioya qilishadi, ularning baʼzilari islom (10%) va nasroniylik (10%).

Manbalar

  1. ↑ „Kugama in Nigeria“ (en) (2017). 2017-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  2. ↑ Simons G. F., Fennig C. D.: „Kugama. A language of Nigeria“ (en). Ethnologue: Languages of the World (20th Edition). Dallas: SIL International (2017). 2017-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  3. ↑ „Kugama“, The Peoples of Africa: An Ethnohistorical Dictionary. Greenwood Publishing Group, 1996 — 310-bet. ISBN 0313279187. 
  4. ↑ Popov V. A. Mumuye // Narodы i religii mira: Entsiklopediya / Gl. redaktor V. A. Tishkov; Redkol.: O. Yu. Artyomova, S. A. Arutyunov, A. N. Kojanovskiy, V. M. Makarevich (zam. gl. red.), V. A. Popov, P. I. Puchkov (zam. gl. red.), G. Yu. Sitnyanskiy. — Andoza:M.: Bolьshaya Rossiyskaya entsiklopediya, 1999. — S. 358—359. — ISBN 5-85270-155-6. Arxivirovano 24 oktyabr 2017 goda.
  5. ↑ Simons G. F., Fennig C. D.: „Nigeria, Map 5“ (en). Ethnologue: Languages of the World (20th Edition). Dallas: SIL International (2017). 2017-yil 17-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
  6. ↑ Adamava-ubangiyskie yazыki / Vinogradov V. A. // A — Anketirovanie. — M. : Bolьshaya rossiyskaya entsiklopediya, 2005. — S. 206. — (Bolьshaya rossiyskaya entsiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov ; 2004—2017, t. 1). — ISBN 5-85270-329-X. (Data obraщeniya: 26 oktyabrya 2017)
  7. ↑ Blench R. „The Adamawa Languages“ (en) (pdf) P. 1. Cambridge: Roger Blench Website. Publications (2004). 2017-yil 24-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  8. ↑ Simons G. F., Fennig C. D.: „Niger-Congo. Atlantic-Congo. Volta-Congo. North. Adamawa-Ubangi. Adamawa“ (en). Ethnologue: Languages of the World (20th Edition). Dallas: SIL International (2017). 2017-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 19-may.
  9. ↑ Blench R. „An Atlas of Nigerian Languages. 3rd Edition“ (en) (pdf) P. 53, 94—95. Cambridge: Roger Blench Website. Publications (2012). 2016-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  10. ↑ Hammarström H., Forkel R., Haspelmath M., Bank S.: „Language: Gengle-Kugama“ (en) (2016). 2017-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Kugama" dan olindi