Kuleshov effekti
Кулешов эффекти – бу рус кино режиссёр Лев Кулешов томонидан 1910- ва 1920-йилларда намойиш этилган филм таҳририлаш (монтаж) эффекти. Иккита бир-бирига боғлиқ бўлмаган кадрни кўрган томошабин томонидан улар ўртасида қандайдир мантиқий алоқа ўйлаб топилишини ифодалайди. Ушбу эффект нафақат кинода, балки маркетологлар томонидан ҳам қўлланади.
Хусусиятлари
Файл:Кулешовеффеcтехампле.огв Эффект совет кинематографияси асосчиларидан бири Лев Кулешов томонидан 1929-йилда нашр қилинган „Кино санъати“ китобида ёритиб берилган. Эффектни асослаб бериш учун Кулешов тажриба ўтказиб кўрган. Унга кўра, актёр Иван Мозжухиннинг қаергадир термулиб турган ҳолати суратга олинган. Сўнгра алоҳида учта кадр – пар чиқиб турган шўрва, тобут ичидаги бола ва диванда қўғирчоқ ўйнаётган қиз ёзиб олинган. Шундан кейин Мозжухин кадри шу уч кадрнинг ҳар бири билан бирлаштирилган. Ушбу кадрлар Кулешовнинг ҳамкасбларига қўйиб берилган[1].
Тадқиқот
Кулешов эффекти психологлар томонидан фақат сўнгги йилларда ўрганилган. Принcе ва Ҳенслей (1992-йил) дастлабки тадқиқот дизайнини қайта яратдилар, аммо кутилган эффектга жалб қилинмадилар. Тадқиқотда 137 нафар иштирокчи иштирок этди, аммо у битта синов бўлиб, маълумотлар ичида шовқинларга мойил[2]. Деан Моббс ва бошқалар 2006-йилда фМРИ тадқиқотини ўтказди ва салбий, ижобий ёки нейтрал валенция учун эффектни топди. Чарчағ[3] бир саҳна ортида нейтрал юз кўрсатилаётганда, у хафа бўлиб кўринарди; бахтли саҳна орқасида кўрсатиб бўлганда, у бахтли бўлиб туюларди. 2016-йилда Даниэл Барратт ва бошқалар 36 нафар иштирокчини беш эффектли ҳолат (бўҳтон, қайғу, очлик, қўрқув ва истак) ва нейтрал назорат ҳолати бўйича 24 та филм ҳисдан фойдаланган ҳолда синовдан ўтказди[4].
Шундай қилиб, Кулешов эффектини тажрибадан ўтказишда дастлабки муаммоларга қарамай, тадқиқотчилар ҳозир юз кўрсатилган контекст юзнинг кўринишига катта таъсир кўрсатишига рози эди.
Шунингдек қаранг
- Ижодий география монтажнинг фойдалилигини исботловчи Кулешовнинг яна бир тажрибаси эди.
- Қаҳрамон водий
Ҳаволалар
- ↑ Всеволод Пудовкин (1974). „Натуршчик вместо актера“. Собраниэ Сочинении. 1-жилд. Мосcоw. 184-бет.
- ↑ Степҳен Принcе; Wайне Э. Ҳенслей (1992). „Тҳе Кулешов эффеcт: Реcреатинг тҳе cлассиc эхперимент“. Cинема Жоурнал. 31-жилд, № 2. 59–75-бет. дои:10.2307/1225144. ЖСТОР 1225144.
- ↑ Деан Моббс; Николаус Wеископф; Ҳакwан C. Лау; Эриc Феатҳерстоне; Рай Ж. Долан; Чрис Д. Фритҳ (2006-08-14). „Тҳе Кулешов Эффеcт: Тҳе инфлуэнcе оф cонтехтуал фраминг он эмотионал аттрибутионс“. Соcиал Cогнитиве анд Аффеcтиве Неуросcиэнcе. 1-жилд, № 2. 95–106-бет. дои:10.1093/сcан/нсл014. ПМC 1810228. ПМИД 17339967.
- ↑ Даниэл Барратт; Анна Cабак Рéдеи; Åсе Иннес-Кер; Жоост ван де Wеижер (2016-04-06). „Доэс тҳе Кулешов эффеcт реаллй эхист? Ревиситинг а cлассиc филм эхперимент он фаcиал эхпрессионс анд эмотионал cонтехц“. Перcептион. 45-жилд, № 8. 847–874-бет. дои:10.1177/0301006616638595. ПМИД 27056181.
Кейинчалик ўқиш
- Ҳ.Г. Wаллботт (1988). „Ин анд оут оф cонтехт: Инфлуэнcес оф фаcиал эхпрессион анд cонтехт информатион он эмотион аттрибутионс“. Бритиш Жоурнал оф Соcиал Псйчологй. 27-жилд, № 4. 357–369-бет. дои:10.1111/ж.2044-8309.1988.тб00837.х.
Ташқи ҳаволалар
- Кулшеов эффекти. -да „Ла импортанcиа дел монтаже cинематогрáфиcо“ („Кулешов эффекти. Филм таҳририятининг аҳамияти“)
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |