Kulon qonuni
Нуқтавий заряд деб, шундай зарядланган жисмга айтиладики, унинг о'лчамлари бошқа зарядланган жисмларгача бо'лган масофага нисбатан сезиларли даражада кичик бо'лиши керак.
Кулон бурама тарози орқали нуқтавий зарядлар орасидаги о'заро та'сир кучини, уларнинг зарядлари миқдори ва ораларидаги масофа бог'лиқлигини о'рганди ва қуйидаги хулосага келди: иккита қо'зг'алмас нуқтавий зарядлар орасидаги о'заро та'сир кучи зарядларнинг ҳар бирининг миқдорлари ко'пайтмасига то'г'ри пропорционал ва улар орасидаги масофанинг квадратига тескари пропорционалдир.


Шундай қилиб, электр зарядлари ўзаро куч билан та’сирлашар экан. У заряд катталигига ва бошқа омилларга қандай боғлиқ? Бу масалани 1780-йилларда франсуз физиги Шарл Кулон (1736-1896) ўрганган. У бурама тарозидан фойдаланган, бу тарози Кавендиш гравитация доимийсини аниқлашда фойдаланган қурилмага жуда ўхшайди.
бу ерда к – пропорсионаллик коэффициэнти. Бу муносабат Кулон қонуни номи билан юритилади; унинг ҳаққонийлиги Кулоннинг дастлабки экспериментларига нисбатан анча аниқ, пухта экспериментлар билан тасдиқланди, даража кўрсаткичи бугунги кунда 1016 аниқликда ўлчанган, я’ни Н*м2/C2 га тенг.
Энди биз янги катталик – электр заряди билан иш кўрар эканмиз, - (2) формуладаги к доимий катталик бирга тенг бўладиган ўлчов бирлигини танлай оламиз. Ҳақиқатан ҳам, бундай система яқин кунларгача физикада кенг қўлланилар эди. Энди, зарядни кўпинча халқаро бирликлар системасида ифодаланади, бунда унинг бирлиги кулон (Кл) ҳисоблананди. Кулоннинг электр токи ва магнит майдони орқали аниқ та’рифини кейинроқ келтирамиз. ХБС да к катталик қуйидаги қийматга эга: Н*м2/C2
Иккита зарядлар орасидаги о'заро та'сир кучи, улар яқинига бошқа зарядлар яқинлаштирилса, о'згармайди.
Агар - заряд атрофида ,.... зарядлар то'плами бо'лса, натижавий куч қуйидагига тенг бо'лади:
Фойдаланилган чет эл адабиёти
[1] Доуглас C, Гианcоли. “ПҲЙСИCС”. ПРИНCИПЛЕС WИТҲ АППЛИCАТИОНС. Пеарсон. 2014, 445-449-бетлар.