Kultivator
Култиватор — бу тупроққа ишлов берадиган қишлоқ хўжалиги машинаси . Култиваторлар буғли ва ишлов берадиган турларга бўлинади. Экишдан олдин тупроққа узлуксиз ишлов бериш учун буғли култиваторлар, экинларни қайта ишлаш учун қаторли култиваторлардан фойдаланиш мумкин. Култиваторлар ёрдамида юмшатиш, бегона ўтлар билан курашиш, намликни сақлаш, учун фойдаланилади. Бошқа тупроққа ишлов берувчи машиналардан фарқи култиватор қатламни айлантирмасдан амалга оширади[1].
Култиваторни бошқариш учун албатта фаол (ҳайдовчи)ва керакли пичоқлар билан жиҳозланиши мумкин. Култиватор турларига кўра, қўл култиваторлари моторли култиваторлар ва трактор билан йиғилган култиваторларга бўлинади[2].
Култиваторларнинг турлари
- Диск ишчи органлари билан култиватор;
- Лансет панжалари билан култиватор;
- Плоwшаре култиватор;
- Фрезе култиватори;
- Чисел култиватори.
- Ўрмон култиватори — дискли култиватор
- Ўрмон култиватори — Дискрет микро-баланд култиватор
Иш бажариш вазифасига култиваторлар қуйидаги:
Буғ — узлуксиз ишлов бериш учун ишлатилса,
Қатор — маданий ўсимликларнинг тупроқларини юмшатиш ва йўлакларидаги тупроқларни юмшатиш, бегона ўтларни йўқ қилиш учун фойдаланилади.
Ўсимликларни озиқлантирувчилар — минерал ўғитларни бир вақтнинг ўзида қўллаш билан қатор оралиқларини қайта ишлаш учун (юқори чойшаб).
Култиватор — бу ерга тўсарлар билан ишлов бериш учун мўлжалланган машина ҳисобланади[3].
Двигател култиваторининг мотор блокидан асосий фарқловчи хусусиятлари камроқ оғирлик ва ПТО (қувват олиш мили) йўқлиги.
Култиваторнинг енгил бўлгани уни орқада юрадиган тракторга қараганда кўпроқ ва тез ҳаракат қилишини таминлайди, бу эса сизга тупроқни камроқ куч талаб қилган ҳолда ишлашга имкон беради, шунингдек, тор жойларда бемалол тупроққа ишлов бериш имконини беради[4].
Замонавий мотор култиваторлари ҳар хил турдаги ихчам двигателлар билан жиҳозланган — бензинли икки ва тўрт тактли, дизел, электр тармоғи ёки ўрнатилган батарея ёрдамида ишлайдиган электр култиваторлар.
Двигател култиваторлари эса ҳамма жойда, кичик ва ўрта томорқалардан тортиб йирик фермер хўжаликларигача ишлатишга мўлжалланган.Шу фактга ёндашиб, ишлаб чиқарувчилар энгил, ўрта, профессионал (оғир) моторли култиваторларни ишлаб чиқарадилар[5].
Ўрмон култиваторлари фойдаланиш учун тайёрланаётган ер участкаларда (ўрмон участкаларида) тупроқни қайта ишлаш учун мўлжалланган. Бундай ишнинг ўзига хос хусусияти, шубҳасиз, қийинроқ шароитларда ётади: ёғоч қолдиқлари мавжуд бўладим. Скандинавия мамлакатлари ва Россиянинг шимоли-ғарбий ҳудудлари тошлоқ жойлар билан ажралиб туради. Ўрмонда фойдаланиш учун ерларни яратишда бу шартларнинг барчаси ҳисобга олинади[6].
Бундай култиваторлар ўрмон машиналарига ўрнатилади — турли ишлаб чиқарувчиларнинг экспедиторлари ва скиддерлари . Бундай ускуналар асосан машинанинг гидравлик тизими томонидан бошқарилади. Назорат ўзимизнинг Браcке Гроwтҳ Cонтрол дизайнининг замонавий ва айни пайтда жуда оддий компютерлаштирилган тизими томонидан амалга оширилади[7].
Асосан икки хил култиваторлар мавжуд: дискли култиваторлар ва дискрет микро-баланд култиваторлар. Биринчи тур бўшатиш дискига фаол қўзғалувчан бўлган тирмаларга тегишли. Иккинчи турдаги култиваторлар микробаландлик назариясини амалга оширишга асосланган — чириндининг икки марта айлантириш, кўчатнинг тез ўсиши учун кўмаклашувчи ҳусусиятга эга, махсус яратилган ўриндиқ мавжуд.Қуйидаги расмларда култиватор турлари келтирилган[8].
-
Шудгорли култиватор
-
Лансетли улушли култиватор
-
лансет панжаси
-
Лансет панжасининг яна бир тури
-
Кичик моторли култиватор
- етиштириш
- Шудгор
- култиватор
- дискли тиргак
Адабиётлар
- Култиватор / Жалнин Э. В. // Болшая российская энсиклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Болшая российская энсиклопедия, 2004—2017.
- Култиватор / Кудрявсев Н. Е. // Болшая совецкая энсиклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-э изд. — М. : Совецкая энсиклопедия, 1969—1978.
- Култиватор // Селскохозяйственний энсиклопедический словар — М.: Совецкая энсиклопедия, 1989. — 640 с.
- Култиватор-рихлител // Селскохозяйственний энсиклопедический словар — М.: Совецкая энсиклопедия, 1989. — 640 с.
- Култиватор-окучник // Селскохозяйственний энсиклопедический словар — М.: Совецкая энсиклопедия, 1989. — 640 с.
- Култиватори // Кукуруза — Лесничество. — М. : Совецкая энсиклопедия, 1953. — С. 27-29. — (Болшая совецкая энсиклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 24).
- Култиватор-растениэпитател // Кукуруза — Лесничество. — М. : Совецкая энсиклопедия, 1953. — С. 27. — (Болшая совецкая энсиклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 24).
- Култиватори // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- Скоропашка // Малий энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб., 1907—1909.
- Экстирпатор // Болшая совецкая энсиклопедия : в 66 т. (65 т. и 1 доп.) / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — М. : Совецкая энсиклопедия, 1926—1947.
- Экстирпатор // Настолний энсиклопедический словар.
Манбалар
- ↑ „Молине Плоw Cомпанй рекламаси Молине Универсал Траcтор“ Гас Поwер , 15 (9), 2020-08-06 асл нусхасидан архивланган, олинди 2016-10-20 .
- ↑ Эриcсон, Маттҳеw (2010). „Тwо-wҳеэл траcторс: Роад сафетй иссуэс ин Лаос анд Cамбодиа“. Сафетй Сcиэнcе. 48 (5): 537-543.
- ↑ Жустиcе, Сcотт; Биггс, Степҳен (2020-01-01)"Тҳе спреад оф смаллер энгинес анд маркец ин мачинерй сервиcес ин рурал ареас оф Соутҳ Асиа"
- ↑ „Доналд’с Антиқуэ Рототиллерс“ www.доналдантиқуэрототиллерс.cом. Арчивед фром тҳе оригинал он 2007-08-09. Ретриэвед 2007-08-16.
- ↑ „Молине Универсал Траcтор адвертисемент“ Траcтор анд Гас Энгине Ревиэw, 11 (2), арчивед фром тҳе оригинал он 2021-10-07, ретриэвед 2016-10-20
- ↑ „Арчивед cопй“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-10-11 санасида архивланган) (ПДФ). Арчивед (ПДФ) фром тҳе оригинал он 2007-10-11. Ретриэвед 2007-08-16.
- ↑ „Гравелй Траcтор Cлуб — Ҳоме“ Арчивед фром тҳе оригинал он 2013-01-05. Ретриэвед 2013-01-15.
- ↑ ҳттпс://олдпатҳсеқуипмент.cом/2013/02/беэман-траcторс-десигнед-фор-маркет-фармс/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-09-21 санасида архивланган) 2017-09-21 ат тҳе Wайбаcк Мачине (Аугуст, 1918, иссуэ оф „Траcтор Wорлд“ магазине) „Тҳе Беэман траcтор репресенц тҳе девелопмент wорк оф фоур еарс, нот оф ункноwн ор инехпериэнcед инвенторс ор мануфаcтурерс, бут оф мен wҳо ҳаве wоркед ундер тҳе диреcтион оф Э. Р. Беэман, формерлй виcе пресидент анд манагер оф тҳе Монитор Дрилл бранч оф тҳе Молине Плоw Cо. Ҳе wас ассистед бй скиллед анд эхпериэнcед траcтор мен ин тҳе эхпериментал wорк анд мануфаcтуринг, ботҳ ин тҳе шопс анд тҳе фиэлд. Статемент ис маде тҳат тҳе траcтор ас продуcед фор cоммерcиал дистрибутион ис мечаниcаллй cорреcт, тҳе энгинеэринг принcиплес ҳаве беэн провен, анд тҳе мачинес аре буилт оф ҳигҳ граде материал.“