Location of the Kumusi River in Papua-New Guinea
Папуа-Янги Гвинеядаги Кумуси дарёсининг жойлашуви. Координаталар:8°30′00″С 148°14′00″Э / 8.5°С 148.233333°Э / -8.5; 148.233333

Кумуси дарёси (Камуси дарёси деб ҳам номланади) — Папуа-Янги Гвинеянинг Оро провинсиясида жойлашган дарёдир. Кенглиги ва ўзининг ўзгача кучи билан машҳур бўлган Кумуси Оро вилояти тарихига сезиларли таъсир кўрсатди. Таъсири шундаки, Кокода Траcк кампаниясида асосий омил ва Губа сиклони келтириб чиқарган ҳалокатга ҳисса қўшди.

Тарих

Иккинчи жаҳон уруши

Вайропида Кумуси дарёси кесишуви
Кумуси дарёсининг ҳаводан кўриниши

Кокода Траcк га нисбий яқинлиги сабабли Кумуси дарёси кўпинча Иккинчи Жаҳон уруши Кокода Траcк Кампания да омил бўлди. Тез оқадиган ва кенг дарё душмандан табиий тўсиқ вазифасини бажариб, аскарларга алоҳида устунлик берди.[1] У ерда кўприклар кам эди, мустаҳкам кўприклар асосан таъминот алоқасини узиш учун бомбардимон қилинарди.[2] Аскарлар кучли оқим бўйлаб юриб ўтишлари учун ундан юришга тўғри келарди.[3] Кейин эса оқим аскарларни босиб олган ва кўплаб ўлимлар қайд этилган.[3] Энг муҳим ўлимлардан бири япон генерал-маёри Томитаро Ҳории нинг ўлими эди. Оиви-Горари жангидан сўнг японлар тартибсиз бўлиб Вайропида дарёни кесиб ўтишди.[4][5] Оти аллақачон сувга ғарқ бўлган бўлса-да, Ҳории солда кесиб ўтишни афзал кўрди ва у ҳам тез орада сувга тушиб, чўкиб кетди.[5]

Губа сиклони

2007-йил 14-15-ноябр кунлари Губа сиклони Оро провинсиясини босиб олди. Кенг тарқалган сув тошқини сабабли сиклон ўзи билан беш кунлик қаттиқ ёмғирни олиб келди ва унинг натижасида Кумуси асл кенглигидан ўн баравар ошиб кетди.[6] Сув тошқини уй ва боғларни вайрон қилган, айрим ҳолларда эса қишлоқлар сув билан тўлган эди.[7] Сув тошқини провинсияларнинг ҳаётий инфратузилмасини бутунлай йўқ қилди, йигирма иккитадан ортиқ кўприкларни сув оқиздириб кетиб, Попондетта билан алоқа узилди.[8] Йигирма иккитадан Кумуси кўприги[9] катта пўлат конструкцияси вайрон бўлган, қайта қуриш қиймати 70 миллион Кронни ташкил қилади.[8] Австралия ҳукумати томонидан молиялаштирилган кўприкни алмаштириш эса 2016-йилда очилган[10].

Манбалар

  1. ↑ Бруне 1992, с. 215
  2. ↑ Бруне 2004, с. 90
  3. ↑ 3,0 3,1 Бруне 1992, с. 216
  4. ↑ Бруне 2004, с. 419
  5. ↑ 5,0 5,1 Линдсай 2002, с. 122
  6. ↑ „Тасманиан Англиcан“. Трек Кокода. 2022-йил 28-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-август.
  7. ↑ „Буилдинг Блоcкс“. Тҳе Натионал. 5-сентабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2008-йил.
  8. ↑ 8,0 8,1 „Исландс Бусинесс“. Исландс Бусинесс Интернатионал. Қаралди: 22-ноябр 2008-йил.
  9. ↑ „Cйcлоне Губа Девастатес Кокода Ареа“. Кокода Треккинг. 30-декабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2008-йил.
  10. ↑ „архив нусхаси“. 2022-йил 16-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-август.

Адабиётлар