Kunama
Кунама (база, Базен, Базин, бадин) — Эритреяда яшовчи аҳоли[1][2].
Уларнинг сони 260 200 минг кишидан ошади ва улар Эритреядаги энг кичик этник гуруҳлардан бири бўлиб — аҳолининг 2 фоизини ташкил қилади. Улар анъанавий Нило-Сахара макрооиласидан ажратилган кунам тилида гаплашадилар. Кунамнинг кўпи сунний Исломни тан олади, баъзилари протестант христианлар, қадимги анъанавий эътиқодлар сақланиб қолади. Анъанавий ижтимоий ташкилот жинсий ёш гуруҳлар тизими билан тавсифланади.
Баъзи кунамалар ҳали ҳам анъанавий эътиқодларни эътироф этишса-да, уларнинг аксарияти насронийлик ёки Исломни қабул қилдилар. Улар Гаш-Сетит (Гаш-Барқа раёни)нинг унумдор текисликларида яшайди.
Илгари кунама кўчманчилар эди; бугунги кунда асосан (90 фоиз) экин майдонлари (жўхори, дала мили, буғдой, арпа, баклагиллер, пахта), йирик ва кичик қорамол, шунингдек, туялар билан шуғулланади.
Тарихий жиҳатдан бошқа этник гуруҳлар Кунамада ҳукмронлик қилдилар, аммо улар анъанавий ерларини тарк этишга мажбур бўлдилар.
Эритрея ҳукуматининг расмий сиёсати шундаки, бутун ер давлат мулки ҳисобланади ва ҳукумат йирик тижорат хўжаликларини ташкил этишни рағбатлантиради[3].
Кунама матриархатдир ва уларда аёллар муҳим рол ўйнайди.Уларнинг ижтимоий тизимига кўра, бола кунама жамиятининг аъзоси бўлиб, унинг онаси кунама ва қариндошлари фақат она томонидан эътироф этилган тақдирда[4].
Энг машҳур матриархал уруғлар — Алака, Лакка, Серма, Кара ва Натака.
Кунама ҳам лингвистик, ҳам маданий жиҳатдан Эритрейдаги Нара халқи билан чамбарчас боғлиқ[5][6][7].
Адабиётлар
- Кобищанов Ю. М. Кунама // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. С.273.
Ҳаволалар
- Кунама на Этҳнологуэ: Лангуагес оф тҳе Wорлд, 15тҳ эдитион. СИЛ Интернатионал.
- Форготтен пеопле: Тҳе Кунама оф Эритреа анд Этҳиопиа
Манбалар
- ↑ „Кунама“. этнолог.ру/. 2021-йил 28-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-октябр.
- ↑ „Wҳо Аре Тҳе Кунама Пеопле?“. wорлдатлас. 2021-йил 28-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-октябр.
- ↑ Натй, Алехандер. „Мемориэс оф тҳе Кунама оф Эритреа тоwардс Италиан cолониалисм.“ Африcа: Ривиста триместрале ди студи э доcументазионе делл’Иституто италиано пер л’Африcа э л’Ориэнте 56.4 (2001): 573—589.
- ↑ Тесфагиоргис, Муссиэ Г.. Эритреа. АБC-CЛИО, 2010 — 176-бет. ИСБН 978-1-59884-232-6.
- ↑ Рефwорлд | Эритреа: Информатион он тҳе Кунама этҳниc гроуп. Дата обращения: 28 октября 2021. Архивировано 19 января 2022 года.
- ↑ Моурант, А.Э.; Копеć, А.C.; Икин, Э.W.; Леҳманн, Ҳ.; Боwен-Симпкинс, П.; Фергуссон, И.Л.C.; Ҳеллиэр, М.Д.; Жонес, Р.Д.; Роберц, И.А.М. (1974). „Тҳе блоод гроупс анд ҳаэмоглобинс оф тҳе Кунама анд Бариа оф Эритреа, Этҳиопиа“. Анналс оф Ҳуман Биологй. 1-жилд, № 4. 383–392-бет. дои:10.1080/03014467400000421. ПМИД 4611324. 2021-10-28да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2021-10-28.
- ↑ Эхcоффиэр, Лаурент; эт ал. (1987). „Генетиcс анд ҳисторй оф суб-Саҳаран Африcа“ (ПДФ). Америcан Жоурнал оф Пҳйсиcал Антҳропологй. 30-жилд. 151–194-бет. дои:10.1002/ажпа.1330300510. 2021-02-21да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 1-сентабр 2016-йил.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Большая энциклопедия народов : для школьников и студентов, 2007. ИСБН 5373010537.