Kunlun

Кунлун, Куэн-Лун (хитой тилида Гун-Луншан — пиёзли тоғлар)— Осиёда майдони жиҳатидан энг йирик тоғ системаларидан бири, Хитойда. Тибет тоғлигининг шимолий ва шарқий чеккалари бўйлаб 2700 км га чўзилган. Сувайирғич тизмаларининг баландлиги 6000– 6500 м. К., асосан, кенглик йўналишидаги жуда кўп тизмалардан иборат. Эни ғарбда 150 км, шарқида 600 км гача. Энг баланд жойи Улуғмузтоғ чўққиси (7723 м). Бошқа баланд чўққилари: Чўнгқорлитоғ — 7720 м, Қўнғир— 7579 м, Музтоғ — 7272 м ва бошқа К.нинг нисбий баландлиги Тибет тоғлигидан 1000–1500 м, Қашқар текислиги ва Алашан чўлидан 4500 м гача. К., асосан, палеозойнинг метаморфик ва гранит жинсларидан тузилган. Фойдали қазилмалардан олтин, темир рудаси, қалай, волфрам, кўмир, нефрит, олмос конлари топилган. Иқлими қуруқ, мўътадил, кескин континентал иқлим. Баланд тоғ зонасида январ ойининг температураси —35° гача, июлники 10° га яқин. Йилига ғарбида 50 мм дан шарқида 500 мм гача ёғин тўшади. Музликларнинг майдони 11,6 минг км². Дарёлари қисқа, камсув. К.нинг марказида (Ваншан тоғлари) Кукунор кўли жойлашган. Тоғ, дашт ва чўл ландшафти хос, шимолий ён бағирларида қорақарағай, арча ўр-монлари, бутазорлар бор. Яйловлардан кўчманчи чорвачиликда фойдаланилади. 3600 м баландликкача воҳа деҳқончилиги (арпа ва буғдой) ривожланган.