Kunya-Uaz
2.jpg)
Куня-Уаз (туркманча: Кöнеwас) – Туркманистоннинг қадимий шаҳри (қал’аси), Тошҳовуз шаҳридан 40 км ғарбда жойлашган. Қадимда Хоразм таркибига кирган.
Тавсифи
Қал’а ИВ-ИИИ асрларда қурилган. Унинг баландлиги 10 метргача бўлган кучли деворлардан иборат. Шаҳарча 307 м дан 307 м гача бўлган квадрат шаклига эга бўлиб[1], бурчаклари асосий нуқталарга тўғри йўналтирилган. Ташқи томондан шаҳар хандақ ва деворлар билан ўралган Қал’анинг ичкариси бўш кучли девор билан икки қисмга бўлинади. Ёдгорликнинг умумий майдони 9,5 гектарни ташкил этади[2].
Куня-Уаз атрофи қадимий каналларнинг зич тармоғи, кичик ариқлар ва суғориш майдонлари излари билан қопланган. Қазиб олинган археологик материаллар қишлоқ хўжалигининг ушбу изларини қадимги даврга тўғри келишини исботлайди. Бу ерда илк Африғийлар даврига оид маданий қатлам топилган[3].
Аҳоли
Қабрларни ўрганиш шуни кўрсатдики, Куня-Уазда ҳам, Туркманистоннинг бошқа Хоразм қал’аси Канга-Қал’ада ҳам ИВ асрда яшаган аҳолининг антропологик типи ҳозирги туркманлар типига мос келади.
"… Қанғоқали халқининг тури ҳозирги туркманларга кўпроқ ўхшайди. Худди шу антропологик тип, худди шу дафн маросими билан бирга, Куня-Уазнинг синхрон жойида ҳам қайд этилган"[3]
Манбалар
- ↑ Х.Юсупов. „Путеводитель по археолого-архитектурным памятникам Ташаузской области“. Ашхабад: Туркменистан (1989). 2022-йил 23-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-январ.
- ↑ Х.Юсупов. „Путеводитель по археолого-архитектурным памятникам Ташаузской области“. Туркменистан (1989). 2022-йил 23-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-январ.
- ↑ 3,0 3,1 С.П.Толстов, А.С.Кесь. „Низовья Аму-Дарьи, Сарыкамыш, Узбой - история формирования и заселения“. АН СССР (1960). 2022-йил 15-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-январ.