Kvitka Sisik
Квитка Сисик, тўлиқ исми Квитослава-Орися Сисик (украинча: Квітка Цісик, шунингдек инглизча: Каcей Cисйк; 1953-йил 4-апрел, Қуээнс, Ню-Ёрк – 1998-йил 29-март, Манҳаттан, Ню-Ёрк) – асли украиналик бўлган америкалик қўшиқчи, Америка Қўшма Штатларида машҳур реклама жингле ижрочиси, опера ва блюз қўшиқчиси, украин халқ ва машҳур қўшиқлари ижрочиси. Қўшиқчи учун ижро этган „Ёу Лигҳт Уп Мй Лифе“ филми учун худди шу номдаги ижро этган қўшиғи 1978-йилда „Энг яхши филм қўшиғи“ номинациясида Осcар[1] ва „Олтин глобус“ни[2] олган, шунингдек, „Йил қўшиғи“ номинациясида Граммй мукофотига номзод бўлган[3].
Квитка Сисик | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
украинча: Квитослава-Орыся Цисык 4-апрел 1953-йил |
| Вафоти |
29-март 1998-йил (44 ёшда) Манҳаттан, Ню-Ёрк, АҚСҲ |
| Жанрлар | фолк |
| Касби | қўшиқчи |
| Фаолият йиллари | 1971—1998 |
| Лейбллар | АБC Реcордс |
| Фуқаролиги |
|
| Веб-сайт | квиткаcисйк.cом |
Ҳаёти
Қўшиқчи 1953-йил 4-апрелда Ню-Ёркнинг Қуээнс туманида урушдан кейин Ғарбий Украинадан келган муҳожирлар Иванна Лев ва Владимир Сисик оиласида туғилган[4]. Қўшиқчининг исми украин тилида „гул“ деган маънони англатади. Беш ёшида Квитка скрипка чалишни ўрганган, бунда унга Лвов консерваториясида таълим олган ва кейинчалик Америкадаги Украина мусиқа институтида дарс берган консерт скрипкачиси бўлган отаси ёрдам берган. Квитка Маннес мусиқа мактабида вокал йўналиши бўйича таълим олган. Қўшиқчига 1945-йилда Германиядаги кўчирилган шахлар лагерида туғилган опаси Мария жўр бўлган. Мария Сисик пианиночи бўлиб, Сан-Франсиско консерваториясининг директори лавозимида ишлаган ва Карнеги холлда маҳорат дарслари ўтказган.

Скрипка чалишдан ташқари, Квитка Сисик таниқли балерина Рома Прийма-Богачевскаянинг балет мактабида саҳна санъатини ўрганган.
Квитка ўзининг „Квитка – Сонгс оф Украине“ ва „Квитка – Тwо Cолорс“ номли икки албоми туфайли машҳур бўлган. Бу иккала албом ҳам оилавий лойиҳа бўлган. Унинг эри, овоз ёзиш режиссёри Эд Ракоwиcз албомларни тайёрлаган; опаси Мария пианино чалган, онаси Иванна эса қизининг талаффузи софлигини назорат қилиб турган.
1983-йилда Квитка онаси билан Украина ССРга ташриф буюради ва Украина мустақиллиги эълон қилинганидан кейин ўз ватанида бир қатор консертлар беришни орзу қилган. Аммо қўшиқчининг орзулари рўёбга чиқмайди. 1998-йил 29-мартда Квитка 45 ёшга тўлишига 6 кун қолганда кўкрак бези саратонидан вафот этган[5][6].
Хотира
2008-йилда вафотининг ўн йиллиги муносабати билан Украинанинг „Интер“ телеканали хонандага бағишланган дастур тайёрлади. Киев ва Ню-Ёрк шаҳарларида „Незабутня Квітка“ (Незабиваэмая Квитка) номли хотира кечалари ўтказилди.
2009-йилда Украина Маданият ва туризм вазирлиги Квитка Сисик хотирасига бағишланган „Квитка“ Украина қўшиғи халқаро фестивал-танловига тайёргарлик кўра бошлайди. Унинг биринчи босқичи АҚШда ўтказилган ИИИ Украина маданияти фестивали доирасида бўлиб ўтган.
2010-йил 22-январда Собор куни Лвовда хотира тахтаси очилди, тахта 1944-йилгача қўшиқчининг оиласи яшаган Глубокая кўчасидаги 8-уй фасадида ўрнатилган. Ўша йилнинг 25-июнида Лвовдаги кўчага Квитки Сисик номи берилган.
2011-йил 1-3-апрел кунлари Лвов филармониясида Квитка Сисик номидаги Халқаро Украина романс танлови бўлиб ўтди, унда лвовлик Оксана Муха ғолиб чиққан. 4-апрел куни қўшиқчи номи билан аталган 54-сонли Лвов мактаби биносида Квитки Сисик музейи очилди.
Хонанданинг туғилган кунининг 60 йиллиги муносабати билан Украинанинг „Интер“ телеканали „Квитка. Голос в эдинственном экземпляре“ („Квитка. Ягона нусхадаги овоз“) номли ҳужжатли филм суратга олишди. Филм муаллифлари қўшиқчи феноменини ўрганишган. Қўшиқчи ҳақида қариндошлари ва яқинлари эри Эд Ракоwиcз, ўғли Эддй, Лвовдаги оиласи, қўшиқчи билан ишлаган одамлар ва мухлислари ўз ҳикояларини айтишган. 2013-йил 4-апрелда бўлиб ўтган филмнинг премерасини Киев, Лвов, Тернопил, Ивано-Франкивск, Одесса, Луганск ва Черновцида минглаб одамлар томоша қилишди. Филм 2013-йил 5-апрелда „Интер“ телеканалида эфирга узатилган. Сунъий йўлдош орқали трансляция туфайли миллионлаб одамлар нафақат Украинада, балки Россия, Европа ва Шимолий Америка мамлакатларида ҳам филмни кўриш имкониятига эга бўлишган.
Албомлари
- „Сонгс оф Украине“ (Украина қўшиқлари), 1980;
Верше, миж верше, Касей (Квитка) Cисйк`с албум „Сонгс оф Украине“ – 5:05
- „Тwо Cолорс“ (Икки ранг), 1989;
„Тwо Cолорс“ фром Квитка Cисйк’с албум „Тwо Cолорс“ – 5:12
- „Ёу Лигҳт Уп Мй Лифе (Оригинал Соунд Траcк)“ (1977)
Манбалар
- ↑ „Тҳе 50тҳ Аcадемй Аwардс | 1978“ (эн). Осcарс.орг | Аcадемй оф Мотион Пиcтуре Арц анд Сcиэнcес. 2015-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 28-июн.
- ↑ „Ёу Лигҳт Уп Мй Лифе“ (эн). www.голденглобес.cом. 2016-йил 4-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 28-июн.
- ↑ „Граммй Аwард Номинеэс 1978 - Граммй Аwард Wиннерс 1978“. www.аwардсандшоwс.cом. 2017-йил 26-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 28-июн.
- ↑ „Квітка Цісик: те, що за кадром“ (ук). зикуа.тв. Қаралди: 2018-йил 28-июн.[сайт ишламайди]
- ↑ „Касей Cисйк; Сингер фор ТВ Cоммерcиалс, Филм“ (эн-УС). Лос Ангелес Тимес (1998-йил 14-апрел). Қаралди: 2024-йил 25-октябр.
- ↑ Роберт Мcг. Тҳомас Жр. „Касей Cисйк, Сингер, Диэс ат 44; Маде Марк ин Cоммерcиалс“ (эн). Тҳе Неw Ёрк Тимес (1998-йил 13-апрел). 2024-йил 8-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 1-октябр.