Kyurilar

Кюрилар оиласи Париж университетининг талабаси Мария Складовская Пер Кюри билан танишганида Пер машҳур физик эди. Фанга фидокорлик уларни яқинлаштирди ва улар турмуш қурдилар.

Яшаш тарзи

Пер ва Мария каматорона яшадилар. Лабаратория сотиб олишга ҳам етарли маблаг`лари ё`қ эди. Улар ярим хароба ёг`оч ҳужрани о`з илмий тадқиқотлари учун мослаб олдилар ва биргаликда улкан кашфиётлар қилдилар.

Мариянинг кашфиёти

О'ша йиллари франсуз физиги Антуан Анри Бек - керел г'алати нурларни топди, нурларни уран тузи бўлаги таратарди. Бу нурларни одам ко'зи илг'амасди, лекин уран тузини қора қог'озга о'ралган фотопластинка устига қо'йилса, фото- пластинка нурланиб қорайиб қоларди.

Бундай нурлар фақат урандан эмас, бошқа элементлардан ҳам тарқалиши ма'лум бо'лди. «Нур» со'зи лотинча- да "радиус" ма'носини билдиради. Шунинг учун Мария ко'ринмайдиган нурлар тарқатадиган барча модда ларни радиоактив моддалар деб аташни таклиф қилди.

Нобел мукофоти

Таҳминан 1898-йилларда радий ни каш қилдилар ва кичина соф радий болагини ҳам топдилар. Радиоактивликни каш қилганликлари учун эр-отин Кюрилар ва Беккерел Нобел мукофоти билан тақдирландилар. Бир неча йиллардан со`нг Мария соф радий металини ҳосил қилиб олгани учун иккинчи мартта Нобел мукофотига сазовор бо`лди.

Атом физикаси кашфиёти

Пер ва Мария ишлари атом физикаси ни асосини ташкил этди. Радиоактивлик ҳодисаси кашф қилингунга қадар атом бо`линмас деб ҳисобланарди. Эндиликда ма`лум бо`лдки у ко`п зарралардан иборат экан.

Манбалар

О`збекистон Миллий Энсиклопедияси