La Liga
Примера Дивисион (Биринчи дивизион) — Испаниянинг профессионал футбол лигаси (ЛФП), Примера ва Ла Лига номи билан ҳам таниқлидир. Ла Лига дунёнинг энг яхши лигаларидан бири деб ҳисобланади. Лигада 20 та клуб иштирок этади, сўнгги натижага кўра, оҳирги ўринларни эгаллаган учта клуб Сегунда Дивисиóнга тушиб кетади, аксинча Сегунда Дивисиóндаги энг юқори ўринларни эгаллаган учта клуб эса Примера Дивисионга ўтади. Амалдаги чемпион Реал Мадрид. „Реал Мадрид“ (35 та чемпионлик титули) ва "Барселона " (26 та чемпионлик титули) клублари келмоқда. 1930 йилдан 1940 йилгача „Реал Мадрид“ ва „Барселона“лар билан „Валенсия“, „Атлетиcо Мадрид“ ва „Атлетик Билбао“лар ҳам рақобатлашаётган эди, 1990-2000 йилларда эса яна ўша „Валенсия“ ва „Депортиво“лар билан ғолиблик учун рақобатлашдилар.
| Ла Лига | |
| |
| Тўлиқ номи | Ла Лига |
|---|---|
| Давлат | Испания |
| Конфедерация | УЭФА |
| Асос солинган сана | 1929-йил |
| Клублар сони | 20 та |
| Амалдаги чемпион | Реал Мадрид C.Ф. |
| Сайт | [1] |
2008/09 Еврокубоклар мавсумига кўра, Ла Лига УЭФА миллий футбол ассосиациялари рейтинги бўйича иккинчи ўринни эгалладилар. 2005/06 мавсумда эса Ла Лига клублари „олтин дубл“ни қўлга киритдилар, Барселона Чемпионлар Лигаси ғолиби бўлди, Севиля эса УЭФА Кубогини қўлга киритди. Бунгача бир лигани ўзидан иккита клуб қўлга киритган натижани 1996/97 йилги мавсумда қайд этишган эди.
Тарих
Ташкил этилиши
Испанияда футбол лигасини ташкил этиш ғоясини биринчи марта 1927 йилда „Аренас“ клуби директори Хосе Мария Ача берган. Лига катталиги ва клубларни қўшилиш мезонлари ҳусусидаги узоқ баҳслардан сўнг, 1928 йилда Қироллик футбол федерацияси лиганинг ўнта биринчи қатнашувчиларни саралаб олди. Унга кўра, „Реал Мадрид“, „Барселона“, „Атлетик Билбао“, „Реал Соседад“, „Аренас Гечо“ ва „Реал Унион“лар Қироллик кубогида ғолибликни киритганлиги учун, „Атлетик Мадрид“ (Ўша вақтдаги „Атлетико Мадрид“), „Эспанёл“ ва „Эуропа“лар Қироллик кубоги финал қатнашчилари бўлганликлари учун лигада қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритишди. ‘’Раcинг" (Сантандер) эса лигадаги ўз ўрнини ўтиш турнирида ғолиб бўлгани учун эгаллади. 2010/11 мавсуми якунлангандаги ҳолатига кўра, шу вақтгача фақатгина „Реал Мадрид“, „Барселона“ ва „Атлетик Мадрид“лар қуйи дивизионга тушиб кетмаганлар.
1930-йиллар
Биринчи чемпионликни „Барселона“ қўлга киритишига, 1932 ва 1933 йилларда „Реал Мадрид“ ғалаба қозонишига қарамасдан биринчи йилларда Испания футболи лидери „Атлетик Билбао“ ҳисобланарди. У 1930, 1931, 1934 ва 1936 йилларда биринчи ўринни, 1932, 1933 йилларда иккинчи ўринни эгаллади. 1935 йилда эса биринчи маротаба (ҳозиргача бир маротаба) у вақтларда „Бетис Баломпие“ деб номланган „Реал Бетис“ чемпионликни қўлга киритди. Лига ўйинлари Испаниядаги фуқаролар уруши сабабли тўхтатилди. Лекин республика территориясидаги клублар (иккита Мадрид клубларидан ташқари) Ўртаер денгизи лигаси ўтказишди ва 1937 йилги чемпионатда „Барселона“ чемпион бўлди.
1940 йиллар
Лига қайта ташкил этилгандан сўнг, бошланишида кучли жамоалар деб „Атлетико Авиаcион“, „Валенсия“ ва „Севиля“лар эътироф этилган. „Атлетико Авиаcион“ („Атлетико Мадрид“ клубининг ўша вақтдаги номи) эса уруш вақтида стадиони бузилиб кетган „Реал Оведо“ клуби ўрнига 1939/40 мавсумида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритди. Мадридликлар ўша мавсумни ўзидаёқ ғалабани қўлга киритишди ҳамда 1941 йилда ҳам ўз мавқеини сақлаб қолди. Бошқа клублар мамлакатни тарк этганликлари, қатл этилганликлари ва урушда ўлганликлари сабабли кўп ўйинчиларни йўқотишди, лекин „Атлетико“, қайтага, кучайди, бунга асосий сабаблардан бири Сарагосанинг „Авиасон Насионал“ клуби билан қўшилиши эди. Урушдан олдинги „Валенсия“нинг ёш таркиби ҳам сақланиб қолинди ва урушдан кейинги йилларда муваффаққиятларга эришиб, 1942, 1944 ва 1947 йилларда ғолиблик титулини қўлга киритди ва 1948 ва 1949 йилларда иккинчи ўринни эгаллашга муваффақ бўлинди. „Севиля“ ҳам кўтарилишни бошдан кечириб, 1940 ва 1942 йилларда иккинчи ўринни эгаллашга ва ҳозиргача ягона ҳисобланган чемпионлик титулини 1946 йили қўлга киритди. Ўн йилликнинг охирида, 1945, 1948 ва 1949 йилларда ғолиб бўлган „Барселона“ эса секин-аста лидерликни ўз қўлига ола бошлади.
Ди Стефано, Пушкаш, Кубала ва Суарес
Гарчи 1950 ва 1951 йилларда Эленио Эррера бошчилигидаги „Атлетико Мадрид“ (қайтадан номини ўзгартирган) чемпионликни қўлга киритган бўлса-да, 1950 йиллар „Реал“ ва „Барселона“лар ҳукмронлиги бошланиши эди. 1930, 1940 ва 1950 йилларда хорижий ўйинчиларга жиддий чеклов мавжуд эди. Кўп ҳолларда жамоалар фақатгина учта хорижий ўйинчиларни ўйинга туширишар эди. Лекин 1950 йилларда „Реал“ ва „Барселона“ қоидани четлаб ўтиш имкониятини Алфредо Ди Стефано, Ференсц Пушкаш ва Ладислао Кубалуларни ўз фуқароликларига қабул қилиш орқали амалга оширишди. Кубалунинг руҳлантирувчи ўйинидан сўнг, „Барселона“ 1952 ва 1953 йилларда мусобақа ғолиби бўлишга эришди. Ди Стефано, Пушкаш ва Франсиско Хентолар 1950-йилларнинг иккинчи ярмида етакчиликни қўлга олган „Реал Мадрид“ таркибининг асосийларидан эдилар. „Реал“ 1954, 1955, 1957 ва 1958 йилларда лигани ютишга муваффақ бўлди. 1956 йилда эса ғолиблик „Атлетико Мадрид“га насиб этди. „Барселона“ Эленио Эррера бошчилигида ва таркибдаги Луис Суареслар саъй-ҳаракати билан 1959 ва 1960 йилларда ғолибликни қўлга киритди.
Мадрид етакчилиги
1961 ва 1980 йиллар оралиғида Примера етакчиси деб „Реал Мадрид“ деб эътироф этилди. Шу вақт мобайнида жамоа 14 марта, шу жумладан, 1961 ва 1965 йилларда кетма-кет беш марта ва икки маротаба кетма-кет уч марта (1967-1969 ва 1978-180 йиллар) лигада тенгсизлигини исботлади. Бу давр мобайнида фақатгина „Атлетико Мадрид“ „Реал Мадрид“ учун рақобатчилик қила олди ва тўрт марта ғолиб бўлди (1966, 1970, 1973 ва 1977 йиллар). Яна икки титул 1971 йили „Валенсия“га ва 1974 йилда таркибида Ёхан Круйф ўйнайдиган „Барселона“га насиб этди.
1980 йиллар
Мадриднинг икки жамоаси етакчилигини ниҳоят вақтинча Босқон автоном давлати жамоалари тўхтатишга эришдилар. „Реал Соседад“ 1981 ва 1982 йилларда, „Атлетик Билбао“ 1983 ва 1984 йилларда титулни қўлга киритдилар. Терри Венейблс „Барселона“ яна бир титулни 1985 йилда қўлга киритишда катта ёрдам берди. Бундан кейин „Реал Мадрид“ Лео Бенҳаккер бошчилигида кетма-кет яна беш маротаба (1986-1990) ғолибликни қўлга киритди. Ўша вақтларда мадридликлар таркибида Уго Санчес, Эмилио Бутрагуэно, Мануэл Санчез, Мартин Васкес, Мичел ва Мигел Пардесалар тўп сурар эдилар.
1990 йиллар
Ёхан Круйф 1988 йилда „Барселона“га мураббий сифатида қайтиб, афсонавий „орзу жамоаси“ни йиғди. Таркибда Жосеп Гуардиола, Хосе Мари Бакеро, Чики Бегиристайн, Гойкоэчеа, Роналд Куман, Микаэл Лаудруп ва Христо Стоичковлар жамланишган эди. Бу жамоа мусобақани кетма-кет тўрт марта (1991 — 1994) қўлга киритдилар ва 1992 йилда Чемпионлар Кубогини қўлга киритди. Круйф бн Лаудруп ўртасидаги келишмовчиликдан кейин Лаудруп „Барселона“нинг асосий рақиби „Реал Мадрид“ таркибига ўтиб кетиб, „Барселона“нинг ғалабалик юришларини тўхтатишга катта ёрдам берди ва „Реал Мадрид“ билан 1995 йилда ғолиб деб эълон қилинди. Шундан сўнг, 1996 йилда серблик Радомир Антич бошчилигида „Атлетико Мадрид“ ғолиб бўлди ва 1997 йили яна „Реал Мадрид“ барчадан устун келди. Круйф муваффаққиятларидан кейин Камп Ноуга яна бир голландиялик мутахассис Луи Ван Гал келди ва у таркибни Луиш Фиго, Луис Энрике ва Ривалдолар билан тўлдириб, „Барселона“ни 1998 ва 1999 йилларда ғолибликка етаклаб борди.
Янги мингйиллик
Янги мингйилликда „Реал Мадрид“ ва „Барселона“ яна бир рақобатчи билан тўқнаш келдилар. 1993 йилдан 2004 йилгача „Депортиво Ла-Коруня“ чемпионатни совринли учта ўрин билан 10 марта якунлади. 2000 йили Ҳавер Ирурета бошчилигида „Депор“ лига тарихидаги тўққизинчи мусобақа ғолиби бўлди. „Реал Мадрид“ 2001 ва 2003 йилларда ғолибликни қўлга киритди, лекин ўша вақтда энг катта рақобатчи Эктор Купер бошчилигидаги, 2000 ва 2001 йилларда Чемпионлар Лигаси финалигача чиқишга муваффақ бўлган „Валенсия“ эди. Эктор Купердан кейин клубни Рафаэл Бенитез бошқара бошлади ва 2002 йилда клубни чемпион қилди, Чемпионлар Лигаси ва УЭФА Кубогини 2004 йилда қўлга киритишга муваффақ бўлди. Роналдинё ўйинларидан рухланган „Барселона“ эса 2005 ва 2006 (иккинчи мавсумда Чемпионлари Лигаси ҳам) йилларда муваффаққият қозонди. Бир вақтни ўзида „Севиля“ клуби ҳам муваффаққият қозона бошлади. Миллий лигани юта олмаган бўлсада, лекин кетма-кет икки маротаба (2005/06, 2006/07) УЭФА кубогини қўлга киритишга муваффақ бўлди. Лекин охирги ўнг йилликда „Реал“ йўқотилган ўз ўрнини қайтаришга жиддий киришди ва 2007 ва 2008 йилда тенгсиз деб топилди. Мадридликларнинг асосий рақобатчилари ҳам орқада қолмадилар. „Барселона“ 2009 йилда рақибларини анча қолдириб ва ҳатто „Реал“ни „Сантиаго Бернабеу“да 6:2 ҳисобида ютган ҳолда ғолиблик қўлга киритди. 2009/10 мавсумда „Реал“ ва „Барса“ рақобатчилиги шунчалик авжига чиқдики, ҳатто 96 очко йиғган „Реал“ учун бу очколар ғолиблик учун етмади, чунки „Барселона“ у вақтда 99 очко йиғган эди. Ўша мавсумда „Барселона“ фақатгина бир маротаба „Атлетико Мадрид“га 2:1 ҳисобига ютқизган эди.
2011/12 мавсумда „Реал Мадрид“ Жосе Моуринҳо қўл остида 32-марта Испания чемпиони бўлишга эришди. Шунингдек, улар йиғилган очко ва урилган голлар рекордини янгилашга, яъни, бир мавсумда 100 очко ва 121 та гол уришга эришдилар. 2012/13 мавсумида эса „Барселона“ ўтган йилги рекорд 100 очкони такрорлаб, Ла Лига ғолиби бўлишга муваффақ бўлди.
Футбол бўйича Испания ғолиблари
Мадриднинг „Реал“и ва „Барселона“лар Испания чемпионатининг энг яхши натижали жамоалари ҳисобланади. 2022 йилги ҳолатга кўра, бу икки жамоа умумий ҳисобда 61 марта ғолиб бўлганлар: 35 марта „Реал“ ва 26 марта „Барселона“. „Атлетик Билбао“ ва „Барселона“ беш маротаба „олтин дубл“ (бир мавсумда ҳам чемпионат, ҳам кубокни қўлга киритганлар) қилишга муваффақ бўлганлар. „Барселона“ — испан клублари орасида „олтин хет-трик“ (лига чемпиони, кубок соҳиби ва УЭФА Чемпионлари Лигаси ғолиби)га эришган ягона жамоа ҳисобланади.
Ўзига хос мукофотлар
Примерада футболчиларга топшириладиган жуда кўплаб ўзига хос, шахсий мукофотлари мавжуд. Улардан асосийларидан бири „Пичичи мукофоти“ (ёки шунчаки Пичичи) — лигада мавсумда энг кўп гол урган футболчига топширилади ёки „Замора мукофоти“ — энг яхши дарвозабонларга берилади (дарвозабонларга ўртача ўйин давомида энг кам гўл ўтказганига қараб берилади). Иккала мукофот ҳам Испаниядаги энг йирик спорт газетаси ҳисобланмиш Марcа томонидан топширилади.
2008 йилдан яна бир янги мукофот топширилиши бошланди. Бу — „Ди Стефано мукофоти“. У Примерадаги энг яхши ўйинчига топширилади. Бу мукофот Марcа газетаси ўқувчилари билан ҳар ҳафта ўтказиладиган сўровнома орқали танловни якуний босқичига чиқилади, кейин етакчи футбол мутахассислари уларни орасидан энг яхши ўйинчи деб топишган футболчига мукофотни топширадилар.
Ғолиблар
Йиллар бўйича
| Йил | Ғолиб | Иккинчи ўрин | Учинчи ўрин |
|---|---|---|---|
| 1929 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетик Билбао |
| 1929/30 | Атлетик Билбао | Барселона | Аренас Гечо |
| 1930/31 | Атлетик Билбао | Расинг Сантандер | Реал Соседад |
| 1931/32 | Реал Мадрид | Атлетик Билбао | Барселона |
| 1932/33 | Реал Мадрид | Атлетик Билбао | Эспанёл |
| 1933/34 | Атлетик Билбао | Реал Мадрид | Расинг Сантандер |
| 1934/35 | Бетис Баломпи | Реал Мадрид | Оведо |
| 1935/36 | Атлетик Билбао | Реал Мадрид | Оведо |
| 1936/39 | Фуқаролик уруши оқибатида мусобақа ўтказилмади | ||
| 1939/40 | Атлетико Авиасон | Севиля | Атлетик Билбао |
| 1940/41 | Атлетико Авиасон | Атлетик Билбао | Валенсия |
| 1941/42 | Валенсия | Реал Мадрид | Атлетико Авиасон |
| 1942/43 | Атлетик Билбао | Севиля | Барселона |
| 1943/44 | Валенсия | Атлетико Авиасон | Севиля |
| 1944/45 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетико Авиасон |
| 1945/46 | Севиля | Барселона | Атлетик Билбао |
| 1946/47 | Валенсия | Атлетик Билбао | Атлетико Авиасон |
| 1947/48 | Барселона | Валенсия | Атлетико Мадрид |
| 1948/49 | Барселона | Валенсия | Реал Мадрид |
| 1949/50 | Атлетико Мадрид | Депортиво Ла Коруня | Валенсия |
| 1950/51 | Атлетико Мадрид | Севиля | Валенсия |
| 1951/52 | Барселона | Атлетик Билбао | Реал Мадрид |
| 1952/53 | Барселона | Валенсия | Реал Мадрид |
| 1953/54 | Реал Мадрид | Барселона | Валенсия |
| 1954/55 | Реал Мадрид | Барселона | Атлетик Билбао |
| 1955/56 | Атлетик Билбао | Барселона | Реал Мадрид |
| 1956/57 | Реал Мадрид | Севиля | Барселона |
| 1957/58 | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид | Барселона |
| 1958/59 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетик Билбао |
| 1959/60 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетик Билбао |
| 1960/61 | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид | Барселона |
| 1961/62 | Реал Мадрид | Барселона | Атлетико Мадрид |
| 1962/63 | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид | Реал Оведо |
| 1963/64 | Реал Мадрид | Барселона | Реал Бетис |
| 1964/65 | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид | Реал Зарагоза |
| 1965/66 | Атлетико Мадрид | Реал Мадрид | Барселона |
| 1966/67 | Реал Мадрид | Барселона | Эспанёл |
| 1967/68 | Реал Мадрид | Барселона | Лас Палмас |
| 1968/69 | Реал Мадрид | Лас Палмас | Барселона |
| 1969/70 | Атлетико Мадрид | Атлетик Билбао | Севиля |
| 1970/71 | Валенсия | Барселона | Атлетико Мадрид |
| 1971/72 | Реал Мадрид | Валенсия | Барселона |
| 1972/73 | Атлетико Мадрид | Барселона | Эспанёл |
| 1973/74 | Барселона | Атлетико Мадрид | Реал Зарагоза |
| 1974/75 | Реал Мадрид | Реал Зарагоза | Барселона |
| 1975/76 | Реал Мадрид | Барселона | Атлетико Мадрид |
| 1976/77 | Атлетико Мадрид | Барселона | Атлетик Билбао |
| 1977/78 | Реал Мадрид | Барселона | Атлетик Билбао |
| 1978/79 | Реал Мадрид | Спортин Хихон | Атлетико Мадрид |
| 1979/80 | Реал Мадрид | Реал Соседад | Спортин Хихон |
| 1980/81 | Реал Соседад | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид |
| 1981/82 | Реал Соседад | Барселона | Реал Мадрид |
| 1982/83 | Атлетик Билбао | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид |
| 1983/84 | Атлетик Билбао | Реал Мадрид | Барселона |
| 1984/85 | Барселона | Атлетико Мадрид | Атлетик Билбао |
| 1985/86 | Реал Мадрид | Барселона | Атлетик Билбао |
| 1986/87 | Реал Мадрид | Барселона | Эспанёл |
| 1987/88 | Реал Мадрид | Реал Соседад | Атлетико Мадрид |
| 1988/89 | Реал Мадрид | Барселона | Валенсия |
| 1989/90 | Реал Мадрид | Валенсия | Барселона |
| 1990/91 | Барселона | Атлетико Мадрид | Реал Мадрид |
| 1991/92 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид |
| 1992/93 | Барселона | Реал Мадрид | Депортиво Ла Коруня |
| 1993/94 | Барселона | Депортиво Ла Коруня | Реал Зарагоза |
| 1994/95 | Реал Мадрид | Депортиво Ла Коруня | Реал Бетис |
| 1995/96 | Атлетико Мадрид | Валенсия | Барселона |
| 1996/97 | Реал Мадрид | Барселона | Депортиво Ла Коруня |
| 1997/98 | Барселона | Атлетик Билбао | Реал Соседад |
| 1998/99 | Барселона | Реал Мадрид | Малёрка |
| 1999/00 | Депортиво Ла Коруня | Барселона | Валенсия |
| 2000/01 | Реал Мадрид | Депортиво Ла Коруня | Малёрка |
| 2001/02 | Валенсия | Депортиво Ла Коруня | Реал Мадрид |
| 2002/03 | Реал Мадрид | Реал Соседад | Депортиво Ла Коруня |
| 2003/04 | Валенсия | Барселона | Депортиво Ла Коруня |
| 2004/05 | Барселона | Реал Мадрид | Виллареал |
| 2005/06 | Барселона | Реал Мадрид | Валенсия |
| 2006/07 | Реал Мадрид | Барселона | Севиля |
| 2007/08 | Реал Мадрид | Виллареал | Барселона |
| 2008/09 | Барселона | Реал Мадрид | Севиля |
| 2009/10 | Барселона | Реал Мадрид | Валенсия |
| 2010/11 | Барселона | Реал Мадрид | Валенсия |
| 2011/12 | Реал Мадрид | Барселона | Валенсия |
| 2012/13 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид |
| 2013/14 | Атлетико Мадрид | [[Барселона_(футбол_клуби)|Барселона | Реал Мадрид |
| 2014/15 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид |
| 2015/16 | Барселона | Реал Мадрид | Атлетико Мадрид |
| 2016/17 | Реал Мадрид | Барселона | Атлетико Мадрид |
| 2017/18 | Барселона | Атлéтиcо Мадрид | Реал Мадрид |
| 2018/19 | Барселона | Атлéтиcо Мадрид | Реал Мадрид |
| 2019/20 | Реал Мадрид | Барселона | Атлéтиcо Мадрид |
| 2020/21 | Атлéтиcо Мадрид | Реал Мадрид | Барселона |
| 2021/22 | Реал Мадрид | Барселона | Атлéтиcо Мадрид |
| 2022/23 | Барселона | Реал Мадрид | Атлéтиcо Мадрид |
| 2023/24 | Реал Мадрид | Барселона | Гирона ФC |
Жамоа бўйича
| Жамоа | Ғолиб | Иккинчи ўрин | Ғолиблик йили |
|---|---|---|---|
| Реал Мадрид | 1931/32, 1932/33, 1953/54, 1954/55, 1956/57, 1957/58, 1960/61, 1961/62, 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1966/67, 1967/68, 1968/69, 1971/72, 1974/75, 1975/76, 1977/78, 1978/79, 1979/80, 1985/86, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1989/90, 1994/95, 1996/97, 2000/01, 2002/03, 2006/07, 2007/08, 2011/2012, 2016/17, 2019/2020, 2021/22 | ||
| Барселона | 1929, 1944/45, 1947/48, 1948/49, 1951/52, 1952/53, 1958/59, 1959/60, 1973/74, 1984/85, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2022/23 | ||
| Атлетико Мадрид | 1939/40, 1940/41, 1949/50, 1950/51, 1965/66, 1969/70, 1972/73, 1976/77, 1995/96, 2013/14, 2020/21 | ||
| Атлетик Билбао | 1929/30, 1930/31, 1933/34, 1935/36, 1942/43, 1955/56, 1982/83, 1983/84 | ||
| Валенсия | 1941/42, 1943/44, 1946/47, 1970/71, 2001/02, 2003/04 | ||
| Реал Соседад | 1980/81, 1981/82 | ||
| Депортиво | 1999/00 | ||
| Севиля | 1945/46 | ||
| Реал Бетис | 1934/35 |
Ҳаволалар
- Федерациянинг расмий сайти (исп.)
- Расмий сайт (исп.)
- Статистика (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-12-20 санасида архивланган) (ингл.)