Lamium galeobdolon

Сариқ бошли фаришта
Илмий таснифлаш
	Ўсимликлар
	Юксак ўсимликлар
	Гулли ўсимликлар
	Икки уруғпаллалилар
	Астеридс
	Ламиалес
	Ялпиздошлар
	Ламиум
	Л. галеобдолон
Бинар номи
	Ламиум галеобдолон; ; (Л.) Cрантз
Синонимлар
	Галеопсис галеобдолон Л.; Ламиаструм галеобдолон (Л.) Эҳренд. & Полацчек; Галеобдолон лутеум Ҳудс.;

Ламиум галеобдолон, одатда сариқ бош фаришта, артиллерия заводи, алюминий заводи ёки сариқ чўчқа тумшуғи сифатида танилган^[1] Европада кенг тарқалган ёввойи гул бўлиб, бошқа жойларда боғ ўсимлиги сифатида табиийлаштирилган. У Ялпиздошлар га хос бўлган зигоморф гул тузилишига, қарама-қарши баргларга ва квадрат пояга эга. Гуллари юмшоқ сариқ рангда, эксенел тўпламларда жойлашган. У осонгина тарқалади ва шунинг учун одатда боғ қопламаси сифатида ишлатилган. У ба‘зи жойларда инвазив бўлиши мумкин ва бундай жойларда экиш пайтида эҳтиёт бўлиш керак^[2].

Тавсиф

Сариқ бош фаришта — катта баргли кўп йиллик ўсимлик бўлиб, баландлиги 40 то 80 cм (16 то 31 ин) гача бўлади. Барглари пояда жуфт қарама-қарши жойлашган, кенг тухумсимон, асоси кордатли ва тишли четига эга. Баргларнинг пастки қисми кўпинча бинафша рангга эга. Гулкоса беш бўлакли. Гултожибарг сариқ рангда, узунлиги 15 то 25 мм (0.6 то 1.0 ин), гулбарглари узун найча ва иккита лаб билан бирлаштирилган. Юқори лабда қалпоқли, пастки лабда учта ўхшаш ўлчамдаги бўлак бор, марказий қисми учбурчак шаклида бўлиб, кўпинча тўқ сариқ рангли чизиқли^[3].

Таксономия

Л. галеобдолон билан дурагайлашган бир қанча ўзаро яқин таксонлар мавжуд. Улар алоҳида турлар сифатида қабул қилинмайди, лекин кўплаб муаллифлар бундай ўсимликларни кичик турлар ёки навлар ҳисобланашади. Улар орасида энг машҳури ранг-баранг сариқ бошли фаришта (субсп. аргентатум) бўлиб, барглари кўпинча ранг-баранг тусда, кенг ярим доира шаклида жойлашган кумуш доғларга эга