Lashkari Bozor

Лашкари Бозор (форсча: لشکربازار‎‎) — Афғонистоннинг жанубий қисмида, Ҳилманд вилояти маркази бўлган Лашкаргоҳ шаҳри яқинида жойлашган қадимий шаҳар ва йирик археологик ёдгорлик мажмуаси. Ушбу тарихий қадамжо асосан Ғазнавийлар давлати ҳукмронлиги даврига (Х—ХИИ асрлар) оид бўлиб, ўз вақтида империянинг қишки пойтахти вазифасини ўтаган.

Тарихи

Лашкари Бозорнинг қурилиши ва энг гуллаб-яшнаган даври асосан Ғазнавийлар султони Маҳмуд Ғазнавий (998–1030) ва унинг ворислари номлари билан боғлиқ. Шаҳар Ҳилманд дарёси бўйида жойлашган бўлиб, бу ернинг иқлими Ғазна шаҳрининг қаттиқ қишига нисбатан анча юмшоқ бўлган. Шу сабабли, Ғазнавий ҳукмдорлар қиш фаслини ўзларининг ҳарбийлари (лашкарлари) билан бирга шу ерда ўтказишган. "Лашкари Бозор" номи ҳам айнан ҳарбий қароргоҳ ва унинг атрофида вужудга келган улкан ҳарбий бозор ма'носини билдиради.

Архитектураси

Мажмуанинг энг муҳим қисмлари қуйидагилардир:

• Жанубий сарой: Мажмуанинг энг йирик биноси бўлиб, султоннинг расмий қароргоҳи ҳисобланган.
• Марказий сарой: Ма'мурий ишлар ва давлат амалдорлари учун мо'лжалланган.
• Шимолий сарой: Ҳукмдор оиласининг хусусий яшаш жойи бо'лган деб тахмин қилинади.

Археологик қазишмалар

Лашкари Бозор харобаларида биринчи йирик археологик қазишма ишлари 1949–1951-йилларда Дениел Шлумберже раҳбарлигидаги франсуз археологлари томонидан олиб борилган. Қазишмалар натижасида Ғазнавийлар даври сан'ати, хусусан, бетакрор деворий суратлар (фрескалар) топилган.