CW родамин бўёқ лазери 590 нм га яқин, одатда эрта тиббий лазер тизимларида қўлланади.
Лазер нурланиши саратон касаллигини даволаш учун фотодинамик терапия учун тола орқали юборилади.
КББ, гинекология, дерматология, оғиз жарроҳлиги ва подиатрияда қўлланадиган 40 ваттли CО 2 лазер

Лазер тиббиёти лазерли фотодинамик терапия,[1] фоторежувенация ва лазер жарроҳлик каби тиббий диагностика, даволаш ёки даволашда лазерлардан фойдаланишдан иборат бўлиб келмоқда.

Лазер сўзи „мажбурий нурланиш ёрдамида ёруғликни кучайтириш“ деган маънони англатади.[2]

Тарихи

Лазер 1960-йилда Теодор Майман[3] томонидан ихтиро қилинган ва кейинчалик унинг тиббиётда қўлланиши мумкин бўлган имкониятлар ўрганилган. Лазерлар учта хусусиятга эга: йўналиш, импулс (жуда қисқа импулсларда ишлаш имконияти) ва монохроматиклик .[4]

1961-йилда, лазер ихтиро қилингар Чарлз Ж. Кемпбелл бир пулс билан ангиоматоз ретинал ўсимтани йўқ қилиш учун ёқут лазеридан муваффақиятли фойдаланган.[5] 1963-йилда доктор Леон Голдман пигментли тери ҳужайраларини даволаш учун ёқут лазеридан фойдаланганлиги ҳақида хабар берди ва ўзининг топилмалари ҳақида хабар берди.[6]

Аргонли ионлаштирилган лазер (тўлқин узунлиги: 488-514 нм) шундан бери ретинал деколмани даволаш учун афзал қилинган лазерга айланди. Карбонат ангидрид лазери 1960-йилларнинг бошларида Кумар Пател ва бошқалар томонидан ишлаб чиқилган ва ҳозирда нафақат доривор мақсадларда, балки бошқа мақсадларда пайвандлаш ва бурғулаш учун ҳам кенг тарқалган ва кўп қиррали восита ҳисобланиб фойдаланиб келинмоқда.[7]

1970-йилдан бошлаб оптик толадан (операция хонасида қисқа масофада) фойдаланиш имконияти эндоскоп каналига толани киритиш имконияти туфайли кўплаб лазер иловаларини, хусусан эндокавитарни имконятларини очиб берди.

Бу вақт ичида аргон лазери гастроэнтерология ва пневмологияда қўлланила бошланди. Доктор Питер Киэфҳабер биринчи бўлиб „одамларда ошқозон-ичакдан қон кетиши учун эндоскопик аргон лазерли фотокоагуляцияни муваффақиятли амалга оширди“. Киэфҳабер, шунингдек, Нд: ЙАГ лазерини тиббиётда қўллаш бўйича жарроҳ ҳисобланади, шунингдек, уни ошқозон-ичакдан қон кетишини назорат қилиш учун фойдаланилади.[8]

Афзалликлар

Лазер кўплаб ноёб афзалликларга эга, бу эса уни ҳар хил турдаги фойдаланувчилар орасида жуда машҳур қилади.

  • Йўналишнинг аниқлиги туфайли лазер барча турдаги тўқималарни қўшни ҳужайраларга зарар бермасдан аниқ кесиш ва куйдириш учун ишлатилади. Бу тиббиётда қўлланган энг хавфсиз техника ва энг аниқ кесиш ва куйдириш.
  • Лабораториялар лазерлардан, хусусан, спектроскопия таҳлили ва умуман биокимёвий намуналарни таҳлил қилиш учун кенг қўлланади. Бу микроскопик миқёсда ҳужайра ёки намунанинг таркибини том маънода „кўриш“ ва тезроқ аниқлаш имконини беради.
  • Лазернинг электр интенсивлиги бемор учун хавфсиз тарзда осонгина бошқарилиши мумкин, аммо ўз хоҳишига кўра ўзгарувчан бўлиб, бу унга жуда кенг ва қисман ўрганилган фойдаланиш доирасини беради (2021-йилда).

Камчиликлари

Асосий камчилик тиббий эмас, балки иқтисодий: унинг нархи. Ривожланган мамлакатларда унинг нархи яратилганидан буён сезиларли даражада пасайган бўлса-да, у материаллар, ҳар қандай лазер терапиясини ишлатиш учун зарур бўлган асбоб-ускуналарнинг техниклиги, шунингдек, фақат тиббий ёрдамни талаб қилиши сабабли бошқа кенг тарқалган техник воситалардан қимматроқ бўлиб қолмоқда.

Мисол учун, Франсияда стоматологик, эндодонтал ёки периодонтал лазер билан даволаш номенклатурадан ташқари таснифланади ва шунинг учун ижтимоий суғурта томонидан қопланмайди.

Лазерлар

Тиббиётда ишлатиладиган лазерлар асосан лазернинг ҳар қандай турини ўз ичига олади, аммо қуйидагилар:

Тиббиётда қўлланиши

Лазерлар қўлланадиган процедуралар, амалиётлар, қурилмалар ва мутахассисликларга мисоллар қуйидагилар киради:

Қаерларда ишлатилади

  • Дентал лазер
  • Эндовеноз лазер терапияси
  • Лазер ёрдамида янги бириктириш тартиби
  • Лазерли жарроҳлик
  • Нур терапияси
  • Паст даражадаги лазер терапияси
  • Фотодинамик терапия
  • Фототиббиёт

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Дуарте Ф. Ж.. Де Ласер Принcиплес, wитҳ Апплиcатионс. Бостон: Аcадемиc Пресс, 1990. ИСБН 0-12-222700-Х. 
  2. ↑ „Wҳат ис а Ласер?“. НАСА Спаcе Плаcе.
  3. ↑ Тоwнес. „Тҳе фирст ласер“. Тҳе Университй оф Чиcаго Пресс. Қаралди: 24-апрел 2023-йил.
  4. ↑ „Ласерс эн мéдеcине“.
  5. ↑ „Ит Ҳаппенед Ҳере: Тҳе Рубй Ласер“. НеwЁрк-Пресбйтериан. 2023-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-апрел 2023-йил.
  6. ↑ Апполд. „Тҳе ҳисторй оф аэстҳетиc ласерс“. Дерматологй Тимес (11-апрел 2019-йил). Қаралди: 24-апрел 2023-йил.
  7. ↑ „C. Кумар Н. Пател“. Инвент.орг. Қаралди: 25-апрел 2023-йил.
  8. ↑ Кҳемасуwан, Данаи; Меҳта, Атул C.; Wанг, Ко-Пен (2015-йил декабр). „Паст, пресент, анд футуре оф эндобрончиал ласер пҳоторесеcтион“. Жоурнал оф Тҳораcиc Дисеасе. 7-жилд, № 4. С380–С388-бет. {{cите магазине}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |дате= (ёрдам)
  9. ↑ Поланйи, Т.Г. (1970). „А CО2 Ласер фор Сургиcал Ресеарч“. Медиcал & Биологиcал Энгинеэринг. 8-жилд, № 6. 541–548-бет. дои:10.1007/бф02478228. ПМИД 5509040.
  10. ↑ „Софт-Тиссуэ Ласер Сургерй - CО2 Сургиcал Ласер - ЛигҳтСcалпел“ (инглизча). ЛигҳтСcалпел. Қаралди: 4-апрел 2016-йил.
  11. ↑ Лоэвсчалл, Ҳенрик (1994). „Эффеcт оф лоw левел диоде ласер иррадиатион оф ҳуман орал муcоса фибробласц ин витро“. Ласерс ин Сургерй анд Медиcине. 14-жилд, № 4. 347–354-бет. дои:10.1002/лсм.1900140407. ПМИД 8078384.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 „Медиcал Апплиcатионс оф Органиc Де Ласерс“, Тунабле Ласер Апплиcатионс, 3рд Дуарте ФЖ: , Боcа Ратон: CРC Пресс, 2016 — 293–313-бет. ИСБН 9781482261066. 
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 Попов С „Фибер Ласер Овервиэw анд Медиcал Апплиcатионс“, . Тунабле Ласер Апплиcатионс, 3рд Дуарте ФЖ: , Боcа Ратон: CРC Пресс, 2016 — 263–292-бет. ИСБН 9781482261066. 
  14. ↑ 14,0 14,1 Дуарте ФЖ „Броадлй Тунабле Эхтернал-Cавитй Семиcондуcтор Ласерс“, . Тунабле Ласер Апплиcатионс, 3рд Дуарте ФЖ: , Боcа Ратон: CРC Пресс, 2016 — 203–241-бет. ИСБН 9781482261066. 
  15. ↑ Дуарте, Франcисcо Жавиэр (28-сентабр 1988-йил), Тwо-ласер тҳерапй анд диагносис девиcе, ЭП0284330А1, қаралди: 18-апрел 2016-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()
  16. ↑ Голдман Л „Де Ласерс ин Медиcине“, . Де Ласер Принcиплес Дуарте ФЖ: . Бостон: Аcадемиc Пресс, 1990 — 419–32-бет. ИСБН 0-12-222700-Х. 
  17. ↑ 17,0 17,1 Cарролл ФЕ „Пулсед, Тунабле, Моночроматиc Х-райс: Медиcал анд Нон-Медиcал Апплиcатионс“, . Тунабле Ласер Апплиcатионс, 2нд Дуарте ФЖ: , Боcа Ратон: CРC Пресс, 2008 — 281–310-бет. ИСБН 978-1-4200-6009-6. 
  18. ↑ Орр БЖ „Спеcтросcопиc Апплиcатионс оф Пулсед Тунабле Оптиcал Параметриc Осcиллаторс“, . Тунабле Ласер Апплиcатионс, 3рд Дуарте ФЖ: , Боcа Ратон: CРC Пресс, 2016 — 17–142-бет. ИСБН 9781482261066. 
  19. ↑ „Биологиcал Миcросcопй wитҳ Ултрашорт Ласер Пулсес“, Тунабле Ласер Апплиcатионс, 2нд Дуарте ФЖ: , Боcа Ратон: CРC Пресс, 2008 — 245–80-бет. ИСБН 978-1-4200-6009-6. 
  20. ↑ Пензкофер А „Органиc дес ин оптогенетиcс“, . Органиc Ласерс анд Органиc Пҳотониcс Дуарте ФЖ: . Лондон: Институте оф Пҳйсиcс, 2018 — 13–1 то 13–114-бет. ИСБН 978-0-7503-1570-8. 
  21. ↑ „А cомпаративе студй оф интернал ласер-ассистед анд cонвентионал липосуcтион: а лоок ат тҳе инфлуэнcе оф другс анд мажор сургерй он лабораторй постоперативе валуэс“. Друг Десигн, Девелопмент анд Тҳерапй. 7-жилд. 2013-йил октабр. 1195–200-бет. дои:10.2147/ДДДТ.С50828. ПМC 3798112. ПМИД 24143076. {{cите магазине}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |дате= (ёрдам)
  22. ↑ Ласерс фор Медиcал Апплиcатионс: Диагностиcс, Тҳерапй, анд Сургерй Желинкова Ҳ: . Охфорд: Wоодҳеад, 2013. ИСБН 978-0-85709-237-3.