Ликвидлилик — активларнинг бозор нархига яқин бўлган нархда тезлик билан сотилиш қобилияти. Активлар юқори ликвидли, паст ликвидли ва ликвидсиз турларга бўлинади.

Ликвидлик нима? Ликвидлик деганда актив ёки қимматли қог'ознинг бозор нархига та'сир қилмасдан тайёр нақд пулга айлантирилишининг самарадорлиги ёки қулайлиги тушунилади . Энг ликвидли актив бу нақд пулдир.

Актив қанчалик ликвидли бо'лса, уни нақд пулга қайтариш шунчалик осон ва самаралироқ бо'лади. Камроқ ликвидли активлар ко'проқ вақт талаб этади ва қимматроқ бо'лиши мумкин. Бошқача қилиб айтганда, ликвидлик активни бозорда унинг ички қийматини акс эттирувчи нархда тезда сотиб олиш ёки сотиш даражасини тавсифлайди. Нақд пул универсал энг ликвид актив ҳисобланади , чунки у энг тез ва осон бошқа активларга айлантирилиши мумкин. Ко'чмас мулк, тасвирий сан'ат ва коллексия буюмлари каби моддий активлар нисбатан ликвид эмас . Акциялардан тортиб шериклик бирликларигача бўлган бошқа молиявий активлар ликвидлик спектрининг турли жойларига то'г'ри келади.

Мисол учун, агар бирор киши 1000 долларлик музлатгични хоҳласа, нақд пул уни олиш учун энг осон ишлатилиши мумкин бўлган активдир. Агар бу одамнинг нақд пули бо'лмаса, лекин 1000 долларга баҳоланган ноёб китоблар коллексияси бо'лса, улар о'з коллексияси учун музлатгични алмаштирмоқчи бўлган одамни топишлари даргумон. Бунинг о'рнига улар коллексияни сотишлари ва нақд пулга музлатгич сотиб олишлари керак бо'лади.

Агар одам харидни амалга ошириш учун ойлар ёки йиллар кутиши мумкин бо'лса, бу яхши бо'лиши мумкин, лекин агар одам бир неча кунга эга бо'лса, бу муаммо туг'дириши мумкин. Улар китобларни то'лиқ то'лашга тайёр бўлган харидорни кутиш о'рнига, уларни чегирма билан сотишлари керак бо'лиши мумкин. Ноёб китоблар ликвид бо'лмаган активнинг намунасидир. Бозор ликвидлиги Бозор ликвидлиги бозорнинг , масалан, мамлакат фонд бозори ёки шаҳарнинг ко'чмас мулк бозорининг барқарор, шаффоф нархларда активларни сотиб олиш ва сотиш имконини берадиган даражада эканлигини англатади . Юқоридаги мисолда, нодир китоблар эвазига музлатгичлар бозори шунчалик ликвидки, ҳар қандай мақсад ва мақсадлар учун у мавжуд эмас.

Бошқа томондан, фонд бозори юқори бозор ликвидлиги билан тавсифланади. Агар биржада сотиш устун бо'лмаган савдо ҳажми юқори бо'лса, харидор ҳар бир аксия учун таклиф қиладиган нарх (таклиф нархи ) ва сотувчи қабул қилишга тайёр бўлган нарх ( со'ров нархи ) ҳар бирига нисбатан яқин бо'лади. бошқа.

Шундай қилиб, инвесторлар тезда сотиш учун амалга оширилмаган даромадлардан воз кечишлари шарт эмас. Таклиф ва со'ров нархлари о'ртасидаги спред кескинлашганда , бозор ликвидроқ бо'лади; у о'сганда, бозор о'рнига ко'проқ ликвид бо'лади. Ко'чмас мулк бозорлари одатда фонд биржаларига қараганда анча кам ликвиддир. Бошқа активлар, масалан, деривативлар, шартномалар, валюталар ёки товарлар учун бозорларнинг ликвидлиги ко'пинча уларнинг ҳажмига ва улар билан савдо қилиш учун қанча очиқ биржалар мавжудлигига бог'лиқ.

Бухгалтерия ликвидлиги

Бухгалтерия ликвидлиги жисмоний шахс ёки компаниянинг о'з молиявий мажбуриятларини о'зларида мавжуд бўлган ликвид активлар билан бажариш қулайлигини о'лчайди - қарзларни муддати келганда то'лаш қобилияти.

Юқоридаги мисолда, ноёб китоб коллекторининг активлари нисбатан ликвид эмас ва эҳтимол уларнинг то'лиқ қиймати 1000 долларга тенг бо'лмайди. Инвестицион нуқтаи назардан, бухгалтерия ликвидлигини баҳолаш ликвид активларни жорий мажбуриятлар ёки бир йил ичида то'ланиши керак бўлган молиявий мажбуриятлар билан таққослашни англатади.

Бухгалтерия ликвидлигини о'лчайдиган бир қатор коэффициэнтлар мавжуд бо'либ, улар ликвид активларни қанчалик қат'ий белгилашлари билан фарқланади. Таҳлилчилар ва инвесторлар кучли ликвидли компанияларни аниқлаш учун улардан фойдаланадилар. Бундан ташқари, чуқурлик о'лчови ҳисобланади .

Ликвидликни о'лчаш

Молиявий таҳлилчилар фирманинг қисқа муддатли мажбуриятларини қоплаш учун ликвид активлардан фойдаланиш қобилиятини ко'риб чиқадилар. Одатда, ушбу формулалардан фойдаланганда, бирдан каттароқ нисбат ма'қул.

Жорий нисбат

Жорий нисбат энг оддий ва энг кам қат'ийдир. У жорий активларни (бир йил ичида нақд пулга о'згартирилиши мумкин бўлган) жорий мажбуриятларга нисбатан о'лчайди . Унинг формуласи қуйидагича бо'лади:

Жорий нисбат = Айланма активлар ÷ Қисқа муддатли мажбуриятлар Тез нисбат (кислота-синов нисбати) Тез нисбати ёки кислота-синов нисбати бироз қаттиқроқ. У пул маблаг'лари ва пул эквивалентлари , дебиторлик қарзлари ва қисқа муддатли инвестициялар каби ликвид бо'лмаган товар-моддий захиралар ва бошқа айланма активларни о'з ичига олмайди Формула қуйидагича:

== Тез коэффициэнт == (пул маблаг'лари ва уларнинг эквивалентлари + қисқа муддатли инвестициялар + дебиторлик қарзлари) ÷ жорий мажбуриятлар Кислота-синов нисбати (вариация) Тез/кислота-синов нисбатининг о'згариши оддийгина жорий активлардан инвентаризацияни олиб ташлайди, бу эса уни бироз сахийроқ қилади.

Кислота-синов коэффициэнти (вариация) = (Жорий активлар - Товар-моддий захиралар - Олдиндан то'ланган харажатлар) ÷ Қисқа муддатли мажбуриятлар Нақд пул нисбати Нақд пул коэффициэнти ликвидлик коэффициэнтларининг энг талабчани ҳисобланади. Дебиторлик қарзлари, шунингдек, товар-моддий захиралар ва бошқа айланма активлар бундан мустасно, у ликвид активларни қат'ий равишда пул маблаг'лари ёки уларнинг эквивалентлари сифатида белгилайди.

Жорий нисбат ёки кислота-синов нисбатидан ко'ра, нақд пул коэффициэнти фавқулодда вазиятларда - энг ёмон сценарийда - корхонанинг то'лов қобилиятини сақлаб қолиш қобилиятини баҳолайди, чунки уларда юқори даромадли компаниялар ҳам муаммоларга дуч келишлари мумкин. кутилмаган ҳодисаларга жавоб бериш ликвидлиги. Унинг формуласи:

Нақд пул нисбати = Пул ва пул эквивалентлари ÷ Қисқа муддатли мажбуриятлар Ликвидлик мисоли Инвестициялар нуқтаи назаридан, акциялар синф сифатида энг ликвидли активлар қаторига киради . Аммо ликвидлик ҳақида гап кетганда, барча акциялар тенг равишда яратилмайди. Ба'зи акциялар биржаларда бошқаларга қараганда фаолроқ савдо қилади, я'ни улар учун ко'проқ бозор мавжуд. Бошқача қилиб айтадиган бо'лсак, улар трейдерлар ва инвесторларнинг ко'проқ, изчил қизиқишини жалб қилади.

Ушбу ликвидли захираларни одатда миллионлаб ёки ҳатто юзлаб миллион акцияларда бо'лиши мумкин бўлган кундалик ҳажми билан аниқлаш мумкин. Агар акция катта ҳажмга эга бо'лса, бу бозорда харидорлар ва сотувчиларнинг ко'плигини англатади, бу эса инвесторларга унинг нархига сезиларли та'сир қилмасдан сотиб олиш ёки сотишни осонлаштиради. Бошқа томондан, кам ҳажмли акцияларни сотиб олиш ёки сотиш қийинроқ бо'лиши мумкин, чунки бозор иштирокчилари камроқ бо'лиши мумкин ва шунинг учун ликвидлик камроқ бо'лиши мумкин.

Мисол учун, 2023-йил 13-март куни Амазон.cом Инc ( АМЗН ) компаниясининг 69,6 миллион дона аксиялари биржаларда сотувга чиқди. Таққослаш учун, Интел корпорацияси ( ИНТC ) бор-ё'г'и 48,1 миллион акция ҳажмини ко'рди, бу унинг ликвидлиги бироз камроқ эканлигини ко'рсатди. Аммо Форд Мотор Cо. ( Ф ) 118,5 миллион акцияга эга бо'либ, у о'ша куни ушбу учта акциялар орасида энг фаол ва, эҳтимол, энг ликвидли бо'лди. Басел ИИИ Ликвидликлик қисқичлари (ЛCР) талаблари

Банклар 30 кунлик стресс даврида потенциал ликвидлик эҳтиётларини қоплаш учун минимал даражада юқори сифатли ликвид активларни сақлашлари керак. Марказий банклик ликвидлик эҳтиётлари то'г'рисидаги назорат қоидалар Марказий банклар, истиқболларини та'минлаш учун молиявий институтлардан хусусий депозит қарзларининг бир қисми сифатида ликвид эҳтиётларни сақлашлари талаблари мумкин. Ҳисоб-китоб ва э'лон қилиш талаблари Молиявий институтлар ликвидликни бошқаришда шаффофлик ва мас'улиятни та'минлаш учун ма'лум ҳисоб-китоб ва э'лон қилиш стандартларига риоя қилишлари керак. Ликвидликни та'сир қиладиган омиллар

Бозор талаби

Компаниянинг маҳсулотлари ёки хизматлари учун бозор талабидаги о'згаришлар ликвидликни та'сир қилиши мумкин, жорий маблаг'лар ва қисқа муддатли мажбуриятларини қайд этиш имкониятини камайтириши мумкин.

Инвентар бошқариш

Компания инвентар даражасининг ликвидликка та'сири бо'лиши мумкин, инвентар маблаг'ларини о'з ичига олади ва қисқа муддатли молиявий талабларни қайд этиш имкониятини камайтиради.

Қарздорлик ҳисоби

Компаниянинг мижозлардан то'ловни қандай тезлик билан қайтармоқда эканлиги ликвидликка та'сир қила олади, узлуксиз то'лов даврлари қисқа муддатли мажбуриятлар учун маблаг'ларни камайтириши мумкин.

Манбалар