Lin Yutang
Лин Ютанг
| |
|---|---|
| Лин Ютанг |
|---|
Лин Ютанг (хитойча-林語堂; 1895-йил 10-октябр — 1976-йил 26-март) — хитойлик ихтирочи, тилшунос, ёзувчи, файласуф ва таржимон.
Болалиги
Лин 1895-йилда Хитойнинг Фужиан шаҳрида насроний вазир оиласида туғилган. Тоғ муҳити чуқур таассурот қолдиргани учун у ўзини тоғ фарзанди деб атайди.
Академик фаолияти
Лин Шанхайдаги Сент-Жон университетида ўқиган. Шундан сўнг Гарвард университетида докторлик даражасини олиш учун Британияга кетган[1]. Бироқ молиявий қийинчилик сабаб у ерни эрта тарк этди. Бир муддат Хитой Меҳнат Корпусида ишлагач, Германиянинг Лейпсиг университетида хитой филологияси бўйича докторлик даражасини олди. 1923—1926-йилларда Пекин университетида инглиз адабиётидан дарс берган. Линнинг хитой тилидаги мақолалари "Севги ва киноя билан" (1940) китобига тўпланган[2]. "Кўз ёшлари ва кулги ўртасида" (1943) асарида Ғарб ирқчилиги ва империализми танқид остига олинган.
Адиб „Менинг юртим ва менинг халқим“ (1935), „Кўз ёшлари ва кулги ўртасида“(1943), "Тушунишнинг аҳамияти" (1960), "Хитой санъати назарияси" (1967), „Пекиндаги лаҳза“ (1939), "Бўрондаги барг" (1940) каби асарлар муаллифидир. Унинг кўплаб асарларида Шарқ ва Ғарб ўртасидаги маданий тафовут акс эттирилган. 1940- йилда адабиёт бўйича Нобел мукофоти номзоди бўлган[3]. У 1976-йилда вафот этган ва Янгмингшандаги Тайван қабристонига дафн этилган. Кейинчалик Лин туғилган Банзай қишлоғи уй музейига айлантирилган.
Лин стипендияси

Инглиз олими Диран Жон ўзининг „Тҳе Лифе анд Тимес оф Лин Ютанг“ асарида (Колумбия университети Пҳ.Д. дисс., 1991). Лин Ютангнинг ёзув машинкаси ва ХИХ аср охиридаги ёзув ислоҳоти, ХХ аср бошидаги хитой миллий тили ислоҳотида тутган ўрни батафсил ёритилган.
Оиласи
Унинг рафиқаси Лиао Цуи-фенг (廖翠鳳) ёзувчи бўлиб, қизи Лин Хсианг билан бирга инглизлар учун хитой пазандачилиги ҳақида уч китоб ёзган. Лин Ютангнинг уч қиз фарзанди бўлган.
Ишлар
Лин Ютанг асарлари Интернет архивида бепул онлайн
Хитой тилида
Линнинг хитой тилида 1935-йилгача нашр этилган асарлари:
- (1928) Жиан Фу тўплами (Шанхай: Беи Хсин китоб компанияси)
- (1930) Хитой Амазонининг хатлари ва уруш даври иншолари (Шанхай: Каиминг)
- (1930) Каиминг инглиз китоблари (уч жилд) (Шанхай: Каиминг)
- (1930) Инглиз адабиёти китобхони (икки жилд) (Шанхай: Каиминг)
- (1930) Каиминг инглиз тили грамматикаси (икки жилд) (Шанхай: Каиминг)
- (1931) Замонавий журналистик насрда ўқиш (Шанхай: Шарқ китоби)
- (1933) Тилшуносликка оид иншолар тўплами (Шанхай: Каиминг китоби)
- (1934) Да Ҳуанг Жи (Шанхай: Тирик)
- (1934) Менинг сўзларим биринчи жилд (Синг Су Жи) (Шангҳаи Тимес)
- (1935) Каиминг Энглиш Материалс (Уч жилд) Лин Ютанг ва Лин ёу-ҳо томонидан биргаликда ёзилган (Шанхай: Ориэнтал Боок Cо.)
- (1935) Кичкина танқидчи: Хитой ҳақидаги эсселар сатиралари ва эскизлари Биринчи серия: 1930-1932 (Шанхай: Ориэнтал Боок Cо.)
- (1935) Кичкина танқидчи: Хитой ҳақидаги эсселар сатиралари ва эскизлари Иккинчи серия: 1933-1935 (Шанхай: Ориэнтал Боок Cо.)
- (1935) Конфуций Ненсини кўрган ва ҳеч нарса ҳақида иншолар (Шанхай: Шарқ)
- (1936) Менинг сўзларим иккинчи жилд (Пи Жинг Жи) (Шангҳаи Тимес)
- (1966) Пинг Хин Лун Гао э (Тайван: Wенхинг китоб дўкони)
- (1974) Ву Суо Бу Тан тўплами (Тайван: Каи Минг китоб компанияси)
Инглиз тилидаги асарлари[4]:
- (1935) Менинг мамлакатим ва менинг халқим, Рейнал & Ҳитчcоcк, Инc., (Жон Дай китоби)
- (1936) Хитойда матбуот ва жамоатчилик фикри тарихи, Келли ва Уолш
- (1937) Яшашнинг аҳамияти, Рейнал & Ҳитчcоcк, Инc., (Жон Дай китоби)
- (1939) Конфуцийнинг донолиги, Тасодифий уй, Замонавий кутубхона
- (1939) Пекиндаги лаҳзалар, Тҳе Жоҳн Дай Боок Cомпанй
- (1940) Лове & Иронй билан, Жон Дай китоб компанияси
- (1941) Бўрондаги барг, Жон Дай китоб компанияси
- (1942) Хитой ва Ҳиндистоннинг донолиги, Рандом Ҳоусе
- (1943) Бетwеэн Теарс & Лаугҳтер, А Жоҳн Дай Боок Cомпанй, Ғарбдан жаҳон урушидан кейинги тартиб учун режаларини ўзгартиришга чақирув, ((1945), Доротҳй Cрисп & Cо Лтд томонидан Лондонда нашр этилган.)
- (1944) Миллатнинг ҳушёрлиги, Жон Дай китоб компанияси [1]
- (1947) Гей даҳоси: Су Тунгпо ҳаёти ва вақтлари, Жон Дай китоб компанияси
- (1948) Чинатоwн оиласи, Жон Дай китоб компанияси
- (1948) Лаоце донолиги, Тасодифий уй
- (1948) Гей Гениус: Су Тунгпо ҳаёти ва вақтлари, Уилям Ҳеинеманн Лимитед
- (1950) Американинг донолиги ҳақида, Жон Дай китоб компанияси
- (1951) Бева, роҳиба ва кортизан: Хитойдан учта роман Лин Ютанг томонидан таржима қилинган ва мослаштирилган, Жон Дай китоб компанияси
- (1952) Машҳур Хитой қисқа ҳикоялари, Лин Ютанг томонидан такрорланган, Тҳе Жоҳн Дай Боок Cомпанй, 1952-йилда қайта нашр этилган, Wашингтон Сқуаре Пресс
- (1953) Вермилион дарвозаси, Жон Дай китоб компанияси
- (1955) Орқага қараш, Прентиcе Холл (Англияда "Кутилмаган орол" номи билан нашр этилган, Ҳеинеманн)
- (1958) Яширин исм, Фаррар, Страус ва Cудаҳй
- (1959) Хитойнинг турмуш тарзи, Жаҳон нашриёт компанияси
- (1959) Бутпарастликдан Христиангача, Жаҳон нашриёт компанияси
- (1960) Империал Пекинг: Хитойнинг этти асри, Cроwн Публишерс
- (1960) Тушунишнинг аҳамияти, Wорлд Публишинг Cомпанй
- (1961) Қизил пион, Жаҳон нашриёт компанияси
- (1962) Нонконформистнинг завқлари, Жаҳон нашриёт компанияси
- (1963) Жунипер Лоа, Жаҳон нашриёт компанияси
- (1964) "Бегуноҳларнинг парвози", Путнам нашриёт компанияси
- (1964) Леди Ву, Путнам нашриёт компанияси
- (1967) Хитой санъати назарияси, Путнам нашриёт компанияси
- (1972) Замонавий фойдаланишнинг хитойча-инглизча луғати, Гонконг Хитой университети ва Маккрау
- (1928-1973) Қизил палата орзуси
- ↑ Броокс. „Лин Ютанг“. Синологй (2013-йил 9-август). 2013-йил 9-августда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Суоқиао, Қиан. Либерал Cосмополитан: Лин Ютанг анд Миддлинг Чинесе Модернитй. Леиден: Брилл, 2011. ИСБН 9789004192133.
- ↑ Нобел Медиа АБ. „Номинатион Датабасе - Литературе“. Нобел Медиа АБ (2013). Қаралди: 2013-йил 21-декабр.
- ↑ „Ҳисторй оф Лин'с Wоркс“. Тҳе Лин Ютанг Ҳоусе. 2012-йил 14-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 4-март.