Livan lahjasi

Араб тилининг Ливан лаҳжаси (араб. اللهجة اللبنانية‎) Сурия-Фаластин араб тилининг навларидан^{[сайт ишламайди]} бири бўлиб, баъзи тадқиқотчилар уни мустақил диалект сифатида ажратиб кўрсатишади. Ливан лаҳжасида сўзлашувчиларнинг аниқ сони номаълум. 1991 йилда Ливанда бу лаҳжага мансуб сурия лаҳжаларида сўзлашувчилар сони 3,9 миллион кишига баҳоланган.

Ливан шеваларини ўз ичига олган сурия лаҳжаси 7-аср ўрталарида араблашувдан олдин Сурияда кенг тарқалган араб тилига алоқадор сурия тили таъсирида шакллана бошлаган. Ливан лаҳжасига франсуз тили ҳам таъсир қилган.

Ливан лаҳжаси оилада ва уй-рўзғорда мулоқотда қўлланади, она тилида сўзлашувчиларнинг она тили бўлиб, улар томонидан болаликдан табиий равишда ўзлаштирилади. 20-аср ўрталарида ливанлик шоир Саид Акл адабий араб ва ливан лаҳжалари ўртасидаги хоч бўлган „ливан тили“ни яратишга ҳаракат қилди.

Субдиалектлар

Ливан диалекти қуйидаги пастки диалектларни ўз ичига олади:

Байрут.
Аслида Ливанлик. Бу тилда Ливан тоғидаги шиалар ва насронийлар (асосан маронитлар) сўзлашади.
Друзлар. Ливан тоғидаги друзлар ва Вади ат-Тайм томонидан ишлатилган.
Вади Иклим ал-Харрубдаги сунний лаҳжаси.
Сидон. Байрутга яқин, лекин Фаластин хусусиятларига эга.
Жанубий. Ливан жанубидаги шиа лаҳжаси.
Беқаа вилоятининг шеваси. Унинг ташувчилари орасида суннийлар, шиалар ва насронийлар бор.
Шимолий. Шимолий Ливаннинг сунний ва насроний лаҳжалари.
Набатия губернаторлигидаги Марж Аюн минтақаси ва ал-Арқуб минтақасидаги насронийлар ва мусулмонларнинг лаҳжаси. Унда Жанубий Ливан, Тоғли Ливан, Бекаа, Фаластин ва Хауран шевалари элементлари мавжуд.
Ждеидет-Марж-Уюн қишлоғида улар Ҳауран (Сурия ва Иорданиядаги минтақа) шевасига яқин лаҳжада гаплашадилар.

Адабиётлар

М. Ф. Гатауллин. Замонавий Ливан. Каталог. — Шарқ адабиёти нашриёти, 1963. — 222 б. ВГ Ахвледиани. Араб тилининг Триполи (Ливан) шевасидаги ундошларнинг ўзгариши // Осиё халқлари институтининг қисқача маърузалари 72. Тилшунослик. — М., 1963. — С. 9-12. К. М. А Реэд. Араб тилининг Ливан диалекти: тезиснинг қисқача мазмуни. самимий. дис. — М., 1984 йил.

Ҳаволалар

ҳттпс://боокс.гоогле.кз/боокс?ид=ҲЖУ-ААААИААЖ ҳттпс://ру.м.wикипедиа.орг/wики/%Д0%90%Д1%80%Д0%Б0%Д0%Б1%Д1%81%Д0%БА%Д0%Б8%Д0%Б9_%Д1%8Ф%Д0%Б7%Д1%8Б%Д0%БА