Lokomobil

Локомобилнинг кўриниши

Локомобил (лот. лоcус — жой ва мобилис — ҳаракатланувчи) — электр ток генераторини ҳаракатга келтириш, корхоналарда баъзи технологик жараёнларни буғ билан таъминлаш учун мулжалланган буғ-куч қурилмаси. У буғ қозони, буғмашинаси ва ёрдамчи қурилмалардан иборат. Локомобилнинг кўчма (ғилдиракли) ва муқим (стационар) хиллари бор. Кучма локомобилни исталган жойга судраб юриб ишлаца бўлади; муқим локомобил хонага ўрнатиб қўйилади. Муқим локомобил кўчма локомобилдан буғ қозонининг тузилиши билан фарқ қилади. Муқим локомобил буғ қозонининг ўтхонаси думалоқ шаклда, ўтқувури сурилма қилиб ясалган. Буғ машинаси кўчма локомобил буғ машинасидан анча қувватлироқ (муқим локомобилда — 125-800 от кучи, Кучма локомобилда — 12-75 от кучи). Кучма локомобилнинг буғ қозони худди паровоз буғ қозонига ухшайди. Локомобил ўт хонасига маҳаллий ёқилғи-қипиқ, ўтин, торф, газ, кўмир ва бошқа ёқиш мумкин. Локомобил марказлаштирилган тарзда электр энергияси билан таъминланмаган жойларда, асосан, майда саноат корхоналарида, технология эҳтиёжлари учун буғ талаб қилинадиган корхоналарда қўл келади. Локомобил ХИХ аср 2-ярмида ихтиро қилинган ва ХХ аср 60-йилларида ишлаб чиқариш тухтатилган, лекин айрим жойларда ҳозир ҳам ишлатилади. Масалан, Тошкент енгил саноат ва тўқимачилик институтининг иссиклик техникаси кафедрасида шундай локомобил ҳозир ҳам бор ва ундан уқув мақсадларида фойдаланилади.