Лонг Хуйêн (Ветнам тилида „Лонг Суен“— жанубий-ғарбий Ветнамнинг Меконг делтаси ҳудудида жойлашган Ан Гианг провинсиясининг пойтахти.

Тарихи

Лонг Хуйêн харитаси 1863-йил

1789-йилда бир гуруҳ тадқиқотчилар Там Кҳе каналида кичик пост ташкил этиб, унга Донг Хуйêн деб ном беришди. Кўп ўтмай бозор ташкил этилган ва Лонг Хуйêн деб номланган, аммо 1860-йилларга келиб бу ҳудуд расмий пост номидан кўра Лонг Хуен бозори томонидан кўпроқ танилган. 1877-йилдан бошлаб Лонг Хуеннинг қамрови ортиб борди, чунки шаҳар маъмурияти кўпайиб бораётган маҳаллалар ва туманлар учун жавобгар бўлди.[1] 1999-йилгача Лонг Хуен расмий шаҳар сифатида белгиланиши мумкин эди.[2]

География

У тахминан Ханойдан 1,950 км жанубда яқин жойлашган,  Хошимин шаҳридан 189 км ва  Камбоджа чегарасидан 45 км. Лонг Хуен шаҳрининг аҳолиси 368 376 кишидан ошади (2013), майдони тахминан 106,87 км²ни ташкил қилади. 

Шаҳар Мỹ Бìнҳ, Мỹ Лонг, Мỹ Хуйêн, Бìнҳ Кҳáнҳ, Мỹ Пҳước, Мỹ Пҳước, Мỹ Тҳước, Đôнг Хуйớc , Đôнг Қуỹỹỹн , Мỹ Қуỹỹỹн, Мỹ Тỹỹỹỹỹỹỹ, Мỹ Бìнҳ, Мỹ Лонг, Мỹ Хуйêн, шу жумладан, 13 та коммуна даражасидаги бўлинмаларга бўлинган . Мỹ Ҳòа Ҳưнг ва Мỹ Кҳанҳ қишлоқ коммуналари .

Иқтисодиёти

Хау дарёси ёнидаги узун Хуйêн бозори

Меконг дарёси делтаси ҳудудидаги йирик шаҳар маркази сифатида Лонг Хуйêн йирик қишлоқ хўжалиги операцияларига улашган. Шаҳар ўртасида жойлашган йирик ўрнатиш станцияси ва унинг ландшафтини кесиб ўтган дарёлар билан шаҳар Ан Гианг, Донг Тҳап ва Киэн Гианг провинциялари аҳолисини минтақанинг қуруқликка асосланган инфратузилмаси билан боғлайди.

Шаҳар атрофидаги шаҳарлардаги фермер хўжаликлари йўллар ва каналлар билан боғланган бўлиб, Лонг Хуйêн (ва унинг тўртбурчак ҳудуди) бир қатор товарлар ишлаб чиқарувчилари учун асосий канал бўлиб хизмат қилади, ясемин гуруч ва баса балиқлари энг машҳур иккитадир.[3] Шаҳарда ирригация каналларининг кўпайиши минтақа иқтисодиётига катта фойда келтириши билан бирга, атроф-муҳит муҳофазаси ва аҳоли хавфсизлигига ҳам таҳдид солмоқда.[4]

Таълими

Лонг Хуйêн шаҳрида Ан Гианг университети ва Лонг Хуйêн ўқитувчилар тайёрлаш коллежи жойлашган. Ан Гианг университети Меконг делтасидаги иккинчи йирик университет бўлиб, 2021-йилда 10 000 дан ортиқ талаба таҳсил олган.

Лонг Хуйêн шаҳрида учта асосий ўрта мактаб мавжуд: Тҳоạи Нгọc Ху, Бìнҳ Кҳáнҳ ва Лонг Хуйêн. Тҳоạи Нгọc Хầу ўрта мактаби бир вақтлар Лонг Хуйêн ўрта мактаби сифатида танилган, ҳозир 2000 дан ортиқ талабалар бор. Тҳоạи Нгọc Ҳầу мактаби инглиз тили, математика, кимё, физика, адабиёт ва биология йўналишлари бўйича ихтисослашган мактабдир.

Маданияти

Лонг Хуйêн 1999-йилгача шаҳар сифатида белгиланганлиги сабабли[2] унинг кўплаб аҳолиси атрофдаги қишлоқ шаҳарларидан кўчиб келган. Лонг Хуйêн сузувчи бозор — бу кўпроқ қишлоқ ҳаётидан қолган анъанавий ҳаётнинг бир жиҳати.[5]

Камбоджага яқин жойлашганлиги сабабли, шаҳарда Кхмер аҳолисининг сони кўп.

Дини

Узоқ Хуен Cао Даи ибодатхонаси

Лонг Хуйêн бой динга эга. Бу Ҳоа Ҳао буддист мазҳабига асос солган жой. Шунингдек, кўплаб католик черковлари ва жамоалари мавжуд бўлиб, Лонг Хуен епархияси 2020-йилда 230 000 аъзоси билан ўзининг 60 йиллигини нишонлайди[6] Бу Cао Даи ибодатхонаси бўлган кам сонли шаҳарлардан биридир.[7]

Собиқ президент Тôн ДĐức Тҳắнгнинг туғилган куни Мỹ Ҳоа Хưнгда (Йўлбарс ороли) нишонланмоқда.

Ошхонаси

Шимолда Камбоджа чегарасига, ғарбда Ҳинд океанининг қирғоқ чизиғига ва атрофдаги шаҳарларни кесиб ўтувчи Меконг дарёсига яқинлиги билан Лонг Хуйêн ошхонасига маҳаллий товарлар ва у орқали ўтадиган маҳсулотлар катта таъсир кўрсатади. Кўпроқ маҳаллий, баса балиқлари, мắм тҳáи ва ҳиндистон тҳот нот ёнғоғи маҳаллий ишлаб чиқарилган ингредиэнтлар ҳисобланади. Бун Cа Лонг Хуен — бу шаҳарнинг ўзига хос хусусияти бўлиб, уни кўча сотувчилари топишлари мумкин, улар илон бошли балиқ ва тамаринд билан булонни гуручли ноодле ва ўтлар билан истеъмол қиладилар.[8]

Спорти

Лонг Хуйêн шаҳрида Ветнам профессионал футболининг иккинчи тоифаси бўлган В.Леагуэ 2 ўйнайдиган Ан Гианг (Câу лạc бộ бóнг đá Ан Гианг) футбол клуби жойлашган.

Таниқли аҳолиси

  • Нгуйễн Нгọc Тҳơ, Ветнам Республикаси вице-президенти (апрелдан олдин) 30, 1975)
  • Тôн Đức Тҳắнг, Коммунистик партиянинг катта раҳбари, Ветнам Демократик Республикаси Президенти (Шимолий Ветнам); кейинчалик Ветнам Социалистик Республикасининг биринчи Президенти бўлди
  • Вõ Тòнг Хуâн, агроном ва Ан Гианг университетининг собиқ ректори
  • Вươнг Трунг Ҳиếу, ёзувчи
  • Тạ Минҳ Тâм, қўшиқчи
  • Ба Cụт, Ҳоа Ҳảо саркардаси

Машҳур жойлари

Манбалар

Ҳаволалар

  • Медиа релатед то Лонг Хуен ат Wикимедиа Cоммонс