Lotus ibodatxonasi
Лотус ибодатхонаси (ҳиндча: कमल मंदिर)инглизча: Лотус Темпле) — 1986-йилда Ҳиндистонда қурилган ва қўшни мамлакатлардаги Баҳаий динининг асосий ибодатхонаси. Ҳиндистон пойтахти Ню-Делида жойлашган[1]. Гуллайдиган лотус гули шаклидаги қор-оқ Пентелия мармаридан ясалган улкан бино Делининг энг машҳур сайёҳлик жойларидан биридир. Ҳиндистон яриморолининг асосий ибодатхонаси ва шаҳарнинг асосий диққатга сазовор жойи сифатида танилган. Лотус ибодатхонаси бир нечта меъморий мукофотларга сазовор бўлган ва кўплаб газета ва журнал мақолаларида намойиш этилган[2].
1921-йилда ёш Бомбай бахоий жамоаси Абдулбаҳодан Бомбайда Баҳоийлар ибодатхонаси қуриш учун рухсат сўради ва унга шундай жавоб берилган: " Аллоҳ таолонинг изни билан келажакда Ҳиндистоннинг марказий шаҳарларидан бирида, яъни Делида маҳобатли ибодатхона қурилади[3].
Сажда қилиш
Баҳаий динининг барча ибодатхоналарида бўлгани каби, Лотус ибодатхонаси ҳам барча эътиқодли одамлар учун очиқдир. Баҳоий таълимотида айтилишича , маъбаднинг руҳи — бу ҳар қандай диндаги одамлар мазҳаб чекловларисиз Худога топинишлари мумкин. Шунингдек, таълимотда айтилишича, Баҳоий эътиқоди ёки бошқа ҳар қандай диннинг барча матнларини мусиқа асбобларисиз маъбад хори томонидан куйланган исталган тилда тушуниш мумкин. Ваъз ва маросимлар ўтказилмайди.
Бино

Қурилиш 1978-йилда Ню-Дели яқинида бошланган ва 1986 -йил 22-декабрда якунланган. Марказий залнинг диаметри 75 метр, баландлиги 31 метр бўлиб, 1300 ўринга мўлжалланган[4].
Асли эронлик канадалик архитектор Фариборз Саҳба Сидней опера театрининг дунёга машҳур лойиҳасидан илҳомланган. Баҳоий динининг барча ибодатхоналари, шу жумладан Лотус ибодатхонаси, бир нечта меъморий элементлар билан бирлаштирилган, улардан баъзилари Баҳаий динининг оятларига хосдир. Дин асосчисининг ўғли Абдул-баҳо ибодатхоналарнинг асосий меъморий хусусияти тўққиз бурчакли, юмалоқ бино эканлигини таъкидлади. Барча ибодатхоналарда гумбаз бор, лекин у маъбаднинг муҳим қисми ҳисобланмайди[5]. Баҳоий динининг муқаддас матнларида, шунингдек, маъбад деворларида ҳеч қандай тасвир бўлмаслиги, маъбад ҳудудида ҳайкаллар бўлмаслиги ва маъбад ичида минбарлар ёки қурбонгоҳлар бўлмаслиги кераклиги айтилган.
Лотус гулидан илҳомланиб, меъмор маъбад биноси дизайнига мармар билан қопланган ва учга бирлаштирилган 27 та „барглар“ ни киритган, бу эса маъбадга тўққиз бурчакли юмалоқ шакл берган. Лотус ибодатхонасининг тўққизта эшиги 40 метр баландликдаги асосий залга олиб боради[6]. Зал 2500 кишини сиғдира олади. Маъбад Юнонистондаги Пентели тоғидан оқ мармар билан қопланган. Баҳоий динининг бошқа ибодатхоналари ҳам худди шундай мармардан қурилган. Маъбад майдони, жумладан, маъбад биноси ва боғи 26 гектар майдонни эгаллайди, бу тахминан 105 000 квадрат метр ёки 10,5 гектарни ташкил қилади[7].
Маъбад Дели миллий пойтахти ҳудудининг бир қисми бўлган Баҳапур қишлоғида жойлашган. Лойиҳани ишлаб чиқишнинг бошланиши 1976-йилга тўғри келади, кейинчалик бу лойиҳани Фариборз Саҳба бошқарган[8]. Умумий лойиҳа Британиянинг Флинт ва Нилл компанияси томонидан ишлаб чиқилган. Маъбадни қуриш учун ер сотиб олишга асосий ҳисса 1953-йилда барча жамғармаларини хайрия қилган Ҳайдарободлик Ардишир Рустампур томонидан қўшилди. Пулнинг бир қисми иқтисод қилинди ва маҳаллий ўсимлик турларини ўрганиш учун иссиқхона қуришга сарфланди, кейинчалик улар маъбад майдонига экилган[9].
Туризм
Ҳиндистон Миллий туризм агентлиги маълумотларига кўра, ҳар йили ибодатхонага 4 миллионга яқин киши ташриф буюради, бу эса уни дунёдаги энг кўп ташриф буюриладиган диний характердаги бинолардан бирига айлантиради[10]. Ҳиндистонда Дурга Пужа ҳинду фестивали пайтида, Лотус ибодатхонасининг биноси Дурга маъбудасига сиғиниш учун қурилган чодир ўрнатиш учун намуна сифатида олинган.
Манбалар
- ↑ ҳттпс://путидороги-нн.ру/азия/57-кҳрам-лотоса
- ↑ ҳттпс://планетофҳотелс.cом/гуиде/ру/индия/ню-дели/ҳрам-лотоса
- ↑ ҳттпс://турй.cлуб/сигҳт/дом-поклонения-баҳаи-ҳрам-лотоса-844[сайт ишламайди]
- ↑ ҳттпс://планетофҳотелс.cом/гуиде/ру/индия/ню-дели/ҳрам-лотоса
- ↑ ҳттпс://путидороги-нн.ру/азия/57-кҳрам-лотоса
- ↑ „архив нусхаси“. 2022-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 14-июн.
- ↑ ҳттпс://www.арчитиме.ру/спеcарч/фариборз_саҳба/лотус_темпле.ҳтм#1.жпг
- ↑ ҳттпс://www.арчитиме.ру/спеcарч/фариборз_саҳба/лотус_темпле.ҳтм#1.жпг
- ↑ ҳттпс://www.арчитиме.ру/спеcарч/фариборз_саҳба/лотус_темпле.ҳтм#1.жпг
- ↑ ҳттпс://путидороги-нн.ру/азия/57-кҳрам-лотоса