ЛуАЗ (украинча: ЛуАЗ, қисқаси Луцкий автомобилний завод, Луцкий автомобилний заводи; Луцк автомобил заводи) — Совет Иттифоқида қурилган Луцк шаҳридаги Украина автомобил ишлаб чиқарувчи заводи. 2009-йилдан бери Богдан Моторс 1-сонли автомобил йиғиш заводи сифатида фаолият олиб бормоқда.

Луцк Аутомобиле Плант
ЛуАЗ
LuAZ corporate logo
Тури Хусусий компания
Тармоғи Автомобил ишлаб чиқариш
Қачон асос солинган 1955-йил 25-август (1955-08-25)
Ҳудудий хизмати Украина
Маҳсулот(лар)и амфибия транспорти

2022-йилда бренд Луаз Моторс сифатида енгил ихчам электр пикапларни ишлаб чиқариш учун қайта тикланган ва 2023-йилда автомобилларни янги бренд остида сотувга чиқара бошлаган. Янги компаниянинг аввалги заводга алоқаси йўқ.

Тарихи

Совет Иттифоқида

Заводнинг қурилиши 1951-йилда бошланган. У 1955-йилда ЛАРЗ (Луцкий Авторемонтнйи Завод, Луцк автомобил таъмирлаш заводи) сифатида очилган. Ушбу нисбатан кичик заводнинг дастлабки маҳсулотлари ГАЗ юк машиналарини таъмирлаш қисмларигина бўлган.

1959-йил 3-сентябрда завод номини ЛуМЗ (Луцкий Машйнобудивнйи Завод, Луцк машинасозлик заводи) деб ўзгартирган[1]. Реконструксиядан сўнг заводлар Москвитч, ЗИЛ ва УАЗ кузовларида кўчма таъмирлаш устахонаси ва музлаткичли юк автомобилларининг кузовларини ишлаб чиқаришни бошлаган[2].

Заводнинг илк маҳсулотлари жуда сифациз бўлган, аммо „бир мунча вақтгача ЛуАЗ совет автоуловчилари томонидан сотиб олиниши мумкин бўлган ягона авто машина бўлган“[3].

1965-йилда ЛуМЗ дастлаб Запорижжия автомобилсозлик заводида ишлаб чиқарилган ЗАЗ-969 ни йиғишни бошлаган. Ишлаб чиқарилган оригинал дизайндаги биринчи автомобил Қизил Армия учун ЛуАЗ-967 амфибия машинаси бўлган[4]. Бу автомашина Корея урушидан кейин пайдо бўлган. Советлар ўша пайтда уларга хизмат кўрсатган ҳаддан ташқари катта ва оғир ГАЗ-69 машиналаридан кўра яхшироқ бўлган Американинг Wиллйс МБ сингари кичик йўлтанламас автомобилларга эҳтиёж сезганидан сўнг янги автомобилни яратиш лойиҳаси пайдо бўлган[5]. НАМИ (Миллий автомобил институти) да ишлаб чиқилган, НАМИ 049 номи билан маълум бўлган прототип лойиҳаси 1958-йилда якунланган[6]. 11-декабрда завод ўз номини ЛуАЗ (Луцкий автомобилний заводи, Луцк автомобил заводи) деб ўзгартирилган.

1975-йилда ЛуАЗ янги ташкил этилган АвтоЗАЗ гуруҳига қўшилган. 1979-йилда ЗАЗ-969 нинг янги авлодини йиғиш бошланди. У ЛуАЗ-969М номини олган ва кенг тарқалган „Волинианка“ (Волин) номи билан машҳур бўлган. Автомобил халқаро автосалонларда яхши сотила бошлаган. 1982-йилда ЛуАЗ ўзининг 100 000-автомобилини йиғган ва кейинги йили экспорт учун автомобиллар ишлаб чиқаришни бошлаган.

1989-йилда завод ЛуАЗ-1301 ихчам СУВ прототипини йиғган. 1990-йилда завод ўзининг ишлаб чиқариш борасидаги рекордига эришади ва бир йилда 16500 тагача автомобилни йиғишга муваффақ бўлади.

Украина мустақиллигидан кейин

1993-йил 31-майда Украина Вазирлар Маҳкамаси ЛуАЗни хусусийлаштиришга рухсат берган ва ҳужжат 1996-йил июн ойида тасдиқланган. 1998-йил 27-июлда завод стратегик муҳим компаниялар рўйхатидан чиқарилган ва ЛуАЗ нинг назорат пакети сотувга қўйилган. 1999-йилда компаниянинг 81% улушини Олексий ва Петро Порошенконинг Укрпроминвест гуруҳи сотиб олган.

Сотиб олингандан сўнг, завод Россиянинг УАЗ ва ВАЗ русумли автомашиналарини савдодан тўлиқ сиқиб чиқара бошлаган. 2002-йилда ЛуАЗ ўзининг эски моделларини ишлаб чиқаришни тўхтатиб, уларни ЛуАЗ-1301 билан алмаштиришни бошлади, унинг ривожланиши 1980-йилларнинг охирида бошланган, янги ихчам СУВ консепсияси Киевдаги СИА-2002 автосалонида тақдим этилган.

2005-йилда Укрпроминвест Богдан корпорациясини ташкил этган. ЛуАЗ унга 1990-йилларнинг охиридан бери гуруҳга тегишли бўлган Черкасий автобус заводи билан бирга аъзо бўлган. Компания Ҳюндаи ва Киа автомобилларини CКД тўпламларидан йиғишни бошлаган. 2006-йилда Украина ЛуАЗ-1301 лойиҳасига чек қўйиб, Эуро-2 қоидаларини қабул қилган.

2006-йилда заводда жамоат транспорти воситалари ишлаб чиқарадиган янги конвеер ишга туширилган. ЛуАЗ алоҳида бренд бўлишни тўхтатади ва Богдан Моторснинг бир қисмига айланади. 2008-йилда заводни реконструксия қилиш бошланади ва кейинги йили ишлаб чиқаришни кенгайтириш режалари билан о;з номини № 1 Автоскладалнйи Завод (1-сонли автомобил йиғиш заводи) га ўзгартиради, бироқ 2008-2009-йилги Украинадаги иқтисодий инқироз туфайли реконструксия тезда тўхтатилади.

2014-йилда собиқ ЛуАЗ автомобилларини ишлаб чиқариш учун ускуналар демонтаж қилинган ва компания ўрнига автобус ва троллейбусларни йиғишга эътибор қаратган.

2020-йил 7-июлда Богдан Моторс Укрехимбанк кредитини тўлай олмагани учун банкрот бўлган. Луцк заводи ўз фаолиятини тўхтатган ва завод сотувга қўйилган.

Электрлаштирилган автомобиллар

2022-йилда ЛуАЗ эгаси Вадим Игнатов брендни янги логотип билан бойитишни ва асосан ўрта даражадаги ҳамёнбоп нархлар ва ихчам дизайнга эга эконом-класс машиналар ишлаб чиқаришга эътибор қаратган ҳолда электромобиллар ишлаб чиқаришга ўтишни режалаштирган. Мазкур лойиҳага кўра, компания ЭЭC Л7э асосида лицензияланган ихчам пикап автомобилларини ишлаб чиқишга қарор қилган. Завод, Хитойда иккита версияда сотиладиган Cитй номли 4 эшикли пикап ва Фармер русумли 2 эшикли юк кўтарувчи машиналарни ишлаб чиқаради.

Айтилишича, бу машиналар 5 кВт қувватга эга двигателга эга, унинг максимал тезлиги 50 км/соат га етади, нархи эса 5000 долларга яқин. Автомобил кузови ва моторлари Хитойдан келтирилади. Ушбу моделлар 2023-йил 30-майда сотувга чиқарилган[7].

Автомобиллар

  • ЛуАЗ 967 — тўрт ғилдиракли амфибия (1961-1989)
  • ЛуАЗ 969В „Волин“ (1967-1972)
  • ЛуАЗ 969 „Волин“ (1971-1975)
    • ЛуАЗ 969А „Волин“ (1975-1979)
    • ЛуАЗ 969М „Волин“ Запорожец 40 от кучига эга двигател (1979-1996)
  • ЛуАЗ 970 6х4 амфибия прототипи (1980-йилларнинг ўрталари)
  • ЛуАЗ 1301 прототипларининг бир нечтаси ишлаб чиқарилган (1984, 1990, 2002)
    • ЛуАЗ 13019 - 1301 прототипининг олти ғилдиракли пикап версияси (1990)
  • ЛуАЗ 1302 „Волин“ Тавриа билан 969М нинг модернизация қилинган версияси. 53 от кучилик двигателга эга (1992-2002)
    • ЛуАЗ 13021 „Волин“ — 1302 нинг пиcк-уп версияси (1991-1998)
  • ЛуАЗ 1901 „Геолог“ 6х6 амфибия прототипи (1999)
  • ЛуАЗ 2403 аэропорт трактори (1979-1992)
  • ЛуАЗ Прото прототипи (1988)
  • ЛуАЗ Фермер (2023)
  • ЛуАЗ Cитй (2023)

Галерея

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Тҳомпсон, Андй. Cарс оф тҳе Совиэт Унион (Ҳайнес Публишинг, Сомерсет, УК, 2008), п.93.
  2. ↑ Тҳомпсон, п.93.
  3. ↑ Тҳомпсон, п.93.
  4. ↑ Тҳомпсон, п.93.
  5. ↑ Тҳомпсон, п.93.
  6. ↑ Тҳомпсон, п.93.
  7. ↑ „Мини пиcкуп wитҳ греат потентиал: Украинианс релеасе элеcтриc cар ин тҳе миддле оф тҳе wар Неwс“ (эн). www.даилйнеwсен.cом/. Қаралди: 2023-йил 23-май.

Адабиётлар

  • Украина Лада Ассемблер ЛуАЗ Ҳюндаи, Киа-ни Петер Ҳомола томонидан қўшади, Wардс Ауто, 2005 йил 8-ноябр.

Ҳаволалар