Lu Yu
Лу Ю (хитойча 陆游, пинйин Лу Ёу, 13 ноябр 1125-йил—26 январ 1210-йил) — Хитой давлат арбоби, Сонг сулоласининг машҳур шоири.
| Лу Ю | |
|---|---|
 | |
| Асл исми | 陆游 |
| Таваллуди |
20 ноябр 1125[1] Сонг империясининг Кайфин шаҳри |
| Вафоти |
2-феврал 1210[1] Шанйинг уезди, Юэчжоу вилояти, Сонг империяси |
| Касби | шоир, тарихчи |
Таржимаи ҳол
Расмий Лу оиласидан келиб чиққан. Унинг туғилишидан бироз олдин мамлакатга чжурчженлар ҳужум қилди, улар Сонг империясининг пойтахти — Кайфинни эгаллаб олдилар. Шу сабабли, Лу Ю оиласининг Вей дарёсидаги қайиқда жанубга парвози пайтида туғилган. Яхши таълим олди. 12 ёшида у ўзининг илк шеърларини ёза бошлади. 1144-йилда у давлат имтиҳонини топширишга ҳаракат қилди, аммо муваффақияцизликка учради. 1145-йилда у биринчи марта амакиваччаси Тан Ванга уйланди, лекин ота-онаси янада нуфузли оилага қариндош бўлишни орзу қилишди, шунинг учун Лу Ю 1152-йилда уларнинг талабига биноан ажрашиб, кучли Ван уруғидан бўлган қизга уйланди. У чжурчженлардан шимолий эрларни қўлга киритиб, Сонг ҳудудини тиклашга интилиб тарбияланган. 1154-йилда у давлат имтиҳонини аъло даражада топширди. Бироқ, унинг мартаба кўтарилиши нуфузли аристократ Цин Сонг томонидан тўхтатилди. Иккинчисининг ўлимидан кейингина Лу Ю давлат органларида ишлай бошлади. Бироқ унинг армияда ислоҳотлар ўтказишга уринишларига канслер Цин Гуи қаршилик кўрсатди. Бироқ, 1163-йилда Лу Ю император Сяоцунг томонидан қўллаб-қувватланиб, жинхи даражасининг юқори даражасини олди. Лу Юга армиянинг ҳарбий операцияларини режалаштириш топширилган. Лу Ю Журченларга қарши фаол ҳужумкор ҳаракатларни қўллаб-қувватлади, аммо император судидан ёрдам олмади. 1190-йилда нафақага чиқди. У Шаосинг шаҳрига жойлашди ва у ерда 1210-йил 26 январда адабий машқлар қилиб вафот этди.
Ижодиёти
Лу Ю ши ва ци жанрларида ишлаган. Турли манбаларга кўра, Лу Ю 9 дан 11 минггача шеър яратган (у 46 ёшида баъзи шеърларини йўқ қилган), 7 тўпламга бирлаштирилган. Энг машҳурлари Вейнан тўплами ва Цианнан шеърларидир. „Ўғлимга“ шеъри, „Феникс“, „Шен боғи“ шеърлари ҳам маълум.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Хитой библиографик базаси“ (Инглизча). Ҳарвард Универcитй. Тҳе Фаcултй оф Арц анд Сcиэнcес. Қаралди: 4-декабр 2022-йил.
Адабиётлар
- Пҳилип Wацон (транс.) (2007), Гранд Cанал, Греат Ривер: Тҳе Травел Диарй оф а Тwелфтҳ-cентурй Чинесе Поэт, Франcес Линcолн Публишерс. ИСБН 978-0-7112-2719-4.
- Энcйcлопедиа Британниcа'даги мақола