Ziyosfera

Lubna al-Hussein

Лубна Аҳмед ал-Ҳуссеин (арабча: لبنى أحمد الحسين) — Суданлик мусулмон журналист ва жамоат фаоли. У 2009-йил июл ойида жамоат жойида шим кийгани учун жиноий жавобгарликка тортилганидан сўнг халқаро ҳамжамият эътиборига тушган. Унинг иши бутун дунёда „шим кийган аёл иши“ сифатида танилди ва Амнестй Интернатионал ҳамда Араб инсон ҳуқуқлари ахборот тармоғи каби ташкилотлар томонидан қўллаб-қувватланди[1].

Лубна Аҳмед ал-Ҳуссеин
لبنى أحمد الحسين
Таваллуди
Судан
Фуқаролиги Судан
Касби Журналист, фаол
Фаолият йиллари 2000-йиллар — ҳозиргача
Дини Ислом
Машҳур ишлари Но то Оппрессион агаинст Wомен Инитиативе

Журналистик фаолияти

Ал-Ҳуссеин профессионал журналист бўлиб, 2009-йилда ҳибсга олинган вақтида Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Судандаги миссияси (УНМИС) медиа департаментида фаолият юритган[2]. У ўзининг мақолаларида Судан ҳукуматининг аёлларга нисбатан муносабатини ва мамлакатдаги қонунчиликни очиқчасига танқид қилиши билан машҳур эди.

Шим кийиш билан боғлиқ суд иши

2009-йилда Суданнинг ҳуқуқий тизими шариат қонунларига асосланган бўлиб, ахлоқ нормаларини бузганлик учун қамчилаш каби жисмоний жазолар қўлланилган. Ўша пайтдаги Жиноят кодексининг 152-моддаси жамоат жойида „ахлоқсиз кийим“ кийишни тақиқлаган ва бу учун 40 дарра уриш ҳамда жарима жазоси белгиланган эди. Маълумотларга кўра, фақат 2008-йилнинг ўзида Хартум штатида 40 мингдан ортиқ аёл кийиниш қоидалари сабабли ҳибсга олинган[3].

Ҳибсга олиниши

2009-йил 3-июлда ахлоқ полицияси Хартумдаги ресторанлардан бирига кириб, шим кийган аёлларни қидира бошлаган[4]. Ал-Ҳуссеин ўша ерда яна 12 нафар аёл билан бирга ҳибсга олинди. Ҳибсга олинган аёллардан ўн нафари дарҳол айбига иқрор бўлиб, ҳар бири 10 даррадан урилганидан сўнг қўйиб юборилди. Бироқ Лубна ва яна икки аёл бу таклифни рад этиб, суд орқали ҳақиқатни исботлашга қарор қилди[5].

Лубна суд жараёнини очиқ эълон қилди ва 500 та таклифнома чоп этиб, электрон почта орқали „Эртага журналист Лубна ўзининг қамчиланишига таклиф қилади“ деган сарлавҳа билан хабарлар юборди[6].

Суд ҳукми

Суд жараёнида судя Лубнага БМТ ходими сифатида дипломатик дахлсизликдан фойдаланишни таклиф қилди, бироқ у қонунни синаб кўриш учун ишдан бўшашини билдирди. 2009-йил 7-сентябрда суд уни айбдор деб топди ва 500 Судан фунти миқдорида жаримага тортди, бироқ қамчилаш жазосини тайинламади[7]. Лубна жаримани тўлашдан бош тортди ва бир ой қамоқда ўтиришга тайёрлигини айтди. Шунга қарамай, Судан журналистлар уюшмаси жаримани тўлаб юборганидан сўнг у озодликка чиқди.

Мероси ва ижтимоий фаоллиги

Ушбу воқеа Судандаги аёллар ҳуқуқлари ҳаракати учун бурилиш нуқтаси бўлди. У „Аёлларга нисбатан зулмга йўқ“ (Но то Оппрессион агаинст Wомен Инитиативе) ҳаракатининг шаклланишига туртки берди[8]. Мазкур ҳаракат кейинчалик 2018–2019-йиллардаги Судан инқилобида муҳим рол ўйнади[9]. Лубна ўз курашини „бу дин ҳақида эмас, бу эркакларнинг аёлларга нисбатан ёмон муносабати ҳақида“ деб таърифлаган.

Манбалар

  1. ↑ Ҳассан, Амро „Судан: Фемале жоурналист фаcес 40 лашес фор чоиcе оф cлотҳес“. Лос Ангелес Тимес "Бабйлон & Беёнд" блог (2009-йил 12-июл).
  2. ↑ Эдиториал.. „Ин праисе оф… Лубна Ҳуссеин“. Тҳе Гуардиан (2009-йил 31-июл). Қаралди: 2010-йил 21-январ.
  3. ↑ Ҳуссеин, Лубна. „Wҳен И тҳинк оф мй триал, И прай мй фигҳт wон'т бе ин ваин“ (2009-йил 4-сентябр). Қаралди: 2017-йил 6-май.
  4. ↑ Осман, Талал; Мео, Ниcк. „'Wҳип ме иф ёу даре' сайс Лубна Ҳуссеин, Судан'с дефиант троусер wоман“. Тҳе Даилй Телеграпҳ (2009-йил 1-август). Қаралди: 2010-йил 21-январ.
  5. ↑ Феминист Wире.. „Жоурналист Гоэс то Триал ин Судан Флоггинг Cасе“. МС. Магазине. Феминист Мажоритй Фоундатион (2009-йил 30-июл).
  6. ↑ Cопналл, Жамес. „Лубна Ҳуссеин: "И'м нот афраид оф беинг флоггед. Ит доэсн'т ҳурт. Бут ит ис инсултинг"“. Тҳе Обсервер (2009-йил 2-август). Қаралди: 2010-йил 21-январ.
  7. ↑ „ББC Неwс - Суданесе 'троусерс wоман' жаилед“. неwс.ббc.cо.ук (2009-йил 7-сентябр). Қаралди: 2017-йил 6-май.
  8. ↑ „Но то Wомен'с Оппрессион Инитиативе“. Пеаcе Инсигҳт (2018). 2019-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 24-октябр.
  9. ↑ Ачcар, Гилберт. „Тҳе сеасонс афтер тҳе Араб Спринг“. 2019-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 24-октябр. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Lubna_al-Hussein" dan olindi