Ludagun

Лудагун ёки Лойдагун (хит. анъан. 驢打滾,  содда. 驴打滚, пинин лǘ дǎ гǔн, сўзма-сўз: "Эшак ўмбалоқ ошмоқда) — анъанавий хитой ширин гуруч рулети. Манчур ошхонасидан келиб чиққан, кейинчалик Пекинда машҳур бўлган.

Келиб чиқиши

Лудагуннинг келиб чиқиши халқ эртакларига бориб тақалади. Тарихда айтилишича, Манчур Син империяси даврида бева император Сйси қироллик таомларидан чарчаган ва қирол ошпазидан янги нарса пиширишни сўраган. Бош ошпаз ёпишқоқ гуруч ва анко ловия пастасидан таом тайёрлашга қарор қилди. Бош ошпаз таом тайёрлаб бўлгач, Лу исмли ёш ҳарам оғаси (хитой тилида „Лю“ деб талаффуз қилинади, „эшак“ билан бир хил) таомни бепарво бўлиб соя унига улоқтирди, лекин ошпаз таомни қайта пиширишга вақти йўқ эди. Ошпаз буни императорга тортишга мажбур бўлади. Бироқ, у таъмини мақтаб, унинг нима деб номланганини сўради. Ошпаз эса бу савол ҳақида ўйламай, Люнинг эътиборсизлигини кўрсатиш учун уни „Лу Да Гун“ („думалаётган эшак“, „эшак думалатди“) деб атайди.

Бошқа бир версияга кўра, десерт гўё кичкина эшак қуруқ тупроққа думалаб у билан бутун вужудини ифлос қилгандек кўринади.

Ингредиэнтлар

Замонавий лудагун

Асосий ингредиэнтлар ёпишқоқ гуруч уни, қизил адзуки ловия пастаси ва соя уни. Лудагунни тайёрлашнинг аниқ рецепти минтақага қараб фарқ қилиши мумкин, аммо замонавий лудагунни тайёрлашнинг умумий босқичлари қуйидагича тасвирланган. Ёпишқоқ гуруч унидан хамир қорилади ва кейин буғда пиширилади. Шундан сўнг, шу тарзда тайёрланган хамир узун тасма шаклида шаклланади, анко пастаси ёйилиб, силиндр шаклида ўралади. Ниҳоят, хамирга қовурилган соя уни, баъзан майдаланган кунжут ва ерёнғоқ аралашмаси сепилади.

Анъанавий лудагун

Замонавий лудагун билан солиштирганда, анъанавий лудагундаги начинка қизил ловия пастаси эмас, жигарранг шакар сиропидир. Анъанавий лудагонг рецепти ва уни сотиш Чжан Сзянсайи (хит. анъана. 張江裁, содда. 张江裁, Зҳанг Жиангcаи пинин) в книге „Янсзиндаги машҳур таом ва маҳсулотлар“ (хит. анъана. 燕京民間食貨史料, содда. 燕京民间食货史料) китобида ҳужжатлаштирилган.